Ιστοριες μιας Γραφειοκρατικης Οικονομιας

PSI-αλήθειες

2012-02-29T15:42:00.000+02:00

Ξεκίνησε το PSI, τα ελληνικά ομόλογα έχουν πάρει χαρακτηρισμό Selective Default, η χώρα λειτουργεί κανονικά, άρα ήρθε η ώρα για μερικές αλήθειες που μόνο οι πιο ψαγμένοι μπορούν να καταλάβουν. Ας δούμε λίγο την απόφαση του Οκτωβρίου για το PSI και τις εξελίξεις από τότε. Σε γενικές γραμμές αυτά που έγιναν είναι τα εξής: τα ελληνικά ομόλογα που είχαν οι ομολογιούχοι, ανταλλάσσονται (για όσους θέλουν-προαιρετικά) με νέα ομόλογα, με μικρότερη απόδοση, μικρότερη αξία, και πιο μεγάλη διάρκεια. Επίσης το προαιρετικό της διαδικασίας είναι εν μέρη αληθές- αν ενεργοποιηθούν οι ρήτρες συλλογικής δράσης που πέρασαν στο κοινοβούλιο, αν τελικά δεχθούν εθελοντικά πολλοί (75%?)ομολογιούχοι τότε αν αποφασίσει η κυβέρνηση θα είναι υποχρεωτική η ανταλλαγή και για τους υπόλοιπους. Να συμπληρώσουμε σε αυτό ότι σε αυτή την ανταλλαγή θα συμμετάσχει με κάποιο τρόπο (προς το παρών δεν έχει διατυπωθεί ακριβώς πως) και η ΕΚΤ. Κακά τα ψέματα αλλά αυτό που λέμε PSI είναι ακριβώς ο τρόπος με τον οποίο τελειώνουν οι κρατικές στάσεις πληρωμών. Με λίγα λόγια το τελικό αποτέλεσμα είναι ακριβώς ίδιο με τον αν λέγαμε πριν 2 χρόνια ότι δεν πληρώνουμε τα ομόλογά μας.
Με λίγα λόγια χρεοκοπήσαμε. Ή μήπως όχι; Όπως ήδη σημείωσα έχουμε μόνο το τελικό στάδιο μιας στάσης πληρωμών, δεν είδαμε τα ενδιάμεσα. Από τον Οκτώβριο μέχρι προχθές, με όλη την ΕΕ δίπλα μας να πιέζει τραπεζίτες, διαπραγματευόμασταν τους όρους για την ανταλλαγή των ομολόγων. Ταυτόχρονα δε σταμάτησε σε καμία στιγμή μέχρι προχθές η ροή κεφαλαίων από την ΕΚΤ προς τις εμπορικές τράπεζες με αντάλλαγμα ελληνικά ομόλογα. Τέλος, το πρωτογενές έλλειμμα της κυβέρνησης μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από το πρώτο πακέτο στήριξης- το γνωστό μνημόνιο. Με άλλα λόγια τις προηγούμενες μέρες είδαμε το τέλος της χρεοκοπίας, χωρίς να έχουμε δει την αρχή και τη μέση της.
Αν μη τι άλλο αυτό ήταν μια τεράστια επιτυχία της κυβέρνησης- που κατά τα άλλα έχει κάνει πολύ λίγα. Επίσης πρέπει να σημειώσουμε ότι η όλη διαδικασία διαπραγμάτευσης κράτησε μόλις 3 μήνες. Χωρίς την ΕΕ η όλη διαδικασία διαπραγμάτευσης θα κρατούσε πολύ παραπάνω. Και μάλιστα όσο κρατούσε δε θα υπήρχε ρευστότητα από την ΕΚΤ ή χρηματοδότηση του ελλείμματος με χρέος- έστω διακρατικό.
Το προφανές ερώτημα επομένως είναι πόσο κρατούν συνήθως παρόμοιες διαπραγματεύσεις. Δηλαδή πόσο διάστημα μεσολαβεί από τη μέρα που η κυβέρνηση λέει το "δεν πληρώνω" μέχρι να φτάσουμε σε ένα "PSI"; Προφανώς απάντηση δεν υπάρχει, υπάρχουν όμως ιστορικά στοιχεία. Η Ελλάδα στο παρελθόν χρεοκόπησε 3 φορές- παρόλα αυτά έχει περάσει το 51% των χρόνων που ήταν ανεξάρτητη σε καθεστώς χρεωκοπίας. Η πρώτη χρεωκοπία ξεκίνησε το 1826 και διευθετήθηκε το 1878. Η δεύτερη διάρκεσε από το 1894 μέχρι το 1897 (4 χρόνια), ενώ η τρίτη από το 1932 μέχρι το 1964. Η Αργεντινή έκανε στάση πληρωμών το 2001 και η διευθέτηση έγινε μέσα στο 2005. Η Ζιμπάμπουε ήταν σε καθεστώς χρεοκοπίας από το 2000 μέχρι και το 2009. Η Ελλάδα του 2012 μπήκε σε καθεστώς χρεοκοπίας τέλος Φλεβάρη 2012 και αναμένεται να βγει τον Απρίλη- μάλλον επιτυχία το λες αυτό.

Παίγνια μηδενικού αθροίσματος

2012-02-10T11:41:00.001+02:00

Στη θεωρία παιγνίων, ως παίγνια μηδενικού αθροίσματος ορίζονται τα παίγνια εκείνα για τα οποία τα κέρδη του ενός παίκτη είναι ακριβώς ίδια με τις (συνολικές) ζημιές για τους άλλους συμμετέχοντες. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το μοίρασμα μιας πίτας. Αντίθετα κάποιος μπορεί να σκεφτεί, παίγνια θετικού αθροίσματος, δηλαδή παίγνια στα οποία τα κέρδη του ενός παίκτη δε συνεπάγονται απαραίτητα ζημιά για κάποιον άλλο.
Τι με έπιασε σήμερα και τα λέω αυτά; Σκέφτομαι απλά την ελληνική πολιτική σκηνή και γενικά πως καταλαβαίνει ο Έλληνας πολίτης την πολιτική: 99/100 φορές θεωρεί την πολιτική ένα παίγνιο θετικού αθροίσματος. Να δώσει λεφτά το κράτος στην εκπαίδευση, να μη μειώσει τους κατώτατους μισθούς, να μην κόψει τα πολυτεκνικά επιδόματα. Στην πραγματικότητα η πολιτική τις περισσότερες φορές είναι ένα παίγνιο μηδενικού αθροίσματος. Αν δεν ήταν δε θα χρειαζόντουσαν οι εκλογές. Αν δώσει το κράτος λεφτά για εκπαίδευση, θα πρέπει είτε να αυξήσει τη φορολογία είτε να μειώσει κάποια άλλη δαπάνη. Αν αυξήσει τους κατώτατους μισθούς, θα αυξηθεί το εισόδημα αυτών που εργάζονται, αλλά θα αυξηθεί η ανεργία. Αν δεν κόψει τα πολυτεκνικά επιδόματα θα πρέπει να κόψει κάποιες άλλες δαπάνες.
Όσο πιο γρήγορα ο κόσμος δει την πολιτική όπως είναι, δηλαδή ένα παίγνιο μηδενικού αθροίσματος, τόσο πιο γρήγορα θα καταλάβουμε ότι οι συγκρούσεις στο πολιτικό πεδίο είναι πολύ πιο σύνθετες από αυτές που ονειρεύεται από το 1848 η αριστερά.

It's been a hard days night

2012-02-09T19:23:00.000+02:00

Κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο το προσχέδιο που μελετούσαν οι πολιτικοί "αρχηγοί" χθες το βράδυ. Για όποιον δεν το είδε είναι ένα σκαναρισμένο κείμενο, στο οποίο δίπλα υπάρχουν και πρόχειρες σημειώσεις κάποιου που το διάβασε (άρα δεν είναι το κείμενο που είχε ο Χρυσοχοϊδης). Το διάβασα όλο, αλλά δε θα το σχολιάσω- προτείνω να το διαβάσετε, για να δείτε πως οι τεχνοκράτες τελικά ξέρουν πολύ καλύτερα τα προβλήματα από τους πολιτικούς.
Το πιο ενδιαφέρον είναι οι σημειώσεις δίπλα από το κείμενο. Κάποιος σημείωνε αυτά που θεωρούσε σημαντικά σημεία. Και ποια ήταν τα σημαντικά; Αυτά που βγήκαν στα ΜΜΕ της χώρας και ήδη ξέρει όλος ο κόσμος. Το εντυπωσιακό είναι ότι οι σημειώσεις σταματούν στην πρώτη παράγραφο του κεφαλαίου Ε- με τίτλο "διαρθρωτικές αλλαγές". Η παράγραφος αυτή αναφέρεται στις αλλαγές που χρειάζονται (μαζί με δικαιολόγηση) στον κατώτατο μισθό. Μετά από εκεί υπάρχει ένα κακό σκίτσο- σαν αυτά που κάνεις όταν βαριέσαι και έχεις ένα χαρτί και ένα μολύβι μπροστά σου. Στις υπόλοιπες παραγράφους που αναπτύσσονται τα αναγκαία μέτρα που χρειάζονται για να ξαναμπεί η χώρα σε τροχιά ανάπτυξης δεν υπάρχει κανένα σημάδι. Η εμπειρία μου λέει ότι κατά 99% οι υπόλοιπες 4 σελίδες (+ 5 σελίδες πίνακες στο σύνολο 31) δε διαβάστηκαν. Μάλιστα αν προσέξει κάποιος και στις προηγούμενες σελίδες υπάρχουν ουσιώδη κομμάτια που δεν έχουν υπογραμμιστεί.
Μπορεί αυτό να μην ήταν το αντίγραφο που είχε μπροστά του κάποιος πολιτικός αρχηγός, είμαι όμως σίγουρος ότι κάπως έτσι το διάβασαν και οι 3- και μαζί με αυτούς οι άλλοι 297 βουλευτές. Αυτός είναι ο τρόπος που διαβάζουν οι πολιτικοί τα κείμενα- διαγώνια. Επίσης μετά τη δήλωση Χρυσοχοϊδη το δεύτερο αυτό μνημόνιο έχει διαβαστεί καλύτερα από το πρώτο. Παρόλα αυτά σημαντικά σημεία κανείς δεν τα έχει δει.
Το συμπέρασμα είναι επομένως προφανές: δεν είναι δυνατό να εφαρμόσεις κάτι που δε διάβασες. Η ερώτηση όμως παραμένει: τι συζητούσαν τόσες ώρες?

Θέλουν να μας κάνουν Μπαγκλαντές

2012-02-08T19:13:00.002+02:00

Διάγραμμα 1: απόθεμα ΑΞΕ της Γερμανίας σε διάφορες χώρες- 2006 (% στο σύνολο του αποθέματος)

Τις τελευταίες μέρες αποκαλύφθηκε το υποχθόνιο σχέδιο του 4ου ράιχ της Μέρκελ. Σκοπός αυτών των αιμοσταγών δολοφόνων είναι ν κάνουν την Ελλάδα Βουλγαρία ή Μπαγκλαντές: να ρίξουν τους μισθούς του τίμιου Έλληνα εργαζόμενου τόσο χαμηλά ώστε να τους συμφέρει να επενδύσουν στην παραπαίουσα Ελλάδα. Τι ψάχνουν οι Γερμαναράδες για να επενδύσουν σε μια χώρα; Ο ελληνάρας/ δημοσιογραφάρας/οικονομολογάρας έχει την απάντηση: φθηνό εργατικό δυναμικό.
Το πιο πάνω διάγραμμα δείχνει το ποσοστό (σε σχέση με το σύνολο) του αποθέματος των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) της Γερμανίας σε μια σειρά από χώρες το 2006. Με άλλα λόγια έχουμε την κατανομή των ΑΞΕ στις διάφορες χώρες. Είναι ξεκάθαρο ότι χώρες με ψηλούς μισθούς έχουν τις περισσότερες Γερμανικές επενδύσεις : Γαλλία, Ισπανία. Επίσης στο διάγραμμα δεν είναι οι ΗΠΑ που είχαν το 22.5% του σχετικού ποσοστού. Αντίθετα το αγαπημένο Μπαγκλαντές και η Βουλγαρία ίσα που φαίνονται στο διάγραμμα (0.01% και 0.08% αντίστοιχα). Τη Λιβύη την έβαλα στο διάγραμμα γιατί κάποιος μπορεί να πει ότι θέλουν συγκεκριμένα την Ελλάδα οι Γερμανοί για το πετρέλαιο που "έχει"- και αυτή η υπόθεση δε στέκει καλά. Αντίθετα η Ελλάδα δεν πάει άσχημα (με δεδομένο ότι είμαστε το 2006 και ακόμα οι μισθοί ήταν υψηλοί- 0.23% σε σχέση με το 0.33% της Φινλανδίας). Παρόλα αυτά δεν ήμασταν ποτέ η πιο σημαντική χώρα για τις Γερμανικές ΑΞΕ (ώστε να έχουμε επιχειρήματα του τύπου "θέλουν να αυξήσουν τα κέρδη των Γερμανικών επιχειρήσεων").
Κύριοι μην το ψάχνετε αν η Γερμανία ήθελα να επενδύσει σε μια χώρα με μισθούς Μπαγκλαντές θα πήγαινε στο Μπαγκλαντές. Δε θα πλήρωνε για να κάνει την Ελλάδα Μπαγκλαντές .

Δημοκρατία

2012-02-07T16:56:00.000+02:00

Άραγε είναι δημοκρατικό να καταργήσεις τη δημοκρατία; Ή να το πω καλύτερα, αν η πλειοψηφία του λαού αποφασίσει να αναστείλει τη λειτουργία της δημοκρατίας, είναι δημοκρατικό; Με άλλα λόγια είναι δημοκρατικό ότι έρχεται μέσα από μια ψηφοφορία; Αρκεί για να θεωρηθεί δημοκρατικό το ότι ψηφίστηκε; Προφανώς φτάσαμε σε ένα παράδοξο. Και η καλύτερη λύση σε όλα τα παράδοξα είναι η επαναδιατύπωση του ορισμού.
Τι είναι δημοκρατία; Σύμφωνα με τον Bollen η δημοκρατία έχει δυο συστατικά:(ι)λαϊκή κυριαρχία και (ιι)πολιτικές ελευθερίες. Το πρώτο εξασφαλίζει την υπεροχή της πλειοψηφίας και το δεύτερο το τρόπο με τον οποίο η μειοψηφία εξασφαλίζει τα δικαιώματά της. Προφανώς σύμφωνα με τα παραπάνω κάποιος δεν πρέπει να συγχέει την αρχή της πλειοψηφίας με τη δημοκρατία. Κάτι που έρχεται από την πλειοψηφία δεν είναι απαραίτητα δημοκρατικό. Αν η πλειοψηφία αποφασίσει να αναστείλει όλες τις δημοκρατικές αξίες, είναι μια πλειοψηφική απόφαση απόλυτα μη δημοκρατική, γιατί ακριβώς δεν σέβεται τα δικαιώματα της μειοψηφίας.
Γιατί λέγονται όλα αυτά; Προφανώς γιατί στην Ελλάδα έχουμε μπερδέψει τις λέξεις. Ομάδες κάνουν καταλήψεις κτηρίων και μιλάνε για δημοκρατικές πράξεις, ενώ στην πραγματικότητα είναι αποφάσεις που ελήφθησαν από την πλειοψηφία (όπως αυτή ορίζεται-σωστά ή λάθος), αλλά δε σέβονται τα πολιτικά δικαιώματα της μειοψηφίας- άρα εξορισμού αντιδημοκρατικές. Το ίδιο βέβαια ισχύει και για πράξεις ομάδων που "τρομοκρατούν" και προσπαθούν να ακυρώσουν διαδικασίες.

Επίτροπος για την Ελλάδα

2012-02-03T13:21:00.000+02:00

Από την αρχή της χρηματοπιστωτικής κρίσης, οι διαμορφωτές πολιτικής είχαν να αντιμετωπίσουν ένα σοβαρό ζήτημα αναφορικά με τις καταρρεύσεις τραπεζών και χρηματοοικονομικών οργανισμών. Αν τις άφηναν να καταρρεύσουν, τότε αύξανε ο συστημικός κίνδυνος γενικής κατάρρευσης στην οικονομία. Αν τις διέσωζαν προφανώς οι υπεύθυνη για τις κακές πρακτικές των ιδρυμάτων (managers και ιδιοκτήτες) έμεναν ατιμώρητοι. Δηλαδή είχαμε από τη μια το συστηματικό κίνδυνο και από την άλλη τον ηθικό κίνδυνο (moral hazard). Οι ΗΠΑ όταν άρχισε η κρίση προσπάθησαν να ισορροπήσουν- αποτυχημένα-σε αυτά τα δυο: έσωσαν την Bear Sterns, τη Merrill Lynch και άλλες τράπεζες, αλλά αποφάσισαν ότι αυτό αύξανε τον ηθικό κίνδυνο και "τιμώρησαν" με χρεοκοπία (δηλ.δεν έσωσαν) τη Lehman Bros- τα αποτελέσματα του τελευταίου είναι νομίζω γνωστά!
Όλη η συζήτηση που γίνεται σήμερα στηρίζεται στους δυο αυτούς παράγοντες- συστηματικός κίνδυνος και ηθικός κίνδυνος. Οι αριστεροί μιλάνε για χρεοκοπία των τραπεζών αγνοώντας(?) ή υποβαθμίζοντας τον συστηματικό κίνδυνο και οι δεξιοί για διάσωση άνευ όρων αγνοώντας (?) ή υποβαθμίζοντας τον ηθικό κίνδυνο.
Ένας πιθανός τρόπος για να αποφευχθούν και οι δυο κίνδυνοι ταυτόχρονα ήταν η πρόταση που έτεινε να υπερισχύσει στην ΕΕ- αν χρηματοδοτήσει το κράτος τις τράπεζες μετά θα πάρει την ιδιοκτησία τους (μετοχές)και θα τις πουλήσεις μετά από εξυγίανση (σε άλλους ή στους ίδιους ιδιοκτήτες). Έτσι και τιμωρούνται αυτοί που έκαναν λάθος επιλογές αλλά και δεν έρχεται κατάρρευση στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Γι αυτό πιστεύω ότι η διάσωση των τραπεζών πρέπει να γίνει με κοινές μετοχές (με δικαίωμα ψήφου).
Βέβαια το παραπάνω κείμενο έχει λίγη σχέση με τον τίτλο του. Ή μήπως όχι; Τι αλλάζει άραγε αν αντί για τράπεζες έχουμε Δημόσιο Τομέα σε μια χώρα πχ Ελλάδα; Μήπως υπερθεματίζουμε τον συστηματικό κίνδυνο; Η απάντηση είναι προφανώς ναι...γιατί προφανώς υπάρχει συστηματικός κίνδυνος. Αλλά ο ηθικός; Αυτοί που είναι υπεύθυνοι δεν πρέπει να χάσουν τη διοίκηση της "επιχείρησης"; Μήπως πρέπει να την πάρουν άλλοι και αφού εξυγιάνουν τον οργανισμό να την επιστρέψουν σε άλλους ή τους ίδιους ιδιοκτήτες/ πολιτικούς, αφού αυτοί θα πληρώσουν κόστος (πραγματικό και όχι χρηματικό) για να αποκτήσουν τη διοίκηση;
Η απάντηση δική σας, αλλά κανονικά όσοι θέλετε κοινές μετοχές για τις τράπεζες πρέπει να λέτε ναι στα παραπάνω. Και όσοι θέλετε προνομιούχες πρέπει να λέτε όχι. Κάτι όμως μου λέει ότι για τους περισσότερους δεν ισχύει αυτό...έτσι δεν είναι;

Διαπραγματεύσεις

2012-01-30T11:33:00.000+02:00

Τις τελευταίες μέρες γίνεται διαπραγμάτευση των κοινωνικών εταίρων για τους μισθούς. Οι αποφάσεις τους μέχρι στιγμής είναι ότι δεν αλλάζουμε τίποτα στους μισθούς (μπορεί μόνο να μην κάνουμε την αύξηση που προβλεπόταν). Διατηρούμε τα υποχρεωτικά bonus (στην Ελλάδα τα λέμε 13-14 μισθό) και ο κατώτατος δε μειώνεται. Σύμφωνα με τους κοινωνικούς εταίρους μιλάνε μόνο για μείωση του μη μισθολογικού κόστους. Επειδή παρακολουθώ στα ΜΜΕ τη συζήτηση, έχω καταλάβει ότι κανείς δεν ξέρει τι είναι το μη μισθολογικό κόστος, αλλά το επαναλαμβάνει ως καραμέλα. Μάλιστα έχω ακούσει ότι στο μη μισθολογικό κόστος περιλαμβάνεται το κόστος του ρεύματος (για όσους δεν το κατάλαβαν, το κόστος της ΔΕΗ)!!!
Το μη μισθολογικό κόστος στην πραγματικότητα είναι οτιδήποτε είναι κόστος εργασίας για την επιχείρηση, αλλά δεν είναι μισθός για τον εργαζόμενο. Προφανώς το ρεύμα δεν ταιριάζει στον πιο πάνω ορισμό. Αλλά ταιριάζει στη γενική λογική της διαπραγμάτευσης- όπως σε κάθε διαπραγμάτευση στην Ελλάδα: δυο μέρη/ άτομα μιλάνε για το τι πρέπει να κάνει ο καθένας τους, και συμφωνούν ότι κάποιος τρίτος πρέπει να κάνει πίσω!
Η συζήτηση για το μη μισθολογικό κόστος αυτό κρύβει. Έστω ότι το μη μισθολογικό κόστος είναι το κόστος της ΔΕΗ. Τότε δε θα χρειαζόντουσαν διαπραγματεύσεις εργαζομένων- εργοδοτών, αλλά εργοδοτών και ΔΕΗ. Αν το μη μισθολογικό κόστος είναι οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης (που είναι) τότε η διαπραγμάτευση πρέπει να είναι μεταξύ ΙΚΑ/ συνταξιούχων και εργαζομένων.
Αλλά αυτό δεν γίνεται παντού; Όποτε συναντιούνται κάποιοι για τα προβλήματα του κλάδου τους, στο τέλος δε λένε το τσιτάτο "η πολιτεία πρέπει...". Όταν μιλάμε για τα προβλήματα διαφθοράς δε λέμε το άλλο "χρειάζεται παιδεία". Εδώ όταν μια ομάδα χάνει στο ποδόσφαιρο πάντα φταίει ο διαιτητής.

Δημοσκόπηση

2011-12-08T19:43:00.000+02:00

Σήμερα αποφάσισα να κάνω μια δημοσκόπηση.Θα ήθελα από τους αναγνώστες στα σχόλια να απαντήσουν στην εξής ερώτηση: "Ποια η διαφορά ανάμεσα στο Λύκειο και στο Πανεπιστήμιο". Προσοχή όχι τόσο αν σας συμπεριφέρονται διαφορετικά, αλλά τι είναι αυτό που διαφοροποιεί τα δυο- τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά. Για να δούμε τις απόψεις σας....

Πολλαπλασιαστής

2011-12-07T00:25:00.000+02:00

Όλοι οι "οικονομολόγοι" της TV, τον τελευταίο καιρό έχουν κάνει λάστιχο το γνωστό Κεϋνσιανό πολλαπλασιαστή. Πρέπει να αυξηθούν οι κυβερνητικές δαπάνες για να "μπει χρημα (???) στο οικονομικό κύκλωμα" και να μπει ξανά μπροστά η μηχανή της οικονομίας. Ακόμα και να μην υπήρχε πρόβλημα χρηματοδότησης των δημοσίων δαπανών (πχ στο νέο μνημόνιο να προβλέπονταν χρήματα για Κεϋνσιανές πολιτικές) η ανάλυσή τους είναι λάθος. Ο λόγος είναι απλός: όσο υπάρχει αβεβαιότητα στην οικονομία- αβεβαιότητα για το αν η χώρα πάει σε στάση πληρωμών, αν θα μείνει στο ευρώ κλπ- ο πολλαπλασιαστής δεν μπαίνει μπροστά. Μια αύξηση των κυβερνητικών δαπανών δημιουργεί εισόδημα για τα άτομα. Κανονικά τα άτομα θα αύξαναν την κατανάλωσή τους που θα αύξανε το εισόδημα κοκ. Σε συνθήκες αβεβαιότητας όμως η αύξηση του εισοδήματος αν όχι όλη, στο μεγαλύτερο ποσοστό θα πάει σε αποταμίευση (precautionary saving). Άρα ο πολλαπλασιαστής θα είναι πάρα πολύ μικρός (αν όχι μονάδα)- δηλαδή το μόνο αποτέλεσμα στην ενεργό ζήτηση θα είναι αποκλειστικά η αύξηση των δαπανών.
Με άλλα λόγια κόφτε όλοι σας τις ιστορίες του πολλαπλασιαστή δημοσίων δαπανών- έτσι όπως είμαστε δε λειτουργεί ούτε αυτός

Mythbusters #2

2011-11-24T16:29:00.000+02:00

Συνεχίζουμε στην ίδια λογική με την προηγούμενη ανάρτηση. Ο επόμενος μύθος είναι "Οι Δημόσιοι Υπάλληλοι στην Ελλάδα δεν είναι πολλοί. Στο κάτω- κάτω είναι κοντά στο μέσο όρο της ΕΕ".

Αυτό στηρίζεται στο πιο πάνω γράφημα. Όπως μπορεί εύκολα να δει κανείς, πράγματι οι δημόσιοι υπάλληλοι (ΔΥ) στην Ελλάδα είναι όσοι και στο μέσο όρο της Ε.Ε. Επίσης στην Ελλάδα οι περισσότεροι είναι στις ΔΕΚΟ παρά στον καθαρό δημόσιο τομέα. Επομένως για αυτόν το μύθο θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι αλήθεια: "Οι ΔΥ δεν είναι πολλοί"

Υπάρχει όμως ένα μεγάλο αλλά: το δεν είναι πολλοί αναφέρεται μόνο στους σχετικούς αριθμούς. Και φυσικά δεν αναφέρομαι στο σχετικό αριθμό των ΔΥ στο εργατικό δυναμικό- αυτό έχει ληφθεί υπόψη στο γράφημα. Αυτό που δεν έχει ληφθεί υπόψη είναι πόσοι δημόσιοι υπάλληλοι χρειάζονται για να παραχθεί μια μονάδα αγαθού του δημόσιου τομέα. Για τα λίγα αγαθά που παράγει ο ελληνικός δημόσιος τομέας οι ΔΥ είναι πάρα πολλοί. Με κατάλληλη ανακατομή τους ανάμεσα στις δραστηριότητες θα μπορούσε να αυξηθεί κατά πολύ και η ποσότητα και η ποιότητα των δημοσίων αγαθών. Μπορεί να σκεφτεί κάποιος το παράδειγμα των υπηρεσιών υγείας. Όποιος πάει σε ένα νοσοκομείο θα βρει περισσότερους διοικητικούς υπαλλήλους, απ' ότι νοσηλευτές. Η αιτία είναι απλή. Προσλήψεις νοσηλευτών γίνονται, αλλά μέσα στο χρόνο οι νοσηλευτές φεύγουν από τα "δυσάρεστα" πόστα και πάνε στις διοικητικές υπηρεσίες. Το ίδιο φυσικά ισχύει και στα σχολεία- όπου καθηγητές δεν υπάρχουν για μάθημα, αλλά στις διοικητικές υπηρεσίες (α'βάθμια και β'βάθμια διοίκηση και αποσπάσεις σε άλλες υπηρεσίες) καθηγητές υπάρχουν πάρα πολλοί. Και για να μην ξεχνιόμαστε σύμφωνα με τον οδηγό σπουδών που έδωσε πέρσι στους φοιτητές το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων- υπάρχουν περίπου τόσοι διοικητικοί υπάλληλοι όσοι και διδάσκοντες.

Τι σημαίνουν όλα αυτά: δεν είναι απαραίτητες οι απολύσεις (σε πρώτη φάση). Αυτό που είναι απαραίτητο είναι η αναδιάρθρωση του δημόσιου τομέα. Μεταφορά όσων μπορούν να φύγουν από διοικητικές δραστηριότητες σε παραγωγικές. Αν δεν είναι εφικτό για πολλούς, απολύσεις μπορούν να γίνουν μόνο σε διοικητικές θέσεις του δημοσίου (και των ΔΕΚΟ). Ταυτόχρονα μπορεί να γίνει αντικατάσταση με άτομα που θα μπορούν να αναλάβουν παραγωγικές και όχι διοικητικές δραστηριότητες. Με λίγα λόγια η εφεδρεία έπρεπε να έχει στόχευση στην παραγωγική αναδιάρθρωση του δημοσίου και όχι απλώς στη μείωση του αριθμού των ΔΥ. Βέβαια κάτι τέτοιο προϋποθέτει προεργασία δυο ετών και όχι άμεση εφαρμογή. Αλλά η κυβέρνηση μη ανοίγοντας το θέμα εδώ και 2 χρόνια έφτασε στο σημείο όπου τα πάντα έπρεπε να γίνουν άμεσα.

Το συμπέρασμα για το μύθο σε αυτή τη φάση νομίζω ότι είναι "plausible".

Myth Busters #1

2011-11-14T13:24:00.004+02:00

Έχει ξεκινήσει τον τελευταίο καιρό έντονη συζήτηση για τους μύθους της ελληνικής μνημονιακής οικονομίας. Με μια σειρά από post θα προσπαθήσω να θέσω και εγώ κάποιες απαντήσεις σε αυτά τα θέματα. Σε κάθε περίπτωση θα περιγράφω το μύθο, και στη συνέχεια την κριτική μου. Στο τέλος ακολουθώντας την εκπομπή myth busters θα κάνω κρίση- busted, confirmed, plausible- με μια σημαντική ωστόσο διαφορά: το τελικό μου αποτέλεσμα θα είναι αξιολογική κρίση και δε θα στηρίζεται σε πειραματικές αποδείξεις. Ξεκινάμε λοιπόν

Μύθος #1: Η έξοδος από το την Ευρωζώνη θα βοηθήσει μέσω υποτιμήσεων την ελληνική οικονομία να κερδίσει σε ανταγωνιστικότητα.

Αφού ο μύθος μιλάει για υποτιμήσεις, θεωρώ ότι υπονοεί ανταγωνιστικές υποτιμήσεις ώστε να κερδίζει η χώρα κάθε φορά μερίδιο αγοράς. Με άλλα λόγια δεν υποθέτει ότι θα έχει ελεύθερα προσδιορισμένη συναλλαγματική ισοτιμία. Έστω λοιπόν η Ελλάδα βγαίνει από το € και ακολουθεί μια πολιτική υποτιμήσεων, ώστε να κερδίζει σε ανταγωνιστικότητα. Σε πρώτη φάση αυτό έχει ως συνέπεια την αύξηση των (σχετικών) τιμών των εισαγομένων προϊόντων- και μείωση των εισαγωγών- και ταυτόχρονη μείωση των (σχετικών) τιμών των εξαγόμενων (και άρα αύξηση των εξαγωγών). Υπάρχουν δύο σημαντικά σημεία εδώ. (ι) Αφού αυξάνουν οι τιμές των εισαγόμενων θα αυξάνεται και το κόστος διαβίωσης μέσα στη χώρα και (ιι) μια τέτοια πολιτική ενδέχεται να την ακολουθήσουν και οι άλλες χώρες.

Ας ξεκινήσουμε από το (ιι) που είναι πιο απλό. Αν η Ευρωζώνη συνεχίσει χωρίς εμάς, προφανώς η ελληνική αγορά είναι πάρα πολύ μικρή για να την αναγκάσει να προχωρήσει σε απάντηση, μέσω μιας υποτίμησης του €. Ωστόσο αν διαλυθεί η Ευρωζώνη- όπως θα είναι πιο πιθανό αν αρχίσουν οι χώρες να φεύγουν μια- μια- τότε οι μικρές οικονομίες (πχ Πορτογαλία, Ιρλανδία, Σλοβακία) σίγουρα θα αντιδράσουν με αντίστοιχες πολιτικές υποτιμήσεων. Αν όλοι οι βασικοί εταίροι υποτιμήσουν τα νομίσματά τους, στην ισορροπία κανείς δε θα κερδίσει μερίδιο αγοράς και όλοι θα έχουν μόνο το κόστος- αύξηση του εγχώριου επιπέδου τιμών. Αλλά και ακόμα αν δεν υπάρχουν εχθρικές υποτιμήσεις, υπάρχει πάντα η πιθανότητα να υπάρχουν άλλα μέτρα περιορισμού του εμπορίου που θα έχουν ακριβώς το ίδιο αποτέλεσμα. Τα καλά νέα είναι ότι πόλεμος συναλλαγματικών ισοτιμιών-όπως περιγράφεται πιο πάνω- δεν έχει παρατηρηθεί τα τελευταία 50 χρόνια. Τα κακά νέα είναι ότι τελευταία φορά που όλοι συμφωνούν ότι έγινε ένας τέτοιος πόλεμος ήταν μετά την κρίση του 1929- μια κρίση που μπορεί να έχει πολλές ομοιότητες με τη σημερινή (δες επίσης http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2009/mar/17/g20-globalrecession).

Αν πάμε τώρα στο (ι). Το επιχείρημα για ανταγωνιστικές υποτιμήσεις προχωράει και λέει: η αύξηση των τιμών των εισαγόμενων δε θα επηρεάσει τα φτωχά νοικοκυριά- θα αυξηθούν οι τιμές των ipad- δηλ. εισαγόμενα-, αλλά θα πέσουν οι τιμές των τροφίμων- εγχώρια παραγωγή. Σε αυτό το σημείο γίνονται ταυτόχρονα δυο μεγάλα λάθη. Πρώτων τα εισαγόμενα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας δεν είναι μόνο καταναλωτικά αγαθά- τις περισσότερες φορές χρησιμοποιούνται και ως ενδιάμεσα αγαθά (δες Η/Υ). Αυτό δεν ισχύει μόνο για τα αγαθά υψηλής τεχνολογίας. Για παράδειγμα φθηνά εισαγόμενα έπιπλα χρησιμοποιούνται ως παραγωγικοί συντελεστές στον τουρισμό, εισαγόμενα λιπάσματα χρησιμοποιούνται στην αγροτική παραγωγή κλπ. Και φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε και τη μεγάλη ενεργιακή εξάρτηση από το πετρέλαιο. Αύξηση της τιμής όλων αυτών συνεπάγεται αύξηση του κόστους παραγωγής των επιχειρήσεων. Με δεδομένες τις τιμές (για τα εξαγόμενά μας τελικά αγαθά) στην παγκόσμια αγορά, το βάρος προσαρμογής των τιμών προφανώς θα πέσει στην εργασία. Άρα μπορούμε να περιμένουμε και μια μείωση των ονομαστικών μισθών.

Αλλά τι θα συμβεί με τα προϊόντα που παράγουμε. Αυτά δεν θα γίνουν πιο φθηνά με αποτέλεσμα μείωση του κόστους διαβίωσης για τους καταναλωτές τους; Σε αυτό συμφωνώ απόλυτα, μόνο που δεν είμαι σίγουρος ότι αυτοί θα είναι τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα. Μπορεί να φαίνεται παράδοξο αλλά δεν είναι. Σκεφτείτε ότι πάτε σε γνωστό σούπερ μάρκετ πολυεθνικής αλυσίδας. Είστε μπροστά στο ψυγείο και βλέπετε δυο συσκευασίες γάλακτος: το γάλα ιδιωτικής ετικέτας, που παράγεται από γάλα αγελάδων από τις ελβετικές Άλπεις, και το εγχώριο γάλα που παράγεται από ένα εγχώριο μικρό συνεταιρισμό. Η ποιότητα είναι εντελώς διαφορετική. Το ελληνικό είναι σαφώς καλύτερης ποιότητας και όλοι συμφωνούμε με αυτό. Ωστόσο κοστίζει ίσως και δυο φορές παραπάνω. Ας μαντέψουμε ποια νοικοκυριά θα επιλέξουν το φθηνό και ποια το ακριβό…η απάντηση είναι προφανής. Να πω τώρα το επιχείρημα πιο «επιστημονικά»: τα ελληνικά προϊόντα βρίσκονται περίπου στη μέση της σκάλας ποιότητας της παγκόσμια οικονομίας. Οι ανταγωνιστικές υποτιμήσεις θα τα κάνουν (σχετικά) πιο φθηνά για τους καταναλωτές τους. Οι καταναλωτές αυτών των αγαθών (και εδώ και στο εξωτερικό) θα κερδίσουν. Ταυτόχρονα όμως τα χαμηλής και υψηλής ποιότητας προϊόντα θα είναι πιο ακριβά. Άρα θα χάσουν προφανώς οι φτωχοί και οι πλούσιοι. Άρα δε είναι προφανές ότι θα κερδίσουν οι φτωχοί.

Αν συμφωνείται όλοι το συμπέρασμα είναι BUSTED

Εκβιαστικά Διλήμματα

2011-11-05T16:03:00.000+02:00

Ένα από τα μεγάλα πολιτικά κλισέ των ημερών είναι τα περί εκβιασμού από τον Πρωθυπουργό ή την Τρόικα. Κάθε φορά που τίθεται ένα δίλημμα, έρχεται αυτό το κλισέ. Κυρίως αναφέρεται όταν η απάντηση στο δίλημμα είναι προφανής, π.χ. ψήφιση μεσοπρόθεσμου ή στάση πληρωμών. Ακόμα όμως και αν είναι τραβηγμένο να θέτεις τέτοια διλήμματα η με κάθε τρόπο δαιμονοποίηση τους δείχνει σε μεγάλο βαθμό το πως καταλαβαίνουμε τη ζωή οι Έλληνες.

Ένα από τα πρώτα πράγματα που μαθαίνει ένας οικονομολόγος είναι ότι τα πάντα έχουν κάποιο κόστος. Και το κόστος αυτό δεν είναι απαραίτητα χρηματικό. Όταν γράφω στο blog, δεν δουλεύω και έτσι χάνω το εισόδημα που θα είχα αν δούλευα. Αν πας σινεμά δεν έχεις χρόνο για να πας για φαγητό. Αν σπουδάσεις δε θα βγάζεις χρήματα όπως οι συνομήλικοί σου που δουλεύουν. Δυστυχώς ως κοινωνία τα ξεχνάμε αυτά.

Αυτά τα ερωτήματα τα έχουν αντιμετωπίσει άπειρες φορές όσοι είχαν την τιμή να πάνε για ψώνια με μια γυναίκα. Αργά η γρήγορα τίθεται το εκβιαστικό ερώτημα: ποια από τις δύο τσάντες να πάρω; Η απάντηση 9/10 φορές είναι «φυσικά και τις δύο». Βέβαια η απάντηση αυτή αγνοεί το γεγονός ότι αν πάρεις και τις δυο δε θα υπάρχουν λεφτά για παπούτσια, αλλά πάλι το ερώτημα γίνεται εκβιαστικό και μπορούμε να το μεταθέσουμε αργότερα.

Τέτοιου τύπου ερωτήματα αντιμετώπιζαν και οι μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις στην Ελλάδα. Αυξήσεις μισθών ή νέες προσλήψεις; Νέες ΔΕΚΟ/ φορείς ή αύξηση των συντάξεων; Πανεπιστήμια ή Νοσοκομεία; Οι απαντήσεις σε τέτοια εκβιαστικά διλήμματα ήταν πάντα οι ίδιες: και τα δύο. Και αν αυτό φαινόταν ως η αποφυγή του εκβιασμού με μια τρίτη λύση, κατά βάση απλώς μετέφερε των εκβιασμό αργότερα.

Και πέρασαν χρόνια πολλά και το αργότερα ήρθε. Και μεταφορά στο μέλλον δεν υπάρχει. Η χρονομηχανή του χρέους δούλευε με τέτοιους ρυθμούς που τελικά καταφέραμε να τη χαλάσουμε. Και δυστυχώς όλα τα διλήμματα γίναν εκβιαστικά. Αλλά βέβαια αν ρωτήσεις τους 300 βουλευτές και οι 300 θα σου πουν υπάρχει και άλλος τρόπος και δεν πρέπει να εκβιαζόμαστε ως κοινωνία. Η απάντηση σε αυτούς είναι: περάστε από ένα μάθημα Εισαγωγής στα Οικονομικά Ι, να μάθετε την έννοια του κόστους ευκαιρίας.

180

2011-10-26T14:55:00.000+03:00

Για ακόμα μια φορά στο προσκήνιο η συζήτηση για ψήφιση της όποιας σημερινής συμφωνίας (αν υπάρχει) να γίνει με 180 ψήφους στη βουλή. Ειλικρινά δεν καταλαβαίνω γιατί. Το Σύνταγμα ορίζει στο άρθρο 28 παράγραφος 3 "H Ελλάδα προβαίνει ελεύθερα, με νόμο πoυ ψηφίζεται από την απόλυτη πλειoψηφία τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών, σε περιoρισμoύς ως πρoς την άσκηση της εθνικής κυριαρχίας της, εφόσoν αυτό υπαγoρεύεται από σπoυδαίo εθνικό συμφέρoν, δεν θίγει τα δικαιώματα τoυ ανθρώπoυ και τις βάσεις τoυ δημoκρατικoύ πoλιτεύματoς και γίνεται με βάση τις αρχές της ισότητας και με τoν όρo της αμoιβαιότητας." Απόλυτη πλειοψηφία σημαίνει 50%+1 όλου του σώματος και όχι των παρόντων. Άρα η συζήτηση για 180 ψήφους (δηλ. 3/5 του σώματος) αφού δεν έχει Συνταγματική λογική προφανώς είναι για κάποιους λόγους πολιτικά επιθυμητή.
Σε αυτή την περίπτωση ρωτάω...γιατί 180 (3/5 του σώματος); Ποιός ο λόγος να θες 60% των ψηφοφόρων για να κάνεις κάτι; Το 50%+1 το καταλαβαίνω: λέει ότι μια πρόταση παίρνει παραπάνω ψήφους υπέρ, από οποιαδήποτε άλλη πρόταση ή συνασπισμό προτάσεων, δηλ. κερδίζει οποιαδήποτε πρόταση σε διμερή σύγκριση. Το 180 δεν το καταλαβαίνω. Γιατί όχι 200; Γιατί όχι τόσους βουλευτές ώστε ο συνολικός αριθμός να αντιστοιχεί στο 50% που έλαβαν τα κόμματα στις τελευταίες εκλογές (δηλ. 160 του ΠΑΣΟΚ +30% των βουλευτών της ΝΔ= 190); Γιατί όχι ομοφωνία;
Για όσους θα πουν ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται με 180, να θυμίσω ότι εκλέγεται είτε με 200 (Ά ψηφοφορία) είτε με 180 (Β' ψηφοφορία) είτε με 151 (Γ' Ψηφοφορία). Γιατί η συζήτηση πάει στη Β' ψηφοφορία;
Η απάντηση είναι προφανής...200 δεν πρόκειται να πάρει καμία πρόταση στο Ελληνικό Κυνοβούλιο(!). 180 είναι μια διευρυμένη πλειοψηφία που είναι εφικτή. Με άλλα λόγια αν υιοθετηθεί η πρόταση, η κυβέρνηση δείχνει ότι θέλει και δε θέλει εκλογές. Μπορεί να το ρισκάρει τουλάχιστον μέχρι ένα σημείο. Σε κάθε περίπτωση αυτό όμως δεν είναι υπεύθυνη στάση...ή κάνεις εκλογές ή κυβερνάς/διοικείς τη χώρα όσο σου επιτρέπουν οι νόμοι και το Σύνταγμα. Όλα τα άλλα δείχνουν ότι όχι μόνο χούντα δεν είσαι (όπως σου καταλογίζουν κάποιοι "έξυπνοι"), αλλά ούτε ικανός να χωρίσεις δυο γαϊδάρων άχυρα.

Cheap Talk

2011-10-24T12:34:00.000+03:00

Η έννοια του cheap talk, είναι νομίζω γνωστή σε όλους...κάτι είναι εύκολο στα λόγια και δύσκολο στην πράξη. Πολλές φορές όμως κάτι τόσο φθηνό (δηλ λόγια) μπορεί να σου αποφέρει τεράστια κέρδη.
Από την πρώτη στιγμή που φάνηκε το πραγματικό πρόβλημα στην Ελλάδα, έχει ξεκινήσει η συζήτηση για το τι πρέπει να κάνει η κυβέρνηση. Και σε αυτή συμμετέχουν όλοι: δημοσιογράφοι(κοι), ο "μέσος" ψηφοφόρος, οικονομολόγοι (έλληνες και ξένοι), στελέχη της αγοράς κλπ. Για πολλούς από αυτούς πράγματι δεν κοστίζει τίποτα να μιλάνε: αν μένεις πάνω από 5000χλμ από το πρόβλημα και έχεις διαφορετικό νόμισμα, δε σε πολύ πειράζει αν κάποιοι θα πεινάσουν. Λογικό και αναμενόμενο.
Το πρόβλημα βέβαια ξεκινάει όταν το cheap talk έρχεται από ανθρώπους που έχουν να αποκομίσουν τεράστια κέρδη. Εδώ υπάρχουν δυο κατηγορίες ανθρώπων. Αυτούς που έχουν επενδύσει λεφτά στη χρεοκοπία της χώρας και αυτοί που έχουν άλλα κέρδη από τη στάση πληρωμών.
Γενικά είναι εύκολο να επιτίθεσαι στις απρόσωπες αγορές και να λες πόσο κακό κάνουν, αλλά ταυτόχρονα να ακούς αναλυτές και να μην παραδέχεσαι ότι οι "προβλέψεις" τους κάποιες φορές σκοπό έχουν να οδηγήσουν τις αγορές εκεί που θέλουν αυτοί. Για παράδειγμα με σκανδαλίζει πάρα πολύ το γεγονός ότι ο Ρουμπινί, συστηματικά προβλέπει αποτυχίες χωρών (έχει δει ποτέ επιτυχία?) στις πολιτικές τους. Δεν μπορώ να παραβλέψω ότι έχει εταιρία προβλέψεων με πελάτες μεγάλα funds, που πιθανά να κερδίσουν από πχ μια διάλυση του Ευρώ.
Από την άλλη υπάρχει και η άλλη κατηγορία- που ανθεί περισσότερο στην Ελλάδα. "Επιχειρηματίες" που θα ήθελαν πάρα πολύ έξοδο από το Ευρώ, διατήρηση του σπάταλου κράτους, με σπατάλες όπως τα 80s (και γιατί όχι και παραπάνω), με χρηματοδότηση από έκδοση χρήματος- δηλ. δραχμών. Στο μυαλό μου έχω έναν τέτοιο "επιχειρηματία" που πραγματικά προσπαθεί από τα ΜΜΜ που έχει να οδηγήσει εκεί τα πράγματα, ποντάροντας στη λαϊκή αγανάκτηση.
Λύση στο πρόβλημα προφανώς δεν υπάρχει. Ή τώρα που το σκέφτομαι υπάρχει: η άριστη πολιτική σε μια αρνητική εξωτερικότητα είναι η φορολόγηση-άρα φόρο στην ομιλία...Μπένι τι λες σου δίνω καλή ιδέα;

Λίγα λόγια για το έλλειμμα

2011-09-18T19:54:00.000+03:00

Δε θα μπω στη διαδικασία τη μάλλον τεχνική για το αν πρέπει τα χρέη των ΔΕΚΟ και των ΟΤΑ να προσμετρώνται στο έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης. Πάντως μου φαίνεται πολύ λογικό, αν τα χρέη αυτά καλύπτονται από τη Γενική Κυβέρνηση και όχι από άμεση χρηματοδότηση αυτών των οργανισμών (πχ ομολογιακό δάνειο των ΔΕΚΟ και ΟΤΑ) πράγματι να μπαίνουν. Θα πω όμως δυο πράγματα εξίσου ουσιαστικά γιατί μου φαίνεται ότι όλοι οι Έλληνες έχουν μνήμη χρυσόψαρου:
(i) Αν τα επιτόκια δανεισμού είναι 7% (όπως ήταν πριν την είσοδο στο μνημόνιο) και τρέχεις πρωτογενή ελλείμματα 3%, τότε πρέπει να έχεις ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ σου 7+3=10% για να είναι το χρέος σου σταθερό δυναμικά. Με πληθωρισμό 3% θες πραγματική ανάπτυξη 7%. Αν η ανάπτυξή σου είναι 1% τότε είτε το έλλειμμα είναι 3% είτε 4% είτε 10% μικρή σημασία έχει...το χρέος σου είναι έτσι και αλλιώς εκρηκτικό, άρα χρειάζεσαι βοήθεια τελεία.
(ii) Το πιο σημαντικό. Το μνημόνιο με την "τρόικα" (sic) υπογράφηκε το Μάρτιο του 2010. Η αναθεώρηση του ελλείμματος του 2009 έγινε το Νοέμβριου του 2010 (πχ δες την ημερομηνία εδώ). Η αναθεώρηση των στοιχείων έγινε μετά το μνημόνιο. Άρα δεν υπαγορεύτηκε η είσοδος της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης από την αλλαγή των στοιχείων.
(iii) Πώς γίνεται πάντα αυτός που αποπέμπεται να είναι τίμιος, σωστός και άξιος επιστήμονας και όποιος παίρνει τη θέση του είναι διεφθαρμένος και μέλος μιας συνωμοσίας (μέχρι τη στιγμή που και αυτός θα αποπεμφθεί και θα ξαναγίνει τίμιος);

Τελικά τι θέλουμε;

2011-09-17T10:19:00.000+03:00

Το έκτακτο τέλος για τα ακίνητα έχει ξεσηκώσει μεγάλες αντιδράσεις. Καταλαβαίνω αυτές τις αντιδράσεις στη βάση ότι μιλάμε για μια επιπλέον επιβάρυνση στις ήδη πολλές και γρήγορα αυξανόμενες υπάρχουσες επιβαρύνσεις. Τις αντιδράσεις μόνο σε αυτή τη βάση μπορώ να τις καταλάβω και τις προσυπογράφω. Αλλά μέχρι εκεί. Κατά τα άλλα ο εν λόγω φόρος μόνο δίκαιος και σωστός μπορεί να θεωρηθεί. Και εξηγώ:
(α) Επιβάλλεται στην περιουσία και προοδευτικά. Επιβαρύνει μόνο όσους έχουν ακίνητη περιουσία (ιδιοκτήτες) και κλιμακώνεται τόσο με την αξία της περιοχής όσο και με το μέγεθος του ακινήτου.
(β) Η φορολογική βάση είναι ανελαστική. Άρα σύμφωνα με την οικονομική θεωρία είναι σωστή η υψηλή επιβάρυνση όταν ισχύει κάτι τέτοιο.
(γ) Με την προσθήκη στο νόμο ότι πρέπει να διακόπτεται η ηλεκτροδότηση σε όσους δεν το καταβάλλουν, θεωρητικά περιορίζεται η φοροδιαφυγή στο εν λόγω τέλος.
Οι αντιδράσεις απ' ότι καταλαβαίνω των περισσοτέρων είναι για το τελευταίο (τουλάχιστον φανερά). Πάλι έχουμε το γνωστό "Δεν Πληρώνω". Αλλά μισό λεπτό. Όλοι μιλάνε για το πόσο κακή είναι η φοροδιαφυγή και ότι πρέπει να περιοριστεί. Την ίδια στιγμή μόλις επιβάλλεται ένα μέτρο που την περιορίζει όλοι διαμαρτύρονται γιατί δε δίνει τη δυνατότητα φοροδιαφυγής....Παράνοια. Μήπως γι αυτό το λόγο θα πρέπει το τέλος των ακινήτων να θεωρηθεί αντισυνταγματικό;!
Τελικά και για τη φοροδιαφυγή ισχύει ότι όλοι θέλουμε την καταπολέμησή της αρκεί να συνεχίσουμε να φοροδιαφεύγουμε εμείς.

Επόμενη έκτακτη εισφορά

2011-09-15T13:37:00.000+03:00

Την τελευταία εβδομάδα προέκυψε καινούργια φοροεισπρακτική έκπληξη από την κυβέρνηση με τη μορφή πάλι "έκτακτης εισφοράς" αυτή τη φορά ακινήτων. Μπορώ να πω ότι η εν λόγω εισφορά οικονομικά έχει καλή βάση: επιβάλλεται σε μια φορολογική βάση η οποία (τουλάχιστον βραχυχρόνια και ειδικά με δεδομένη την οικοδομική δραστηριότητα) είναι τέλεια ανελαστική. Άρα κανονικά θα έπρεπε σε αυτή να επιβληθεί ο μεγαλύτερος δυνατός φόρος.
Τώρα το ερώτημα είναι ποια θα είναι η επόμενη έκτακτη εισφορά, αφού σε 3 μήνες πάλι στόχους δε θα έχουμε πιάσει και θα χρειάζονται έσοδα. Μπορώ να κάνω τη δική μου πρόταση από εδώ και αν θέλει η κυβέρνηση ας με ακούσει. Μια σχετικά πρόσφατη βιβλιογραφία δείχνει ότι υπάρχει στενή θετική συσχέτιση ανάμεσα στα εισοδήματα και την ομορφιά (πχ ένα καλό βιβλίο είναι αυτό). Επομένως σε επόμενη φάση μπορεί η κυβέρνηση να βάλει φόρο ομορφιάς. Ο συντελεστής μπορεί να είναι κλιμακούμενος. Πχ ανάλογα με το ύψος- οι ψηλότεροι πληρώνουν περισσότερο και κάτω από 160cm για άντρες και 150cm για γυναίκες είναι το αφορολόγητο- με μεσοσταθμική επιβάρυνση 300€. Μια άλλη ιδέα είναι να πληρώνεται τέλος ανάλογα με το δείκτη μάζας σώματος- με ανάλογη κλιμάκωση. Αυτό το μέτρο καλό είναι να μην επεκταθεί στο χρώμα των μαλλιών και των ματιών καθώς εκεί η φορολογική βάση είναι πολύ ελαστική (βαφές, φακοί επαφής κλπ.). Και όπως στο τέλος ακινήτων, όσοι έχουν σπίτι στην Εκάλη και τη Μύκονο πληρώνουν 16€ το τετραγωνικό, στο φόρο ομορφιάς όποιος είναι μοντέλο πληρώνει το μέγιστο (π.χ. 3000€). Επίσης για το τελευταίο μπορεί να υπάρξει κλιμάκωση ανάλογα με την παλαιότητα: αν έχεις να κάνεις φωτογράφιση πάνω από 25 χρόνια ο συντελεστής είναι 1, αν έκανες φωτογράφιση τον τελευταίο χρόνο ο συντελεστής θα φτάνει μέχρι 1.5.
Νομίζω ότι ιδέες υπάρχουν, το μόνο που χρειάζεται είναι κρατικός παραλογισμός για να τις επιβάλλει.
*Τα ποσά που αναφέρονται είναι ενδεικτικά. Το οικονομικό επιτελείο μπορεί να τα προσαρμόσει στην τρύπα που θα έχει προκύψει καθώς και στη δική του αντίληψη για την ομορφιά.

5' συζήτησης με το μέσο ψηφοφόρο

2011-09-10T17:49:00.000+03:00

...είναι το καλύτερο επιχείρημα κατά της δημοκρατίας σύμφωνα με τον Γ. Τσώρτσιλ. Και δυστυχώς τα τελευταία χρόνια η συζήτηση με το μέσο ψηφοφόρο είναι αρκετά μεγαλύτερη. Τα blog και τα σχόλια που γίνονται σε ειδησεογραφικές σελίδες δίνουν τη δυνατότητα στον καθένα να έχει μια πλήρη άποψη για το μέσο ψηφοφόρο. Μάλιστα τα σχόλια του μέσου ψηφοφόρου σε αυτές τις σελίδες μοιάζουν πάρα πολύ με τα σχόλια του Τάκη από τη Ν. Σμύρνη Ολυμπιακού, του Δημήτρη από το Μπραχάμι Παναθηναϊκού και του Τόλη από την Ν. Φιλαδέλφεια Αεκτζή που μπορεί να ακούσει κάποιος σε οποιαδήποτε αθλητική εκπομπή με ανοικτή επικοινωνία ακροατών (πχ καφενείο των φιλάθλων). Όπως ο μέσος φίλαθλος μπορεί εύκολα να κάνει κριτική και να αναφέρει τα λάθη του Μουρίνιο στον ημιτελικό του Champrions League, έτσι και ο μέσος ψηφοφόρος μπορεί να μπαίνει σε τεχνικά θέματα, οικονομίας, εξωτερικής πολιτικής, εκπαιδευτικής πολιτικής και να αναφέρει τα λάθη στην ανάλυση πχ του Χ. Πισσαρίδη ή γιατί σε πείσμα όλων των πανεπιστημίων η Οικονομική Επιστήμη δεν είναι επιστήμη. Πολλές φορές μάλιστα αναφέρονται και στοιχεία που στηρίζουν την άποψή τους, από αμφίβολης ποιότητας ιστοσελίδες, βίντεο στο youtube κοκ. Καθένας έχει μια άποψη και τη λύση στο πρόβλημα, όπως ακριβώς θα έλεγε στο Μουρίνιο "πέρνα το Ρονάλντο αριστερά να παίξει με αντίθετο πόδι και να μην πέφτει πάντα στον Πουγιόλ...".
Το πράγμα γίνεται ακόμα χειρότερο αν κάποιος προσθέσει και την ανωνυμία που προσφέρει το διαδίκτυο. Αυτή η ανωνυμία καταστρέφει την όποια αξιοπιστία δίνει το όνομα κάποιου. Έτσι με το ψευδώνυμο RBarro, μπορεί να γράφει σχόλιο για τη διάλυση του Ευρώ είτε ο ίδιος ο R. Barro, είτε η Ρούλα που οι φίλοι της την φωνάζουν Μπαρούφα- μαθήτρια της έκτης δημοτικού (και μάλιστα έχω την εντύπωση ότι τη Ρούλα την έχω πετύχει αρκετές φορές να σχολιάζει σε blogs).
Πέρα από την όλη πλάκα, τα σχόλια του μέσου ψηφοφόρου είναι πολύ χρήσιμα. Δείχνουν στους ανθρώπους που γνωρίζουν κάποια πράγματα για το τι πρέπει να εξηγήσουν στον κόσμο. Πάλι όμως κάποιοι δε θα θέλουν να ακούσουν...στο κάτω κάτω ποιος είσαι εσύ και μιλάς όταν όλα τα είπε στο σχόλιό του η RBarro

Ε τότε μειώστε τις τιμές...

2011-09-01T21:30:00.003+03:00

Σήμερα μου μπήκε μια ιδέα στο κεφάλι έντονα....σε σημείο να γίνει εμμονή μέχρι να πάρω χαρτί και μολύβι και να δω ότι ήταν σωστή! Μετά από μια ακόμα αύξηση του ΦΠΑ, βγήκαν όλοι οι επιχειρηματίες και οι αντιπολιτευόμενοι και είπαν ότι η αύξηση του ΦΠΑ με δεδομένες τις προηγούμενες αυξήσεις το μόνο αποτέλεσμα που θα έχει είναι να μειώσει τα έσοδα του δημοσίου. Το επιχείρημα λογικοφανές και στηρίζεται στη γνωστή ιδέα της καμπύλης Laffer...η αύξηση του φόρου, θα αυξήσει την τιμή της κατανάλωσης, πράγμα που θα μειώσει τη φορολογική βάση (δηλ. την αξία της κατανάλωσης) πράγμα που θα αντισταθμίσει την αύξηση των εσόδων από την αύξηση των φορολογικών συντελεστών.
Εδώ όμως μπαίνει ακριβώς το θέμα της λάθος εφαρμογής των οικονομικών από ανθρώπους που δε γνωρίζουν και νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα: για να μειώνεται η φορολογική βάση (δηλ. η αξία της κατανάλωσης) τόσο πολύ από μια αύξηση των τιμών, αναγκαστικά η ζήτηση για τα εν λόγω αγαθά που η τιμής τους αυξάνεται πρέπει να είναι ελαστική και μάλιστα πάρα πολύ μεγαλύτερη από τη μονάδα. Τι σημαίνει αυτό;...αν οι επιχειρήσεις μειώσουν την τιμή τους (αντί να την αυξήσουν) μετά την αύξηση του φορολογικού συντελεστή τα συνολικά έσοδά τους θα αυξηθούν πάρα πολύ. Αντί λοιπόν να συντονίζονται για να μην αποδίδουν το ΦΠΑ θα μπορούσαν να συντονιστούν (αφού μπορούν) σε μια μείωση των τιμών. Εκτός βέβαια αν η ζήτηση για τα αγαθά τους δεν είναι ελαστική, πράγμα που σημαίνει ότι τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται από την αύξηση του ΦΠΑ!

Καλοκαιρινές Διακοπές

2011-08-26T12:59:00.001+03:00

Είναι εντυπωσιακό τα τελευταία χρόνια πόσο αργά αντιλαμβανόμαστε γεγονότα κατά τα άλλα προφανή. Για παράδειγμα τους τελευταίους 6 μήνες "μάθαμε" ότι τα συνδικάτα εργαζομένων στα ΕΛΤΑ και στη ΔΕΗ, λαμβάνουν τεράστιες επιδοτήσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό για να δίνουν φθηνές/ δωρεάν διακοπές στους εργαζόμενους σε αυτές τις επιχειρήσεις. Όλοι δήλωσαν σοκαρισμένοι...εμείς οι Έλληνες που δεν είμαστε ευκολόπιστοι, αλλά πονηροί σοκαριστήκαμε! Δεν το περιμέναμε...άλλα μια στιγμή μόνο στα ΕΛΤΑ και στη ΔΕΗ έχουν αυτά τα προνόμια;
Η απάντηση είναι προφανέστατα όχι. Τα προηγούμενα χρόνια και ο ΟΓΑ διαφήμιζε στην τηλεόραση τις δωρεάν διακοπές για αγρότες...άρα γιατί σοκαριστήκαμε για τη ΔΕΗ και τα ΕΛΤΑ. Κατά τη γνώμη μου ωστόσο, αυτές οι επιχειρήσεις είναι μικρά- σχετικά- σκάνδαλα. Το μεγαλύτερο σκάνδαλο είναι ο στρατός (και στους 3 κλάδους του). Αλλά εκεί υπάρχει μια ιδιότυπη ομερτά...κανείς δε μιλάει για ους στρατιωτικούς.
Τι συμβαίνει στον στρατό; Κάθε όπλο (ΣΞ, ΠΝ, ΠΑ) διαθέτει θέρετρα ανά την Ελλάδα διαφορετικά για τους Αξιωματικούς και διαφορετικά για τους Υπαξιωματικούς. Αυτά τα θέρετρα θεωρούνται στρατόπεδα. Δηλαδή σε αυτά υπηρετούν τόσο μόνιμοι, όσο ΕΠΟΠ και (το χειρότερο) στρατεύσιμοι θητείας. Σε αυτά τα κατά τα άλλα στρατόπεδα, Αξιωματικοί και Υπαξιωματικοί μπορούν να ~~πάνε~~ πηγαίνουν με την οικογένεια τους, και να λάβουν δωρεάν υπηρεσίες ξενοδοχείου, υπό τη φροντίδα συναδέλφων τους αλλά και στρατευσίμων (που πολλές φορές παίζουν το ρόλο της Φιλιππινέζας).
Τις τελευταίες μέρες ακούω ότι 9 μήνες θητείας είναι λίγοι, με δεδομένο ότι δε μπορούν να φυλαχθούν τα στρατόπεδα με βάση το προσωπικού του στρατού. Ενδιαφέρουσα άποψη. Μπορεί να ισχύει αυτό. Τότε γιατί δεν καταργούμε τα θέρετρα ή ακόμα καλύτερα γιατί δεν παίρνουμε τους στρατεύσιμους από εκεί για να κάνουν τις "υπηρεσίες" τους εκεί όπου υπάρχει πράγματι σοβαρή ανάγκη φύλαξης. Η μεγάλη πλειοψηφία στρατευσίμων θητείας στο Πολεμικό Ναυτικό και στην Πολεμική Αεροπορία τόσα χρόνια έκανε αυτό ακριβώς- υπηρεσίες "φιλιππινέζας" στους Αξιωματικούς και Υπαξιωματικούς. Και δεν είναι τυχαίο ότι τίθεται θέμα επαναφοράς στρατεύσιμων θητείας στο ΠΝ και στην ΠΑ στα μέσα του καλοκαιριού...τελείωσαν οι φιλιππινέζες και η γραφειοκρατία του στρατού δεν έχει καλές υπηρεσίες για τις δωρεάν διακοπές της.

Φοροδιαφυγή

2011-08-24T11:05:00.000+03:00

Η κυβέρνηση λέει ότι θέλει να μειώσει τη φοροδιαφυγή. Και γι αυτό το λόγο τις τελευταίες μέρες βγαίνουν στη δημοσιότητα σχέδια, για μείωση του αφορολογήτου των ελευθέρων επιχειρηματιών, κατάργηση φοροαπαλλαγών κλπ. Δε νομίζω ότι αυτή είναι η λύση. Μάλιστα περιμένω ότι όσο αυξάνει η φορολογική επιβάρυνση τόσο θα αυξάνει και η φοροδιαφυγή.
Αντίθετα ένας καλύτερος τρόπος μείωσης της φοροδιαφυγής είναι η αύξηση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των κυβερνητικών υπηρεσιών. Αν και αυτό είναι κάτι που λίγο πολύ το γνωρίζαμε, πρόσφατο άρθρο έδωσε στοιχεία υπερ αυτού του επιχειρήματος (δες εδώ). Τελικά ίσως το σκέλος των δαπανών (και κυρίως η διάρθρωσή τους) ίσως να μην είναι τόσο ανεξάρτητο από το σκέλος των εσόδων.

Περι Μονιμότητας

2011-08-06T21:38:00.000+03:00

Πολλά λέγονται για τη μονιμότητα των Δημοσίων Υπαλλήλων (ΔΥ). ας δούμε τα βασικά επιχειρήματα υπέρ της μονιμότητας.
Η πρώτη άποψη βλέπει τη μονιμότητα ως ένα προνόμιο των ΔΥ που τους εξασφαλίζει το δικαίωμα για εργασία (sic). Φυσικά αυτή η άποψη είναι το λιγότερο αστεία. Αν ισχύει κάτι τέτοιο προφανώς δε θα έπρεπε να υπάρχει μονιμότητα: οι ΔΥ απολαμβάνουν συνταγματικά ένα προνόμιο που δεν έχουν οι άλλοι εργαζόμενοι. Ηθικά και νομικά προφανώς υπάρχει διαφορετική αντιμετώπιση των πολιτών πράγμα απαράδεκτο.
Η δεύτερη άποψη για τη μονιμότητα, η οποία είναι και αυτή που κυριαρχεί στο δημόσιο διάλογο, είναι ότι η μονιμότητα προστατεύει τον ΔΥ από τις "πολιτικές" διώξεις και απόλυση σε περίπτωση αλλαγής κόμματος, κατά το γνωστό "να βάλουμε τα δικά μας παιδιά". Το επιχείρημα αυτό έχει δυο προβλήματα. Πρώτον, δε δικαιολογεί σε καμία περίπτωση τη μονιμότητα στις εισηγμένες ΔΕΚΟ. Εκεί προφανώς ο μηχανισμός ελέγχου της αγοράς επιβάλει στον εργοδότη να διατηρεί τους καλούς εργαζόμενους, ανεξάρτητα την κομματική τους τοποθέτηση. Το δεύτερο πρόβλημα με το πιο πάνω επιχείρημα έρχεται από την πλευρά της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα: αν "τα δικά μας παιδιά" είναι πιο αποτελεσματικά και λειτουργούν τη δημόσια διοίκηση καλύτερα γιατί να μπουν αυτά στη θέση αυτών που θα αρνούνται (για κομματικούς ίσως λόγους) να κάνουν τη δουλειά τους.
Η τρίτη άποψη για τη μονιμότητα παίρνει μια διαφορετική θέση: η μονιμότητα δεν εξασφαλίζει τον εργαζόμενο αλλά το δημόσιο συμφέρον. Η κρατική γραφειοκρατία πρέπει να λειτουργεί ανεξάρτητα από τον πολιτικό κύκλο. Αυτή είναι που εξασφαλίζει τη συνέχεια του κράτους.
Τα δυο τελευταία επιχειρήματα σε καμία περίπτωση δε δικαιολογούν τη μονιμότητα στις ΔΕΚΟ ή στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου- εκεί ίσως υπάρχουν άλλα επιχειρήματα (εκτός από το μάλλον σαθρό πρώτο που έβαλα εδώ) που δικαιολογούν σε κάποιες περιπτώσεις μονιμότητα. Αν το τρίτη άποψη είναι η πραγματική δικαιολόγηση της μονιμότητας των ΔΥ, το ερώτημα που τίθεται πλέον για την Ελλάδα είναι προφανές. Σε ένα κράτος που σε καμία περίπτωση δεν έχει συνέχεια, που οι ΔΥ καταφεύγουν συστηματικά σε λευκή απεργία όταν στην εξουσία είναι το αντίπαλο από αυτούς κόμμα, υπάρχει κάποιος σοβαρός λόγος να υπάρχει μονιμότητα; Εγώ πιστεύω πως μάλλον όχι.
Αν ωστόσο ήθελα να επιχειρηματολογήσω υπέρ της μονιμότητας των ΔΥ, θα έλεγα ότι πρέπει να υπάρχει για να εξασφαλίζει τη λειτουργία του ιδιωτικού τομέα. Αν καταργηθεί η μονιμότητα, όλοι θα περιμένουν να αλλάξει η κυβέρνηση για να μπουν στο δημόσιο. Ανεξάρτητα από το αν θα γίνεται μια τέτοια αλλαγή εργαζομένων ή όχι, όλοι θα έχουν αυτή την προσδοκία. Έτσι η εργασία στον ιδιωτικό τομέα θα αποτελεί μια μεταβατική περίπτωση μέχρι να "βγει ο δικός μας άνθρωπος στη Βουλή". Αυτό μόνο κακό θα επιφέρει στον ήδη προβληματικό ιδιωτικό τομέα.

Παραλογισμοί

2011-08-03T20:57:00.001+03:00

Οι ταξιτζίδες λένε ότι η μεταρρύθμιση θα αυξήσει το κόστος χρήσης του ταξί. Οι πανεπιστημιακοί (όχι όλοι) λένε ότι το νέο νομοσχέδιο βάζει την ιδιωτικοποίηση της παιδείας από την πίσω πόρτα (sic). Οι γιατροί αντιδρούν γιατί αν μη γιατροί ανοίγουν ιατρεία θα αυξηθεί κόστος ιατρικής δαπάνης για τα ταμεία και για τους ιδιώτες. Εγώ όμως ρωτάω ποιοι είναι (αν υπάρχουν) οι μηχανισμοί που οδηγούν σε αυτά τα αποτελέσματα. Καμία ομάδα που αντιδρά δε εξηγεί το μηχανισμό που η κάθε μεταρρύθμιση οδηγεί σε προβλήματα για την κοινωνία. Απλώς αναφέρει τα αποτελέσματα σα να είναι προφανή. Αλλά δεν είναι. Τουλάχιστον σε μένα. Μπορεί εγώ να μην είμαι αρκετά έξυπνος για να καταλάβω το προφανές. Εκτός βέβαια αν δεν υπάρχουν τα προβλήματα αυτά και είναι απλώς συνθήματα που προσπαθούν να χτυπήσουν το μέσο πολίτη εκεί που πονάει.
Υπάρχει ποτέ ομάδα πίεσης που είπε δε θέλουμε τη μεταρρύθμιση γιατί μας κάνει κακό παρότι έχει όφελος για την κοινωνία;

Δημοκρατικά ελλείμματα

2011-08-03T13:15:00.000+03:00

Η wikipedia ορίζει "Democracy is a form of government in which all eligible people have an equal say in the decisions that affect their lives." Το γίνεται όμως με τις πολιτικές που επηρεάζουν και άλλους πολίτες που δε μπορούν να ψηφίσουν; Δυο παραδείγματα είναι πολύ σχετικά.
Η περιβαλλοντική πολιτική της χώρας επηρεάζει τον πληθυσμό των γειτονικών χωρών (έχουμε cross border externality). Σε αυτή την περίπτωση δεν είναι δημοκρατικό να έχουν ψήφο για την πολιτική αυτή και οι κάτοικοι των γειτονικών χωρών; Μια απάντηση είναι προφανώς ναι και γι αυτό θα θέλαμε μια διεθνή κυβέρνηση ή δημοκρατικούς διεθνείς οργανισμούς.
Το δεύτερο παράδειγμα είναι περισσότερα δύσκολο. Έστω μια αύξηση του χρέους σήμερα. Αφού αυτό το χρέος θα πληρωθεί σε 40 χρόνια δεν πρέπει να έχουν άποψη γι αυτό οι μελλοντικές γενεές (που θα το πληρώσουν); Σε αυτή την περίπτωση πώς θα εκφράσουν την άποψή τους οι αγέννητοι; Αυτό το ερώτημα με απασχολεί εδώ και μέρες. Η καλύτερη απάντηση που μπορώ να δώσω είναι ότι πρέπει να ενσωματωθούν συνταγματικά κατοχυρωμένα όρια χρέους και για κάθε αλλαγή τους πρέπει να υπάρχει διευρυμένη πλειοψηφία στη βουλή (πχ ομοφωνία). Έτσι εξασφαλίζεται ότι όλη η σημερινή γενιά θέλει το χρέος. Επομένως η προεξοφλημένη ροή όλως των ατόμων που θέλει το χρέος είναι σχετικά μεγάλη (αφού έχει τη στήριξη τουλάχιστον μιας γενιάς που είναι και αυτή που έχει μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της προεξόφλησης).
Τώρα πώς θα επιτευχθεί η ομοφωνία δεν είναι κάτι που με ενδιαφέρει (ας το λύσει το ελληνικό πολιτικό σύστημα με μια γενναία μεταρρύθμιση του συντάγματος).

Η ταλαιπωρία είναι προσωρινή...

2011-07-31T18:56:00.001+03:00

...αλλά το έργο θα είναι για πάντα. Είναι μια από τις πιο ηλίθιες πινακίδες που θα μπορούσε να βάλει κάποιος σε ένα δρόμο που φτιάχνεται (ειδικά αν η κατασκευή κρατάει πολλά χρόνια). Για την κοινωνία ως σύνολο, και υποθέτοντας ότι η κοινωνική ευημερία είναι το άθροισμα των ατομικών ευημεριών, κάτι τέτοιο είναι σωστό. Αντίθετα για το άτομο (ή ακόμα και για την κοινωνία που σταθμίζει περισσότερο την ευημερία αυτών που ταξιδεύουν σήμερα απ' ότι την ευημερία αυτών που θα ταξιδεύουν στο μέλλον) η πιο πάνω φράση είναι μια μπούρδα. Αν το έργο τελειώσει όταν εγώ δε θα μπορώ να το 'χαρώ' είτε επειδή έφυγα από τον μάταιο τούτο κόσμο (πχ λόγω αυτοκινητιστικού στον χάλια δρόμο που περνάω) είτε γιατί δε θα ξανακάνω το εν λόγω ταξίδι στο μέλλον, είτε γιατί θα το χαρώ πολύ λιγότερο χρόνο απ' όσο χρόνο παίρνει η κατασκευή του, η ταλαιπωρία είναι το μόνο που θα μου μείνει.

Γενική Θεωρία της Δεύτερης Καλύτερης Επιλογής

2011-07-31T18:45:00.000+03:00

Σε προηγούμενη ανάρτηση έκανα αναφορά στη Γενική Θεωρία της Δεύτερης Καλύτερης Επιλογής (General theory of the second best- GTSB),ως ένα από τα πιο σημαντικά θεωρήματα των οικονομικών. Επειδή το συγκεκριμένο θεώρημα δεν είναι γνωστό σε πολύ κόσμο, και επιπλέον αρκετοί το γνωρίζουν αλλά εκούσια ή ακούσια δεν το θυμούνται, αποφάσισα να κάνω μια ξεχωριστή αναφορά σε αυτό. Το GTSB μας λέει ότι σε μια οικονομία που δεν μπορούν να ισχύουν όλες οι υποθέσεις για άριστη κατανομή των πόρων (πχ δεν υπάρχουν αγορές για κάποια αγαθά ή αποτυγχάνουν οι αγορές) η βελτιστοποίηση της κατανομής των πόρων δεν ικανοποιείται με τις ίδιες συνθήκες που ισχύουν σε μια τέλειας οικονομία. Αντίθετα οι συνθήκες αυτές αλλάζουν ανάλογα με την περίπτωση. Όπως καταλαβαίνω, αυτό το θεώρημα λέει ότι δε θα μπορέσουμε ποτέ να έχουμε μια Θεωρία των Πάντων (theory of everything) στα οικονομικά.
Το ενδιαφέρον στο θεώρημα αυτό είναι ότι ισχύει και σε Γενική όσο και σε Μερική ισορροπία. Αλλά πιο ενδιαφέρουσες είναι οι επιπτώσεις του σε όρους πολιτικής. Για παράδειγμα, σε μια οικονομία με πολλές στρεβλώσεις δεν είναι απαραίτητο η μείωση μιας στρέβλωσης να αυξήσει την ευημερία. Δηλαδή στην ελληνική οικονομία, το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων δεν είναι απαραίτητο ότι θα μειώσει τις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές. Πρέπει να δούμε την κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Κατά τη γνώμη μου το άνοιγμα όλων των επαγγελμάτων στην Ελλάδα θα αυξήσει την ευημερία, αλλά αυτό έρχεται από μια βαθύτερη ανάλυση που κάνω στην Ελληνική οικονομία, και όχι απλώς εφαρμογή μιας γενικής αρχής ότι περισσότερος ανταγωνισμός πάντα αυξάνει την ευημερία.
Η GTSB προφανώς είναι αυτή που δίνει δουλειά στους οικονομολόγους (πρέπει να εξετάσουν κάθε περίπτωση ειδικά και να μη βασίζονται σε γενικές αρχές). Επιπλέον θα μπορούσε να αποτελέσει το μεγαλύτερο όπλο της αριστεράς ενάντια σε διάφορες μεταρρυθμίσεις- αν φυσικά η αριστερά χρησιμοποιούσε θεωρητικά εργαλεία ανάλυσης...

ΥΓ για περισσότερα πάνω στη GTSB δείτε εδώ και πιο τεχνικά εδώ

Μας την πέσαν οι κερδοσκόποι

2011-07-31T18:21:00.001+03:00

Δεχόμασταν κερδοσκοπική επίθεση στα ομόλογά μας; Πάλι οι "κακοί" ξένοι ήθελαν να καταστρέψουν τον ελληνισμό αφανίζοντας την οικονομία της χώρας μας; Τελικά τα πράγματα μόνο έτσι δεν ήταν. Σε σημερινό άρθρο της "Καθημερινής" (link), παρουσιάζονται για πρώτη φορά στοιχεία για τα περίφημα CDS των ελληνικών ομολόγων. Σύμφωνα με το άρθρο, η τοποθέτηση σε CDS είναι μόνο 5 δις €, και επιπλέον (σήμερα τουλάχιστον) τα κατέχουν μακροπρόθεσμοι επενδυτές, που πραγματικά φοβούνται την πιθανότητα στάσης πληρωμών της κυβέρνησης. Άρα δεν υπήρχε κάποιος που να προκάλεσε την κρίση χρέους στην Ελλάδα παρά μόνο οι ελληνικές κυβερνήσεις, οι ψηφοφόροι και οι ειδικές ομάδες πίεσης μετά τη μεταπολίτευση.

Μοντέλα

2011-07-28T11:15:00.000+03:00

Τα τελευταία χρόνια στην ελληνική πολιτική σκηνή επικρατεί η συζήτηση για το ποιο μοντέλο κράτους είναι καταλληλότερο. Το ένα κόμμα μιλάει για το Ιρλανδικό μοντέλο, το άλλο για το σκανδιναβικό (αυτοί έχουν ποικιλία δε μένουν σε μια χώρα). Επίσης κάθε φορά που ξεκινά μια μεταρρύθμιση, η κυβέρνηση μιλάει για το τι ισχύει σε άλλες χώρες, ενώ οι θιγόμενες ομάδες ζητάνε να εφαρμοστεί αυτό που ισχύει σε κάποιες άλλες.
Το τελευταίο καιρό έχει αρχίζει να μου τη "δίνει" αυτή η συζήτηση. Παράδειγμα: λένε οι ταξιτζήδες ότι θέλουμε να παραμείνουμε όπως είμαστε γιατί έτσι είναι και στη Γερμανία. Και ρωτάω...δηλαδή εδώ τα ταξί δουλεύουν όπως στη Γερμανία; Λένε οι πανεπιστημιακοί ότι το σύστημα που προωθείται δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο (ενώ αυτό που είχαμε υπήρχε ;). Η απάντηση είναι και τι δε με ενδιαφέρει αν υπάρχει η δεν υπάρχει...αυτό που με ενδιαφέρει είναι να δουλεύει το πανεπιστήμιο, η αγορά ταξί, η αγορά ενέργειας κλπ. Και απ' ότι φαίνεται αυτές δε δουλεύουν.
Κάθε χώρα έχει τα δικά της χαρακτηριστικά που απαιτούν να ακολουθήσει το δικό της μοντέλο ανάπτυξης. Δε σημαίνει πχ επειδή η Ιρλανδία κατάφερε να προσελκύσει επενδύσεις με χαμηλή φορολογία ότι κάτι τέτοιο θα πετύχει και η Ελλάδα αν μειώσει τη φορολογία των επιχειρήσεων. Και αντίστοιχα, επειδή η Σουηδία έχει μεγάλο κράτος με μεγάλες κοινωνικές παροχές, δε σημαίνει ότι αν αυξήσουμε τα πολυτεκνικά επιδόματα την επόμενη μέρα θα γίνουμε Σουηδία.
Ακριβώς αυτή είναι και η λογική της οικονομικής ολοκλήρωσης μέσα στην ΕΕ. Όλες οι χώρες έχουν κοινούς στόχους και κοινά εργαλεία πολιτικής, αλλά κάθε μια μπορεί να φτάσει σε αυτούς τους στόχους με το δικό της θεσμικό πλαίσιο, κανόνες κλπ. Επομένως όλη η συζήτηση για τα μοντέλα είναι μια συζήτηση που ξεκινά από πολιτικούς χωρίς νέες ιδέες και από συνδικαλιστές που ψάχνουν άλλοθι. Εκτός βέβαια αν δεν έχω καταλάβει για ποια μοντέλα μιλάμε...

Ποιός θέλει να γίνει...ταξιτζής;

2011-07-24T14:24:00.000+03:00

Με την ευκαιρία των κινητοποιήσεων των οδηγών ταξί μάθαμε ενδιαφέροντα πράγματα. Για παράδειγμα όπως είπε ο πρόεδρος του ΣΑΤΑ, τα τελευταία χρόνια πολλοί επιστήμονες (γιατροί, μηχανικοί κλπ) χρεώθηκαν και αγόρασαν μια άδεια ταξί και έχουν γίνει οδηγοί ταξί. Πολύ ενδιαφέρον αυτό. Χάρη σε αυτή τη δήλωση μάθαμε (επιτέλους) πόσα κερδίζει ένας οδηγός ταξί (γιατί ο τρόπος φορολόγησης τους μια τέτοια πληροφόρηση δεν μας την έδινε).
Τι μάθαμε λοιπόν...ότι ο μέσος οδηγός ταξί, έχοντας πληρώσει όπως λένε οι ίδιοι έως 200.000€ για την άδεια, βγάζει πολλά περισσότερα από το μέσο γιατρό. Γιατί αυτό; Ένας απόφοιτος ιατρικής σκέφτεται τις επιλογές του: γίνεται γιατρός, δανείζεται (πχ με leasing ή με υποθήκη το ίδιο το ιατρείο) και φτιάχνει το ιατρείο του, και επιπλέον πουλάει μούρη στους φίλους τους επειδή είναι γιατρός. Εναλλακτικά αγοράζει μια άδεια ταξί (υποθηκεύοντας το σπίτι του) και γίνεται οδηγός ταξί. Σύμφωνα με τη δήλωση των ίδιων των οδηγών πολύ απόφοιτοι ιατρικής επιλέγουν το δεύτερο...Το συμπέρασμα είναι σε αυτή την περίπτωση προφανές: όσοι δεν υπολογίζουν πολύ την αίγλη του επαγγέλματος γίνονται οδηγοί ταξί γιατί απλώς σε αυτή την περίπτωση περιμένουν να βγάλουν περισσότερα χρήματα. Άρα οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες ταξί λένε ότι βγάζουν περισσότερα (ή το πολύ ίδια) από έναν γιατρό. Δεν έχω κανένα πρόβλημα με το γεγονός αυτό...αλλά πώς θα χαρακτηρίζατε μια οικονομία όπου ένας εργαζόμενος πολύ χαμηλή ειδίκευση αμείβεται περισσότερο από έναν εργαζόμενο με πολύ υψηλή ειδίκευση; Και αυτή η αμοιβή δεν είναι αποτέλεσμα τόσο της αγοράς αλλά του ειδικού τρόπου αντιμετώπισης της δεύτερης ομάδας από το κράτος.

Αγορές ή κράτος

2011-07-14T15:28:00.000+03:00

Το δυο θεωρήματα της ευημερίας είναι από τα πιο σημαντικά θεωρητικά εργαλεία στα οικονομικά (κατά τη γνώμη μου μαζί με τη θεωρία του second- best). Αυτό που λένε είναι ότι σε μια οικονομία, κάτω από συγκεκριμένες υποθέσεις, η οργάνωση της οικονομικής δραστηριότητας μέσω της αγοράς, δίνει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, σε όρους αποτελεσματικότητας και δυνητικά δικαιοσύνης. Το ωραίο με τα θεωρήματα αυτά είναι ότι κάποιος είτε είναι υπέρ ή κατά των αγορών μπορεί να χρησιμοποιήσει για να υπερασπιστεί τη θέση του: η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι στις υποθέσεις κάτω από οποίες ισχύουν. Αυτός που είναι υπέρ της αγοράς θα πει ότι οι υποθέσεις αυτές ισχύουν και αυτός που είναι κατά θα πει ότι αυτές οι υποθέσεις είναι πολύ δεσμευτικές (προσοχή η εν λόγω υποθέσεις για όσους δεν τις γνωρίζουν είναι κυρίως τεχνικές και αναφέρονται κυρίως στη δομή των προτιμήσεων). Αν και τα θεωρήματα της ευημερίας μιλάνε για το αν είναι "καλή" ή "κακή" η αγορά, όσο γνωρίζω δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο για το κράτος (εξίσου γενικό). Ενδεχομένως το πιο κοντινό σε αυτά τα επιχειρήματα είναι να πει κάποιος ότι αν το κράτος το διοικεί ο πανάγαθος και παντογνώστης Θεός (;) τότε η κρατική παρέμβαση είναι αποτελεσματική και πάντα δίκαια. Αλλά πάμε πάλι στο μεταφυσικό (ομοίως και αν την αγορά τη συντονίζει ο Θεός και ο Θεός μας δίνει τις προτιμήσεις μας και η αγορά θα είναι αποτελεσματική και δίκαιη). Δεν ξέρω με λίγα λόγια αν μια κακή αγορά είναι καλύτερη ή χειρότερη από ένα καλό (αλλά όχι άριστο κράτος)- πόσο μάλιστα από ένα κακό κράτος.

Αναλυτικές σημειώσεις

2011-07-06T09:32:00.000+03:00

Ξεκαθαρίζω από την αρχή για να μη μου την "πέσετε" μετά: επί της αρχής είμαι υπέρ το προτεινόμενου νόμου για τα ΑΕΙ. Παρόλα αυτά έχω κάποιες επιφυλάξεις, η μεγαλύτερη εκ των οποίων είναι η διάταξη για τα συγγράμματα. Για όσους δεν έχουν δει το νόμο εξηγώ, ότι το σημερινό καθεστώς παραμένει μέχρι το 2014. Μετά το 2014, όλοι οι καθηγητές είναι υποχρεωμένοι να αναρτήσουν στο διαδίκτυο αναλυτικές σημειώσεις των μαθημάτων. Και ακριβώς εδώ είναι που μπορώ να πω "καλώς ήρθατε στην ΕΣΣΔ". Μέχρι τώρα είχες επιλογή να μη δώσεις βιβλίο ούτε σημειώσεις, από το 2014 όμως πρέπει να αναρτήσεις τις "αναλυτικές" σημειώσεις του μαθήματος και να έχουν σε αυτό πρόσβαση όλοι. Πραγματικά δεν έχω κανένα θέμα με τα πνευματικά δικαιώματα. Το πρόβλημά μου είναι η εκπαιδευτική διαδικασία. Με τις σημειώσεις στο διαδίκτυο, ποιος θα έρθει στο μάθημα; Και αυτός που θα έρθει τι ακριβώς θα κάνει στο μάθημα; Και μετά το μάθημα, τι θα διαβάζει; Τις σημειώσεις ή θα πάει στη βιβλιοθήκη να μελετήσει 2-3 βιβλία μέχρι να κατανοήσει καλά την ύλη;
Οι απαντήσεις νομίζω είναι προφανείς. Ακόμα πιο προφανείς γίνονται οι απαντήσεις, αν δει τα γραπτά μιας οποιασδήποτε εξεταστικής. Πολλοί φοιτητές αναπαράγουν στις απαντήσεις τους ακριβώς τις σημειώσεις τους, ακόμα και αν οι φράσεις δεν έχουν ρήμα, υποκείμενο, αντικείμενο (ακριβώς γιατί οι σημειώσεις είναι πολλές φορές συνοπτικές).
Η υπουργός θα πει ότι σημειώσεις δίνονται σε όλα τα πανεπιστήμια της Ευρώπης. Αυτό δεν είναι αλήθεια. Επειδή το έργο το έχω δει, σημειώσεις δίνονται στα "κακά" πανεπιστήμια. Στα καλά πανεπιστήμια δίνεται ύλη από μια σειρά συγγραμμάτων που βρίσκονται στη βιβλιοθήκη, και οι φοιτητές διαβάζουν εκεί.
Φυσικά δεν πιστεύω ότι το συγκεκριμένο μέτρο θα αλλάξει (ελπίζω μόνο στο lobby των εκδοτών) καθώς είναι λαϊκίστικο όσο δεν πάει άλλο, και όλοι οι συνδικαλιζόμενοι φοιτητές συμφωνούν με αυτό. Και πως να μη συμφωνούν αφού προωθεί την ελάχιστη προσπάθεια και την αποστήθιση.
Αν θέλει το υπουργείο ας κόψει τα δωρεάν συγγράμματα, αλλά ας μη δώσει το τελειωτικό χτύπημα στο μάθημα και την κριτική σκέψη και να επαναφέρει την αυθεντία του καθηγητή στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Πού πάνε τα λεφτά

2011-07-03T12:45:00.002+03:00

Χωρίς πολλά σχόλια: ο αριθμός αξονικών και μαγνητικών τομογραφιών ανά 1000 κατοίκους. Είναι λογικό η Ελλάδα να είναι τόσο ψηλά; Αν όχι, γιατί άραγε είναι τόσο ψηλά; Μήπως παίζει κάτι με τις προμήθειες των νοσοκομείων; Μήπως γίνονται υπερβολικά πολλές παραπομπές γι αυτές τις εξετάσεις;

Κολοτούμπες

2011-06-29T22:52:00.000+03:00

Έχεις γεννηθεί στα τέλη 1970. Έχεις ζήσει τη δεκαετία του 80. Σκέφτεσαι το παρελθόν. Συγκρίνεις με το παρόν. Τι βλέπεις; Στη ΝΔ πρόεδρο τον Α. Σαμαρά και την κόρη του Μητσοτάκη σε ένα μικρό κόμμα που προσπαθεί να μπει στη βουλή. Τον Κουρή και την "Αυριανή" να στηρίζει τη ΝΔ. Τη ΝΔ να μιλά για προβοκάτορες που αμαυρώνουν τους λαϊκούς αγώνες. Τη Λιάνα Κανέλλη βουλευτή του ΚΚΕ. Δεξιούς που παραληρούν ακούγοντας τον βουλευτή Κουρουπλή να εκφωνεί παλαιοΠαπανδρεικό λόγο. Τον Τερενς Κουίκ σε ρόλο Β. Μπουγιουκλάκη. Το ΠΑΣΟΚ να κάνει αποκρατικοποιήσεις και μιλάει για απολύσεις στο Δημόσιο Τομέα. Την Παπαρήγα να λέει ναι στο Ευρώ...
Ρε παιδιά μήπως κάτι θυμάμαι λάθος; Δεν είναι δυνατόν να έχουν γίνει τόσες αλλαγές...δε μπορεί όλοι να κάνουν κολοτούμπες

Μεσοπρόθεσμο

2011-06-29T10:54:00.000+03:00

Ναι στη στάση πληρωμών, ναι στη διάλυση της χώρας (εμείς θα τη διαλύσουμε μόνοι μας, δε θα αφήσουμε την κυβέρνηση να το κάνει), ναι στη δημόσια ΔΕΗ (και ο Φωτόπουλος πρωθυπουργός), έξω από την ΕΕ (και δημιουργία οικονομικής ένωσης με την Αργεντινή και τον Ισημερινό), ναι στη μεταφορά της χώρας στη Λατινική Αμερική (θέλω να παίζω στο Copa America που δεν έχει προκριματικά)

Πεφωτισμένοι

2011-06-23T09:51:00.000+03:00

Προχθές τυχαία συνάντησα έναν από τους (μάλλον) γνωστούς (τουλάχιστον στο χώρο τους) πεφωτισμένους της ελληνικής αριστεράς. Πανεπιστημιακός, αρκετά χρόνια στο κοινοβούλιο, και αρκετοί λένε ότι είναι και από τους πιο σοβαρούς του χώρου. Ένας κοινός γνωστός έκανε τις συστάσεις και εμείς δηλώσαμε χαρούμενοι για τη γνωριμία (εγώ δεν ήμουν, και αυτός αν ήταν στην πορεία άλλαξε γνώμη). Ο κοινός γνωστός ανέφερε πως και οι δυο είμαστε μέλη ΔΕΠ στο ίδιο πανεπιστήμιο και ρώτησε τον πεφωτισμένο αν με γνωρίζει. Τότε αυτός ρώτησε αν συμμετέχω στις συνελεύσεις του συνδικαλιστικού οργάνου των μελών ΔΕΠ του πανεπιστημίου. Απάντησα αρνητικά (ακριβώς εδώ είναι το σημείο που μάλλον έπαψε να χαίρεται για τη γνωριμία). Η απάντησή του ήταν αφοπλιστική: "Λογικό να μην σε γνωρίζω τότε".
Δε λέω, από άλλο επιστημονικό χώρο αυτός, εγώ δεν είμαι και κανένας γνωστός οικονομολόγος, μάλλον αντικοινωνικός, θα απορούσα αν με γνωρίζουν/ θυμούνται άλλοι οικονομολόγοι. Λογικό να μη με γνωρίζει επιστημονικά και αυτός. Αλλά διάολε, σε ένα πανεπιστήμιο δεν είναι δυνατό να περιμένεις να γνωρίσεις τους υπόλοιπους επιστήμονες μόνο από τη συνδικαλιστική τους δράση. Το πανεπιστήμιο μόνο συνδικαλισμός είναι; Θα μπορούσαμε να είχαμε συναντηθεί σε διάφορες επιστημονικές δραστηριότητες του πανεπιστημίου, έστω σε διοικητικά όργανα. Δε μπορεί ένας άνθρωπος που υποτίθεται είναι πνευματικός, κατακρίνει το "κακό" καπιταλιστικό πανεπιστήμιο να έχει μόνη δραστηριότητα τη συμμετοχή του στο συνδικαλιστικό φορέα. Δηλαδή αν γίνει το ΚΚΕ κυβέρνηση (χαχα) θα μας αναγκάσουν όλους να παρατήσουμε τις δουλειές μας και να κάνουμε συνδικαλισμό;

Η φανέλα με το νούμερο «9»

2011-06-20T14:56:00.001+03:00

Αναδημοσιεύω το σημερινό άρθρο του Τ. Τέλλογλου...

Η φανέλα με το νούμερο «9» — ΣΚΑΪ (www.skai.gr)

Τελικά τι αξίζει σε αυτή τη χώρα...μήπως να δεχτούμε απλώς την επιθυμία της πλειοψηφίας;

Μια παλιά πρόταση

2011-06-15T20:40:00.000+03:00

Το είχα πει στο παρελθόν και νομίζω είναι σχετικό ακόμα και σήμερα...Να δώσουμε στην Παπαρήγα, στον Τσίπρα και τους κολλητούς τους ένα μέρος της Ελληνικής Επικράτειας δικό τους. Σε αυτό να πάνε όσοι νομίζουν ότι αυτοί προτείνουν τις σωστές πολιτικές. Να κάνουν υπουργό οικονομικών τον Kung Fu, υπουργό εργασίας των Αυτία και πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Γκούφη. Και δεν έχω πρόβλημα, ας πάρουνε και το μεγαλύτερο μέρος της χώρας. Και ας μείνουμε οι υπόλοιποι, οι πουλημένοι, οι αμερικανόφιλοι, οι προδότες, αυτοί που βλέπουμε ΣΚΑΙ ρε παιδάκι μου στην υπόλοιπη επικράτεια. Και ας ακολουθήσει ο καθένας το δικό του μοντέλο. Εμείς το μνημόνιο, αυτοί την αναδιαπραγμάτευση του χρέους. Εμείς τον εργασιακό μεσαίωνα, αυτοί το μοντέλο της εργασίας ως κοινωνικό δικαίωμα. Αυτοί το μεγάλο δημόσιο τομέα, εμείς το μικρό κ.ο.κ. Δεν έχει ενδιαφέρον το πείραμα; Που πιστεύεται αλήθεια ότι σε 10 χρόνια θα θέλουν όλοι να πάνε; Σε ποια από τις δυο χώρες;

D for democracy

2011-06-15T20:31:00.000+03:00

"Democracy is a form of government in which all citizens have an equal say in the decisions that affect their lives." Αν και το wikipedia είμαι μια κακή πηγή για ένα κείμενο ο πιο πάνω ορισμός της δημοκρατίας έρχεται από εκεί. Προσοχή στον ορισμό μάλλον λείπει το "direct or indirect say in the decisions..." αν και για το παρών κείμενο αυτό δεν είναι σημαντικό.
Βέβαια σε μια σύγχρονη οικονομία ξέρουμε ότι μια σειρά από ερωτήματα πολιτικής έχουν δυναμική φύση: το πόσο θα αποταμιεύσουμε σήμερα θα επηρεάσει τον ρυθμό ανάπτυξής της οικονομίας που θα επηρεάσει το εισόδημα των μελλοντικών γενεών. Άρα πολιτικές που οδηγούν σε μεγαλύτερες αποταμιεύσεις θα επηρεάσουν τις επόμενες γενεές. Ομοίως τα σημερινά (αν είμαστε το 1980) ελλείμματα θα επηρεάσουν το μελλοντικό χρέος (το 2011) και άρα την ευημερία των τότε πολιτών. Το ίδιο μπορούμε να πούμε για τα συνταξιοδοτικά προγράμματα και η λίστα των κυβερνητικών πολιτικών που ανήκουν στη δυναμική κατηγορία δεν τελειώνει γρήγορα.
Από τη στιγμή όμως που μιλάμε για πολιτικές και θεωρούμε ότι τις αποφάσεις για αυτές τις παίρνουμε δημοκρατικά, τότε σύμφωνα με τον πιο πάνω ορισμό, δε θα έπρεπε σε αυτές τις αποφάσεις να λαμβάνεται υπόψη και η άποψη των μελλοντικών γενεών; Αν και η ερώτηση παραπέμπει στο αν είναι δυνατά τα ταξίδια στο χρόνο (!) το πρόβλημα είναι πάρα πολύ σημαντικό: Αν κάποιος πρέπει να ψάξει ένα νέο πολιτικό σύστημα μήπως θα έπρεπε να βρει έναν τρόπο να αντιπροσωπεύονται στις αποφάσεις και οι μελλοντικές γενεές; Τέλος τέλος αυτή δεν είναι και η βασική αντίδραση στο πολιτικό σύστημα της Ελλάδας σήμερα;

Προσυπογραφή κειμένου

2011-06-15T20:16:00.000+03:00

Από το πρωί προσπαθώ να προσυπογράψω το κείμενο υπέρ του μεσοπρόθεσμου των 11 πανεπιστημιακών. Δε βρήκα κάποιο σύνδεσμο για να κάνω κάτι τέτοιο οπότε θεωρώ σκόπιμο να το κάνω στο προσωπικό μου blog.
Α! Και αν πουν κάποιοι ότι είμαι προδότης της χώρας, βολεμένος, μέλος της νέας τάξης πραγμάτων κλπ. να τους ενημερώσω ότι απλώς έχω προσωπική άποψη διαφορετική (ευτυχώς για μένα) από τη δική τους. Επίσης να τους ενημερώσω ότι δε με φοβίζει καμία κρεμάλα, ούτε ανήκω σε κάποιο κομματικό επιτελείο και ούτε τα "παίρνω από κάποιον". Οπότε να μην μπουν στο κόπο να ξεκινήσουν τις απειλές, όπως στα άλλα ιστολόγια που έχω δει!

Πού είναι τελικά η πρόταση

2011-06-03T00:01:00.000+03:00

Κατά βάση όλοι αγανακτισμένοι και οργισμένοι είμαστε. Αυτό είναι λογικό αφού τίποτα δεν πάει καλά. Και όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά όλοι συμφωνούμε ότι πρέπει να υπάρξει μια αλλαγή. Βέβαια όταν έρθει η ώρα να συζητήσουμε ποια θα είναι αυτή η αλλαγή τότε έρχονται οι πρώτες διαφωνίες. Άλλος θέλει αλλαγή κυβέρνησης, άλλος αλλαγή του καπιταλιστικού συστήματος, άλλος δικτατορία του προλεταριάτου, άλλος δικτατορία των συνταγματαρχών, άλλος άμεση δημοκρατία...και αν εμφανιστούν οι διαφωνίες τότε οι 100.000 γίνονται την επόμενη μέρα 30.000, και μετά 5.000 σε 6 διαφορετικές συγκεντρώσεις και μετά οι 6 συγκεντρώσεις 12 και στο τέλος η κάθε συγκέντρωση θα έχει τόσα άτομα ώστε να πηγαίνουν όλοι μαζί με ένα ταξί. Άρα μαζικό κίνημα χωρίς ηγέτη να κατευθύνει τα πλήθη και να τα ενώσει προς ένα σκοπό είναι καταδικασμένο να πάψει να είναι μαζικό την ώρα που θα πρέπει να προτείνει κάτι. Αλλά η ίδια η ύπαρξη του ηγέτη είναι αντίθετη με τη βασική ιδέα του κινήματος των Αγανακτισμένων. Εκτός βέβαια αν θεωρούν πιθανό ηγέτη που θα τους εκφράσει τον Γκούφη.

Κατάθλιψη

2011-06-02T18:22:00.000+03:00

Τις τελευταίες μέρες ήμουν στα πρόθυρα της κατάθλιψης. Αναρωτιόμουν...μήπως τα πράγματα τα είναι διαφορετικά απ' ότι νομίζω εγώ. Μήπως έχω κάνει λάθος και τελικά έχει δίκιο ο Γκούφη; Σήμερα όμως ήρθαν δυο γεγονότα που επιβεβαίωσαν ότι υπάρχουν και άλλοι που έχουν τις ίδιες απόψεις με μένα...δεν είμαι μόνος στον πλανήτη Ελλάδα. Πρώτα ήταν η επιστολή των 32 (δες εδώ). Μετά ήρθε από ένα φοιτητή μου Δ.Ρ. το ακόλουθο κείμενο με το οποίο συμφωνώ απόλυτα και γι αυτό το δημοσιεύω αυτούσιο.

"Λόγω του ότι στις εκλογές τα ποσοστά στα κόμματα δεν μπορούν να εμφανίσουν τις διαθέσεις και τις επιδιώξεις των ψηφοφόρων καθώς διαφορετικές ομάδες πληθυσμού ψηφίζουν διαφορετικά κόμματα και η "εντολή" που δίνεται να κυβερνήσουν είναι λίγο "θολή" θα ήθελα να δω μια πιο ειλικρινή κομματική εικόνα η οποία και θα μας έδειχνε στο κάτω κάτω και την τάση της κοινωνίας .

Το ουτοπικό σενάριο λοιπόν το οποίο έχω στο μυαλό μου θα ήταν να υπήρχαν 3 κόμματα, 1ο κόμμα θα λεγόταν Ε.ΛΑ.Μ.(Εθνικό ΛΑϊκιστικό Μέτωπο) με σήμα τον φραπέ ,το Ε.ΛΑ.Μ. θα μιλούσε και θα υπερασπιζόταν το "ελληνικό όνειρο", αυτό θα περιλάμβανε τις επιδιώξεις του μέσου Έλληνα δηλαδή :από μικρός σε κομματική νεολαία, γλείψιμο σε τοπικό βουλευτή, μπάσιμο στον δημόσιο τομέα από το παράθυρο, συνδικαλισμός στο δημόσιο, άνοδος στις σκάλες του κόμματος, μισθός 3000 ευρώ τον μήνα, συμμετοχή σε περίπου 70 απεργίες τον χρόνο, σύνταξη στα 50 2000 ευρώ τον μήνα, το Ε.ΛΑ.Μ. εννοείται πως θα προάσπιζε την ύπαρξη μεγάλου κράτους πρόνοιας και θα έθετε ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα με φορολόγηση μιας κατηγορίας ανθρώπων με απάνθρωπα ένστικτα που το μόνο που τους νοιάζει είναι να εκμεταλλεύονται τον συνάνθρωπο τους και εννοώ φυσικά τους επιχειρηματίες ……..Το Ε.ΛΑ.Μ. εννοείται πως μετά την μεταπολίτευση θα κυβερνούσε συνεχώς(κρίνοντας από τα κριτήριά μας) με ποσοστά νίκης άνω του 75%,το ποσοστό αυτό θα είχε αντιστρόφως ανάλογη σχέση με την ευκολία δανεισμού της χώρας και με το επιτόκιο που αυτή δανείζεται πχ.2% επιτόκιο, ποσοστό Ε.ΛΑ.Μ. 80%,6% επιτόκιο 69% ποσοστό κλπ. Στο Ε.ΛΑ.Μ. θα συμμετείχε και η πλειοψηφία των πολιτικών προσώπων της Ελλάδας, όπως ο Αλέξης Τσίπρας ,ο Παναγιώτης Λαφαζάνης, ο ¨Ακης Τσοχατζόπουλος, ο Στέφανος Τζουμάκας, ο Γιώργος Παναγιωτακόπουλος(αριστερή πρωτοβουλία ΠΑΣΟΚ), η Λούκα Κατσέλη ,ο Χρήστος Παπουτσής, ο Αντώνης Σαμαράς, ο Πάνος Παναγιωτόπουλος και ο Παναγιώτης Καμμένος. Από τον επιχειρηματικό κόσμο θα στήριζαν εννοείται οι Τεγόπουλος –Μπόμπολας- Λαμπράκης για ευνόητους λόγους, από το καλλιτεχνικό κόσμο ο Λάκης Λαζόπουλος ενώ από των χώρο του αθλητικού θεάματος ο Αχιλλέας Μπέος.

Το 2^ο κόμμα θα ήταν το ΚΚΕ όπως το ξέρουμε σήμερα με τα τωρινά στελέχη του παπαρήγα,κανελλομαϊληδες κλπ θα έβγαινε 2^ο κόμμα και θα συγκέντρωνε τον κόσμο που δεν κατάφερε να περάσει τις πύλες του δημοσίου και έμεινε στην απέξω και οραματίζεται τον κομμουνισμό που αν έρθει τότε ΣΙΓΟΥΡΑ ΘΑ ΔΙΟΡΙΣΤΕΙ!!!!!!

Το 3^ο κόμμα θα ήταν το ΡΕ.Κ.(Ρεαλιστικό κίνημα)με σήμα το πρόσωπο της Θάτσερ το οποίο θα ερχόταν 3^ο πάντα και ο κόσμος που του θα είχε σημαντικές διαφοροποιήσεις με τα άλλα 2.Οι ψηφοφόροι του λοιπόν θα ήταν βιομήχανοι, βιοτέχνες, ελεύθεροι επαγγελματίες, ιδιωτικοί υπάλληλοι, χαμηλόμισθοι εργάτες και άνεργοι με βαριά πτυχία ….ναι καλά διαβάσατε όλοι αυτοί σε ένα κόμμα γιατί έχουν ένα κοινό, το υπερβολικό κράτος τους έχει περιορίσει τις φιλοδοξίες και τους κόβει συνεχώς τα φτερά. Οι ψηφοφόροι αυτοί θα ήταν περιθωριακοί τύποι(ROCK μουσική, σκισμένα jean,παλαιστινιακά μαντήλια κλπ) ,δεν θα τολμούσαν να πουν παραέξω πως είναι μέλη του κόμματος καθώς θα γινόντουσαν αντικείμενο χλευασμού ή θα τους κολλούσε η ταμπέλα του φασίστα. Τα αιτήματα τους θα χαρακτηριζόντουσαν παράλογα και επικίνδυνα για την χώρα από τα άλλα 2 κόμματα καθώς θα περιλάμβαναν χαμηλή φορολογία για τις επιχειρήσεις, κόψιμο του δημοσίου, ιδιωτικοποιήσεις ,κίνητρα για επιχειρηματικότητα, αλλαγή ολόκληρου του ασφαλιστικού, άρση μονιμότητας στο δημόσιο και γενικά στροφή σε ένα κράτος που να στηρίζεται στην προσπάθεια του ιδιωτικού τομέα κάτι σαν το σημερινό μνημόνιο δηλαδή….. πολιτικοί που θα το στελέχωναν θα μπορούσαν να ήταν οι Στέφανος Μάνος, Ανδρέας Ανδριανόπουλος, Αλέκος Παπαδόπουλος, Ανδρέας Λοβέρδος, Βαγγέλης Βενιζέλος, Αννα Διαμαντοπούλου, Κωστής Χατζηδάκης, Μαριέττα Γιαννάκου, Γιώργος Καρατζαφέρης καθώς και ο πρώην διοικητής της ΤτΕ Νίκος Γκαρκάνας.

Με όλο αυτό το σύστημα λοιπόν δεν θα μπαίναμε σε διαδικασία να αναρωτιόμαστε τι φταίει για την κρίση ή γιατί ενώ λέγεται ότι στην δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα εμείς βρεθήκαμε σε αυτό, η απάντηση σε αυτήν την περίπτωση θα ήταν απλή: Στην μεταπολίτευση δοκιμάστηκε μόνο ένα κόμμα μόνο μια ιδεολογία και αυτή ήταν ο ΛΑΙΚΙΣΜΟΣ, αυτός φταίει για όλα. Η λύση επίσης απλή: δοκιμάζουμε την επί 30 χρόνια “αντιπολίτευση”, την ιδεολογία δηλαδή του ΡΕΑΛΙΣΜΟΥ(εκτός αν θέλουμε κομμουνισμό..).

Τις προάλλες βέβαια βλέποντας την εκπομπή της ΝΕΤ με καλεσμένους 2 φοιτητές που ήταν στους αγανακτισμένους και ακούγοντας αυτά που έλεγαν (να αυξηθεί η φορολόγηση σε βιομηχανίες να πληρώσουν οι τράπεζες κλπ) συνειδητοποίησα πως παρόλα όσα έχουν γίνει ο λαϊκισμός βρίσκεται ακόμα πρώτος στις καρδίες των ελλήνων…… Το μόνο που μπορούμε λοιπόν να κάνουμε είναι καμιά προσευχή στον θεό μπας και κάνει κάτι που θα ανατρέψει αυτά που έχει στο κεφάλι του ο ¨Ελληνας προτού μας προλάβουν δυσάρεστες εξελίξεις…."

Μήπως υπάρχει φως στο βάθος του τούνελ; Αλήθεια εσείς που ψηφίζεται ΡΕ.Κ. είστε εκεί έξω;

Επανάσταση

2011-05-31T23:40:00.000+03:00

Δεν είμαι ιστορικός. Οι γνώσεις μου στο θέμα είναι μάλλον περιορισμένες. Παρόλα αυτά επειδή η έρευνά μου αγγίζει λίγο τους μηχανισμούς λήψης πολιτικών αποφάσεων, με έχει απασχολήσει αρκετά το πως ξεκινούν και γιατί γίνονται οι επαναστάσεις. Αυτό που ξέρω με σιγουριά είναι ότι όταν η οικονομία δεν πάει καλά, οι πιθανότητες επανάστασης αυξάνονται. Ιστορικά παραδείγματα υπάρχουν: η Γαλλική επανάσταση ξεκίνησε μετά από δυο χρονιές με άσχημες σοδειές και μετά από την δημοσιονομική στενότητα του βασιλείου λόγω πολλών και μακροχρόνιων πολέμων. Η Ρωσική- Σοβιετική Επανάσταση ακολούθησε άσχημες καλλιεργητικές περιόδους. Η Επανάσταση του Wat Tyler, ή των χωρικών στην Αγγλία ξεκίνησε μετά από σημαντικές αυξήσεις στους φόρους.
Οι τρεις αυτές επαναστάσεις έχουν λίγα κοινά. Σίγουρα αυτή που όλοι έχουν ως πρότυπο για τα θετικά της αποτελέσματα είναι η Γαλλική Επανάσταση γιατί οδήγησε σε ραγδαίο εκδημοκρατισμό της Γαλλίας. Βέβαια όλοι ξεχνούν ότι για μια 20ετία μετά την Γαλλική Επανάσταση είχαμε μια περίοδο τρομοκρατίας (που καμία σχέση δεν είχε με τα ιδανικά του Διαφωτισμού), μερικές μεταστροφές στη βασιλεία και του Ναπολεόντειους Πολέμους.
Η άλλη διαφορά ανάμεσα στις τρεις επαναστάσεις ήταν τα αποτελέσματά τους. Οι δυο πρώτες μακροχρόνια πέτυχαν τους στόχους τους (αν και η Ρωσική Επανάσταση μόνο για 70 χρόνια- όχι λίγος χρόνος). Η Επανάσταση του Wat Tyler αντίθετα ενώ ξεκίνησε με μεγάλη δυναμική τελικά απέτυχε (αν και θεωρείται ότι οδήγησε στη συνέχεια στην κατάργηση της φεουδαρχίας στην Αγγλία). Ίσως όμως από τις τρεις επαναστάσεις είναι αυτή που στηρίχτηκε στην αγανάκτηση, χωρίς κανένα ιδεολογικό υπόβαθρο- κάτι που σίγουρα είχε και η Γαλλικά επανάσταση- Διαφωτισμός- αλλά και η Ρωσική- Μαρξισμός.
Καλή λοιπόν η αγανάκτηση, αλλά χωρίς ένα σχέδιο για την επόμενη ημέρα καλό είναι όσοι το προτείνουν να το ξανασκεφτούν και κυρίως να δουν την πιο πάνω φωτογραφία και το τέλος του Wat Tyler, ηγέτη της Επανάστασης των χωρικών.

Κυβέρνηση Προσωπικοτήτων

2011-05-31T13:37:00.000+03:00

Επειδή μιλάμε για συναίνεση, οικουμενική κυβέρνηση και κυβέρνηση προσωπικοτήτων, καταθέτω τη δική μου πρόταση για αποτελεσματική κυβέρνηση. Στην παρούσα κυβέρνηση δε συμμετέχει κανείς από την ήδη υπάρχουσα (με μια εξαίρεση, αλλά για πεπραγμένα παλαιότερων ετών), καθώς ήθελα να φτιάξω μια εντελώς νέα κυβέρνηση. Οι προτάσεις μου:

Υπουργός Δικαιοσύνης: Γ. Βουλγαράκης (και νόμιμο και ηθικό)

Υπουργός Αθλητισμού: Χ. Τσέκος (τα παγκόσμια ρεκόρ δε θα έχουν τελειωμό)

Υπουργός Γεωργίας: Ο κουμπάρος του Τσιτουρίδη (θα λειτουργήσει αποτελεσματικά η αγορά γάλακτος)

Υπουργός Ανάπτυξης, Αποκρατικοποιήσεων και Αξιοποίησης Δημόσιας Περιουσίας: Ιερομόναχος Εφραίμ (προφανές)

Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών: Γ. Βαρουφάκης (για να δώσει επιτέλους ενδιαφέρον στην έννοια αυτοεκπληρούμενη προφητεία)

Υπουργός Τουρισμού: Ν. Φωτόπουλος (εδώ η ΓΕΝΟΠ οργάνωνε τόσα ταξίδια…)

Υπουργός Άμυνας: Α. Τσοχατζόπουλος (πρώτη δύναμη στα υποβρύχια η Ελλάδα)

Υπουργός Διαφάνειας και Εσωτερικών: Θ. Τσουκάτος (πάνω απ’όλα η διαφάνεια)

Υπουργός Εξωτερικών: Α. Γεωργιάδης (προφανές)

Υπουργός Υποδομών, Ενέργειας και Περιβάλλοντος: Ν. Κακλαμάνης (για το περιβάλλον και μόνο)

Υπουργός Παιδείας και δια βίου Μάθησης: Μητροπολίτης Άνθιμος (αφού το θέλει ο ίδιος)

Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων : Κ. Καραμανλής (για το εργασίας- τραγική ειρωνεία)

Υφυπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων: Γ. Αυτιάς (προφανές)

Υπουργός Νησιωτικής Ελλάδας: Θ. Πάγκαλος (ο αέρας θα πάρει πολλές σημαίες)

Κεντρικός Τραπεζίτης (αν και δε μπορεί να αλλάξει εγώ το προτείνω): Γ. Κοσκωτάς (…Τράπεζα Κρήτης)

Υπουργός Δημόσιας Τάξης: Ε. Κορκονέας (προφανές)

Υπουργός Πολιτισμού: Α. Μικρούτσικος (θα’ ναι σα να μπαίνει η Άνοιξη)

Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και Υπουργός Τύπου: Λ. Λαζόπουλος (για να κάνει επιτέλους την εκπομπή του όπως τη θέλει)

Υπουργός Καταπολέμησης της Φοροδιαφυγής: Τ. Βοσκόπουλος (ξέρει τα κόλπα)

Υπουργός Υγείας: Δ. Λιάνη- Παπανδρέου (10 χρόνια και 54 μέρες, μέσα- έξω στα νοσοκομεία)

Αγανακτισμένος ξανά

2011-05-30T22:19:00.002+03:00

Τιμή και δόξα στο συντάκτη! Δε διαφωνώ καθόλου

http://grapse-svise.blogspot.com/2011/05/blog-post.html

Αγανακτισμένοι

2011-05-25T10:06:00.000+03:00

Με αφετηρία τα γεγονότα της Ισπανίας αρκετός κόσμος αναρωτιέται...γιατί εδώ ο κόσμος δεν αντιδρά; Πολύ μάλιστα ονειρεύονται πάλι επαναστάσεις και αλλαγή του συστήματος και όλα αυτά τα χαριτωμένα. Η ερώτηση η δικιά μου είναι...γιατί να αντιδράσει κόσμος...και ακόμα περισσότερο ποιος κόσμος να αντιδράσει. Ο κόσμος που μέχρι πέρσι περίμενε κάθε διαγωνισμό του ΑΣΕΠ με όνειρο να μπει στο δημόσιο. Που αγόραζε τα ένθετα "εργασία" των εφημερίδων που είχαν μόνο θέσεις δημοσίου. Ή ο κόσμος που έτρεχε στα βουλευτικά γραφεία για μια θέση stage, με προοπτική δικαστικά να μπει από την πίσω πόρτα σε μόνιμη θέση στο δημόσιο. Μάλλον μπορεί κάποιος να περιμένει τους 45χρονους συνταξιούχους των 2500€ (και βάλε ίσως)...αυτοί δε χάνουν το δικαίωμά τους σε μια ευχάριστη συνταξιοδότηση και ήρεμα γεράματα! Μήπως όμως πρέπει να βγουν αγανακτισμένοι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες με το εισόδημα 5000€ (και βγάλε) και τις καταθέσεις εκατομμυρίων; Μάλλον θα μπορούσαν να βγούνε και οι έμποροι που πουλάνε μαϊμούδες για γνήσια. Όπως επίσης και οι εργαζόμενοι σε δημόσιους οργανισμούς φαντάσματα ή χωρίς αντικείμενο. Η λίστα φυσικά δεν τελειώνει.
Αλλά θα ήθελα πολύ να τους έβλεπα όλους αυτούς στην πλατεία συντάγματος, χωρισμένους και στις αντίστοιχες ομάδες, ανάλογα με τα προνόμια που τους έδωσε το κράτους. Για αυτή η συγκέντρωση, αν γινόταν, θα μπορούσαμε να λέμε κυριολεκτικά..."όλος ο κόσμος κατέβηκε στο δρόμο".

Καλώς τα παιδιά

2011-05-09T15:09:00.000+03:00

"Η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδος κατέθεσε στο ΣτΕ αίτηση ακύρωσης και αναστολής κατά της απόφασης της Υπουργού Παιδείας για την «απόκτηση απολυτηρίου τίτλου Γενικού Λυκείου με ενδοσχολικές εξετάσεις», που επιτρέπει την αποχή μαθητών από τις πανελλαδικές εξετάσεις."
Νομίζω ότι όλοι μας καταλαβαίνουμε ότι τα κίνητρά τους είναι όπως πάντα το καλό των μαθητών και όχι η πελατεία των φροντιστηρίων (χα χα). Και φυσικά στη συνέντευξη τύπου θα πουν ένα πολύ καλό επιχείρημα. Αλλά ότι και να πούνε η αλήθεια είναι μια...χωρίς πανελλαδικές για τους μαθητές που δε θέλουν να μπουν στο Πανεπιστήμιο χάνεται ένα κομμάτι τις αγοράς για αυτούς...ένα κομμάτι που με πολύ "ιδρώτα", εκφοβισμό και ψέματα έχουν κερδίσει όλα αυτά τα χρόνια.

1:5

2011-05-07T15:55:00.000+03:00

Η ιστορία δεν είναι καινούργια. Από την πρώτη στιγμή τα ίδια. Από τον περιορισμό των προσλήψεων πρώτα ζήτησαν να εξαιρεθούν οι υπάλληλοι στις εφορίες...στο κάτω κάτω αυτοί μαζεύουν τα έσοδα (για να είμαστε σωστοί αυτοί ζητάνε κιόλας να αυξηθούν οι μισθοί τους, να μειωθούν οι ώρες εργασίας τους και ο πρωθυπουργός να περνάει από το σπίτι του καθενός να το καθαρίζει). Στη συνέχεια οι υπάλληλοι στον τομέα της υγείας ζήτησαν να εξαιρεθούν και αυτοί από τον κανόνα των προσλήψεων...νευραλγικός τομέας η υγεία. Ακολούθησαν οι καθηγητές- δάσκαλοι- μέλη ΔΕΠ...ανάπτυξη χωρίς παιδεία δε γίνεται. Τη σκυτάλη πήραν οι υπάλληλοι στα δικαστήρια...μαζεύονται υποθέσεις και δεν υπάρχει προσωπικό. Τις τελευταίες μέρες ήρθε οι σειρά των καραβανάδων...αν χάσουμε έδαφος δε μπορούμε να το ξανακερδίσουμε. Τέλος για να μην ξεχνιόμαστε και οι παπάδες ζητάνε και αυτοί να μην ανήκουν στον κανόνα 1:5.
Τελικά όταν λέμε να μειώσουμε το προσωπικό στο δημόσιο τομέα (και όλοι συμφωνούμε σε αυτό) ποιες ακριβώς προσλήψεις πρέπει να σταματήσουμε;
Στο πιο πάνω δεν προσθέτω τους πυροσβέστες, αστυνομικούς, υπάλληλους του υπουργείου εσωτερικών, τους επιτυχόντες σε όλους τους διαγωνισμούς που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, τους άνεργους που ζητάνε μια δουλειά στο δημόσιο κοκ. Ο λόγος είναι ότι η λίστα δεν τελειώνει ποτέ. Μήπως τελικά έχουμε πολύ μικρότερο δημόσιο τομέα απ' όσο θέλει ο μέσος Έλληνας; Μήπως ήρθε η ώρα να αλλάξω χώρα;

Μπουρδολογία

2011-04-29T10:12:00.000+03:00

Ημέρες χαλάρωσης ήταν οι προηγούμενες 10 μέρες, και είχα την ευκαιρία να δω στην τηλεόραση (έστω στο zapping) πράγματα που με τίποτα δε θα έβλεπα διαφορετικά. Ένα από αυτά ήταν η (θρυλική) συνέντευξη του τεράστιο συνθέτη Μ. Θεοδωράκη σε πρωινή εκπομπή (υπάρχει στο youtube, και παίζει καθημερινά στην ίδια εκπομπή). Τιμή και δόξα στον συνθέτη, αλλά συγγνώμη δε μπορώ να του αναγνωρίσω σε καμία περίπτωση την ικανότητα του φιλόσοφου ή του πολιτικού στοχαστή ή του οικονομολόγου. Επίσης να θυμίσω σε όσους δε το ξέρουν ότι συμμετείχε και σε κυβέρνηση μετά την μεταπολίτευση (ως υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου- ή δε θυμάμαι πως την είχε ονομάσει η τότε κυβέρνηση), άρα και αυτός έχει τις ευθύνες του για το χάλι μας. Επίσης να σημειώσω ότι στα μαθηματικά δεν υπάρχουν 100 χιλιάδες δισεκατομμύρια, αλλά 100 τρισεκατομμύρια. Αλλά αυτό είναι λεπτομέρια.
Αυτό που έχει ενδιαφέρον (στα πολύ λίγα που άκουσα) είναι η ιδέα ότι το μνημόνιο δίνει δυνατότητα στους δανειστές (sic) να εκποιήσουν και να πουλήσουν- ανταλλάξουν την Ακρόπολη. Ο συνθέτης πάει ένα βήμα πιο πέρα και λέει ότι μπορεί η Γερμανία να το κάνει και να την πουλήσει μετά στην Τουρκία. Τέλεια ιδέα. Η Τουρκία θα αγοράσει με 100 τρις Ευρώ (ενώ το ΑΕΠ της είναι κάτι λιγότερο από 1 τρις Ευρώ!) την Ακρόπολη και θα ανεβάσει την τούρκικη σημαία εκεί. Βέβαια το μετά δεν το λέει...το τι θα κάνει η Τουρκία (ή όποια άλλη χώρα) ένα "βράχο" στη μέση μιας άλλης χώρας δε μπορεί μάλλον να το συλλάβει...μήπως θα ανεβάζει φρουρά κάθε μέρα πάνω για να προστατεύουν τη σημαία; Από που θα περνά αυτή η φρουρά; Και αν θέλουν τόσο πολύ την Ακρόπολη γιατί να χρεωθούν με εκατό φορές το ΑΕΠ τους αντί να κάνουν ένα πόλεμο και να πάρουν μαζί και την Αθήνα (και τα πετρέλαιά της- sic); Βέβαια όσοι πιστεύουν αυτή τη συνέντευξη θα πουν- εεε, μην τα παίρνεις όλα κυριολεκτικά! μόνο πείτε μου την άλλη φορά τι πραγματικά εννοείτε και μη λέτε μπούρδες και φωτοβολίδες που ακούγονται ωραία.
Αυτά είναι τα αποτελέσματα της ακατάσχετης μπουρδολογίας που υπάρχει τον τελευταίο καιρό στην Ελλάδα. Ο καθένας βγαίνει και λέει κάτι, χωρίς να σκεφτεί και ο κόσμος τον ακούει χωρίς να σκέφτεται και αυτός. Και μη μου λέτε για το Μίκη και πόσο σημαντικός είναι, γιατί θα σας θυμίσω ότι προέβλεπε την επιτυχία του κομμονισμού συμμετέχοντας ενεργά στην προσπάθεια υιοθέτησης του στην Ελλάδα, αλλά αργότερα συμμετείχε μαζί με τον Ανδριανόπουλο και το Μάνο στην κυβέρνηση Μητσοτάκη...και τα δυο αυτά γεγονότα τα υπενθυμίζω για να πείσω ταυτόχρονα και τους αριστερούς και τους δεξιούς!

Τίποτα δεν είναι τυχαίο...

2011-04-28T12:53:00.001+03:00

Respect

2011-04-27T17:03:00.000+03:00

Άρθρο του Α. Πανούτσου στο Πρώτο Θέμα της προηγούμενης Κυριακής...
"Μια κοινή έκφραση στα αγγλικά είναι το self fulfilling prophecy. Στα ελληνικά μεταφράζεται «αυτοεκπληρούμενη προφητεία». Θα δώσω ένα παράδειγμα. Ας πούμε ότι κάποιος προφητεύει ότι στις επόμενες 24 ώρες θα μείνει ορφανός και μετά σκοτώνει τους γονείς του. Προφανώς η προφητεία του βγήκε. Προφανέστερα, δεν είναι προφήτης. Κάτι ανάλογο συμβαίνει στην Ελλάδα. Οι Ελληνες λένε ότι η Ελλάδα θα καταστραφεί, ενώ σε μεγάλο βαθμό την καταστρέφουν οι ίδιοι.

Η μεγαλύτερη ζημιά που γίνεται είναι με τα μηνύματα που στέλνουμε στη διεθνή αγορά. Οι κανονικές χώρες ωραιοποιούν την εικόνα τους στο εξωτερικό. Εμείς κάνουμε προσπάθεια να στείλουμε το μήνυμα ότι η ελληνική οικονομία δεν σώνεται. Σε μια κλασική αυτοεκπληρούμενη προφητεία μέχρι και ο Κώστας Σημίτης είπε ότι η ελληνική οικονομία θα πάει σε αναδιάρθρωση του χρέους, δήλωση που βοήθησε να εκτοξευτεί το spread και να βρεθούμε πιο κοντά στην αναδιάρθρωση, ώστε να μπορεί ο Σημίτης να λέει ότι το είχε προβλέψει ότι το χρέος θα αναδιαρθρωθεί. Για να είναι, όμως, ένα μήνυμα αποτελεσματικό πρέπει να το πιστεύουν και οι αποστολείς του. Εδώ το βάρος το έχουν αναλάβει τα Μέσα. Καθημερινά προσπαθούν να πείσουν τους Ελληνες ότι δεν υπάρχει ελπίδα. Μέχρι στιγμής η μόνη εκτίμηση που δεν έχει γίνει είναι ότι θα το γυρίσουμε στην ανθρωποφαγία. Από εκεί και πέρα όμως, τα πάντα έχουν προβλεφθεί: από μερική αναδιάρθρωση του χρέους ή των επιτοκίων μέχρι πτώχευση και επιστροφή στη δραχμή. Mέχρι επιστροφή στην οικονομία του Barter, όπου οι Ελληνες θα επιστρέψουν στην προκλασική εποχή, όταν δεν υπήρχε χρήμα, και θα ανταλλάσσουν μισό κιλό κρέας μαμούθ για μια σειρά με τα καλύτερα του Χατζηγιάννη.

Για να πιάσει, όμως, ένα μήνυμα πρέπει να βρει και γόνιμη γη. Και οι Ελληνες πεθαίνουν για ιστορίες πείνας και δυστυχίας. Είμαστε η χώρα όπου πάντα έδεναν τα σκυλιά με τα λουκάνικα σε μια άλλη εποχή. Η χώρα όπου διαβάζεις εφημερίδες των πρώτων Ολυμπιακών του 1896 και γράφουν σε τι κατάντημα έφτασε ο αθλητισμός. Και διαβάζεις εφημερίδες του ’16, του ’36, του ’56 και του ’96 και κάθε φορά τα πράγματα ήταν καλύτερα τις παλιότερες εποχές. Είμαστε η χώρα που λέει ότι έχει τη μοναδικότητα να έχει στο λεξιλόγιό της τη λέξη «φιλότιμο», ενώ η πραγματική μοναδικότητά της είναι ότι βρήκε την παροιμία «Κάθε πέρσι και καλύτερα».

Αν υπάρχει συνέχεια στην Ιστορία της Ελλάδας, οι Αθηναίοι του Χρυσού Αιώνα του Περικλέους είμαι βέβαιος ότι μουρμουρίζανε ότι την εποχή του Σόλωνα ο κόσμος τα πέρναγε καλύτερα. Δεκάδες δισεκατομμύρια έχουν παιχτεί στην εκτίμηση ότι η χώρα θα μπατιρήσει. Η χρεοκοπία της Ελλάδας κέρδος για όσους το πόνταραν, αλλά καταστροφή για τους Ελληνες. Οσο στέλνουμε το μήνυμα ότι χρεοκοπούμε, η Ελλάδα πλησιάζει στη χρεοκοπία. Και όσοι το έλεγαν θα μπορούν μετά να λένε «εμείς σας το είχαμε πει» χωρίς να προσθέτουν ότι σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο το είχαν πει, αλλά το είχαν κάνει κιόλας."
Πηγή

Κολλημένοι με το Παρελθόν

2011-04-27T16:44:00.000+03:00

Βρήκα τον πιο κάτω πίνακα στο βιβλίο οδηγιών για τη συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσης. Αναφέρει συνοπτικά τι ποσοστό των δαπανών πάει σε κάθε κρατική δραστηριότητα. Προσέθεσα την τρίτη στήλη η οποία λέει (με ένα πολύ γενικό τρόπο) κάθε κατηγορία αν αναφέρεται σε δραστηριότητες του κράτους που θα αποφέρουν όφελος στο Μέλλον, είναι υποχρέωση του Παρελθόντος ή θα δώσει όφελος σήμερα (Παρών). Η κατηγοριοποίηση αυτή έγινε με τρόπο ώστε να είναι όσο το δυνατό πιο light για υποχρεώσεις του παρελθόντος (μόνο χρέος- τόκοι, συντάξεις) και έχει περιλάβει τις δαπάνες μεταφορών και υποδομών στο μέλλον (αν και οι μεταφορές είναι στο παρών, ενώ οι υποδομές μόνο στο μέλλον) και τις δαπάνες για υγεία στο παρών (αν και το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών υγείας πάνε για τα πιο ηλικιωμένα άτομα- δες παρελθόν). Η εικόνα παρόλα αυτά είναι καθαρά υπερ του παρελθόντος- το μεγαλύτερο μέρος των κρατικών δαπανών πάνε στο παρελθόν (45%), με μόνο 19,7% να πηγαίνει για μελλοντικά ωφέλη. Τελικά πόσο κολλημένο με το παρελθόν είναι το Ελληνικό κράτος; Πόσο ακόμα ο προϋπολογισμός θα λειτουργεί εις βάρος του μέλλοντος;

ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ

2011-04-21T21:56:00.002+03:00

Διορισμός

2011-04-18T09:38:00.000+03:00

Διαβάζω στο Newsit: "Η σύλληψη του δράστη έγινε το μεσημέρι της Κυριακής (17-04-2011) στην Πεδινή Ιωαννίνων. Αστυνομικοί έφτασαν στα ίχνη του, μετά από καταγγελία κατοίκου της περιοχής για εξαπάτηση. Όπως τους είπε το θύμα, του έδωσε 2.000€ επειδή τον πίστεψε πως έχει τη δύναμη να διορίσει συγγενικό του πρόσωπο στο δημόσιο. Όταν οι μέρες πέρασαν και ο δράστης έπαψε να δίνει σημεία ζωής, απευθύνθηκε στην αστυνομία...

Όπως προέκυψε από την έρευνα, ο δράστης τον τελευταίο μήνα, με τον ίδιο τρόπο, απέσπασε 9.000€, ενώ κατά τα έτη 2008 και 2009, απέσπασε από άλλο κάτοικο της περιοχής 10.500€, πουλώντας πάντα το παραμύθι του διορισμού στο δημόσιο."
Αναρωτιέμαι ποιος άραγε φταίει παραπάνω; Αυτός που τα πήρε ή αυτός που τα έδωσε; Άραγε υπάρχει κάποιος που πλήρωσε και διορίστηκε έστω ως συμβασιούχος; Και άραγε τι θα έλεγε το "σεβαστό" Ανώτατο Δικαστήριο...αυτός ο συμβασιούχος θα έπρεπε να μονιμοποιηθεί; Και αν δε πρέπει να διοριστεί αυτός, θα πρέπει να διοριστεί αυτός που χρησιμοποίησε πολιτικό κεφάλαιο (αντί για οικονομικό) για να διοριστεί; Μήπως κύριοι δικαστές πρέπει να διοριστούν πρώτα αυτοί και μετά όσοι πέρασαν με κάποιο γραπτό διαγωνισμό; Μήπως πρέπει να έχουν προτεραιότητα (αφού η απόφασή σας είναι δεσμευτική) ακόμα και αν είναι απλοί υπάλληλοι γραφείου έναντι πιο παραγωγικών ειδικοτήτων (πχ γιατροί, νοσηλευτές, πυροσβέστες, εκπαιδευτικοί...); Έχω μια καλή ιδέα....τι θα λέγατε κύριοι δικαστές αν αντί για δικαστικούς υπαλλήλους και δικαστές, φέτος προσλαμβάνανε όλους τους συμβασιούχους που νομιμοποιήσατε και αυτούς που σκοπεύετε να νομιμοποιήσετε; Η απόφασή σας παραμένει ίδια; Πιστεύω πως ναι, γιατί στο κάτω κάτω η δικαιοσύνη είναι τυφλή. Αν και τα τελευταία χρόνια η οφθαλμιατρική κάνει θαύματα.

Κρατικό άρα και ηθικό

2011-04-12T16:54:00.000+03:00

Από το website της εφημερίδας "Πρώτο Θέμα": "Σε διόρθωση του νομοσχεδίου για τα τυχερά παιχνίδια θα προχωρήσει ο κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου μετά τις έντονες επικρίσεις των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ που έθεσαν μείζον θέμα «ηθικής και διαφάνειας» κατηγορώντας παράλληλα τον υπουργό ότι επιχειρεί να μετατρέψει την Ελλάδα σε «ένα απέραντο καζίνο».

Ο κ. Παπακωνσταντίνου μετά το τέλος του ΚΤΕ Οικονομικών ανέφερε ότι «δημιουργήθηκε θέμα με την επέκταση της φυσικής παρουσίας των μηχανημάτων. Γι αυτό και σε πρώτη φάση θα τοποθετηθούν μόνο στα πρακτορεία του ΟΠΑΠ και σε δεύτερη θα μελετηθεί η περαιτέρω αδειοδότηση μεικτών χώρων»."

Αφού ο τζόγος είναι μέσω ΟΠΑΠ άρα πλέον είναι ηθικός και όχι ανήθικος όπως έλεγαν οι βουλευτές πριν από 4 μέρες. Να ρωτήσω τώρα εγώ, αν η πορνεία και το εμπόριο ναρκωτικών γίνει και αυτό μέσω ΟΠΑΠ μήπως μπορούμε να τα νομιμοποιήσουμε και αυτά; Ε; Τι λέτε κύριοι βουλευτές; Το κρατικό μονοπώλιο τελικά κάνει όλα τα ανήθικα- ηθικά;

Μεγάλες ανακαλύψεις

2011-04-07T22:52:00.000+03:00

Το καλό με τη φυσική είναι ότι κάθε απίθανος δε παρουσιάζει μια θεωρία συνωμοσίας ως επιστημονική θεωρία. Επιπλέον οι φυσικοί είναι πολύ αυστηροί στο τι θεωρούν επιστήμη...γι αυτό και το παρακάτω αν επαληθευτεί μπορεί να είναι και η μεγαλύτερη ανακάλυψη του 21ου αιώνα
http://blog.physics4u.gr/?p=3275

Κεϋνσιανοί του βόλου

2011-04-07T22:47:00.001+03:00

Όλοι οι λαϊκιστές των τελευταίο καιρό έχουν ανακαλύψει τον Κέυνς: μειώσεις των κρατικών δαπανών αφαιρούν χρήμα από το οικονομικό κύκλωμα επιτείνοντας την ύφεση. Άρα λένε η κυβέρνηση θα πρέπει να αυξήσει τις δαπάνες της και να τις χρηματοδοτήσει με ...δεν ξέρω τι, γιατί με δανεισμό πάντως δε γίνεται!
Αν πιστεύουν αυτή την άποψη τότε θα πρέπει αυτόματα να δεχτούν ότι η κυβέρνηση αν πρέπει να κόψει δαπάνες αυτές πρέπει να είναι δαπάνες που έτσι κι αλλιώς θα έκαναν τα νοικοκυριά (δηλ. ανελαστικές δαπάνες των νοικοκυριών, όπως δαπάνες για φάρμακα, εκπαίδευση, μεταφορές, επιδότηση πετρελαίου θέρμανσης κλπ). Αυτές τις δαπάνες τα νοικοκυριά θα πρέπει να τις χρηματοδοτήσουν- αν δε τις χρηματοδοτεί το κράτος-, δε θα κρατούν χρήμα ή δε θα βγάζουν χρήμα έξω από το οικονομικό κύκλωμα με τη μορφή αποταμίευσης. Αντίθετα το κράτος θα πρέπει να κάνει δαπάνες (με αντίστοιχες μεταβιβάσεις αγαθών στα νοικοκυριά) αγαθών που έχουν σχετικά μεγάλη ελαστικότητα ως προς το εισόδημα (π.χ. κοσμήματα, αυτοκίνητα κλπ). Και γιατί όχι, αντί για μισθούς και συντάξεις θα μπορούσε το κράτος να αγοράζει άμεσα αγαθά από την αγορά και με αυτά να πληρώνει τους δημοσίους υπαλλήλους και τους συνταξιούχους. και τώρα που το σκέφτομαι το ίδιο θα έπρεπε να επιβάλλει να κάνουν οι ίδιες οι ιδιωτικές επιχειρήσεις. Σίγουρα τίποτα δε θα βγαίνει από το οικονομικό κύκλωμα έτσι!

Οικονομική Επιστήμη

2011-04-02T22:32:00.001+03:00

Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν μια σειρά από βίντεο που προσπαθούν να εξηγήσουν τη λειτουργία της οικονομίας, του τραπεζικού συστήματος, τις αιτίες της κρίσης, τις πιθανές λύσεις κλπ.
Η γνώμη μου για όλα αυτά τα βίντεο- τοποθετήσεις συνοψίζεται από τα λόγια κάποιου άλλου: "Δηλαδή εγώ, όπως κι οι άλλοι Έλληνες, έχω τη γνώμη ότι οι Αθηναίοι είναι λαός σοφός. Παρατηρώ λοιπόν ότι, όταν μαζευόμαστε στην εκκλησία του δήμου, κάθε φορά που είναι να καταπιαστεί η πολιτεία με κάποιο οικοδομικό έργο, φωνάζουν τους αρχιτέκτονες να δώσουν τη συμβουλή τους για τα οικοδομήματα· όταν πάλι είναι να ναυπηγήσουν πλοία, τους ναυπηγούς, το ίδιο και για όλα τ' άλλα, όσα πιστεύουν ότι μπορεί κανείς να τα μάθει και να τα διδάξει. Όμως αν μπει στη μέση για να δώσει συμβουλή κάποιος άλλος, που εκείνοι δεν τον ξέρουν για άνθρωπο της δουλειάς (ας είναι όμορφος και πλούσιος και αριστοκράτης όσο θες), δεν δίνουν καμιά προσοχή στα λεγόμενά του, αλλά τον παίρνουν στο ψιλό και χαλούν τον κόσμο, ώσπου ή ο ίδιος που ανάλαβε να δώσει συμβουλές σαστίσει και παραμερίσει, ή οι τοξότες τον τραβήξουν από το βήμα ή τον πετάξουν έξω με διαταγή των πρυτάνεων." (μτφ. Η.Σ. Σπυρόπουλος. 1992. Πλάτωνος Πρωταγόρας. Εισαγωγή, κείμενο, μετάφραση, ερμηνευτικά σχόλια. 4η έκδ. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών).
Δυστυχώς πλέον αν ο άλλος είναι "όμορφος και πλούσιος και αριστοκράτης" ή ακόμα χειρότερα λέει πράγματα ευχάριστα για την πλειοψηφία κατευθείαν γίνεται αποδεκτός. Να δεις πώς λέγονταν αυτοί στην αρχαία Αθήνα...και να δεις τι συνέβαινε όταν αυτοί έπαιρναν μεγάλη δύναμη...και ποιο ήταν το τελικό αποτέλεσμα για την ευημερία των πολιτών...

Ανταγωνισμός στην Ελληνική Οικονομία

2011-03-30T23:22:00.001+03:00

Στην Ελλάδα, για όσους δεν το γνωρίζουν, είναι υποχρεωτική η δημοσίευση των ισολογισμών των ΑΕ και των ΕΠΕ στον έντυπο τύπο. Ο επίσημος λόγος είναι αυτό εξυπηρετεί τη διαφάνεια και την ενημέρωση του επενδυτικού κοινού. Στην πραγματικότητα δεν εξυπηρετεί κανένα εκτός από τις εφημερίδες και τους εκδότες που "βγάζουν" από τις καταχωρίσεις των ισολογισμών- επιβαρύνοντας χρηματικά τις επιχειρήσεις. Σήμερα λοιπόν κατατέθηκε τροπολογία στη βουλή για κατάργηση αυτής της υποχρέωσης, η οποία απορρίφθηκε. Το σκεπτικό της απόρριψης όπως τη διατύπωσε ο βουλευτής Θ. Παπαγεωργίου είναι ότι "...χρειάζεται προσοχή, καθώς υπάρχουν μεν έντυπα που βγαίνουν σε ένα μήνα «κάνουν αρπαχτή από τους ισολογισμούς και κλείνουν», αλλά υπάρχουν και αντιδράσεις από έντυπα που εξυπηρετούν το κοινωνικό συμφέρον." (πηγή: http://www.newsbeast.gr/financial/arthro/146914/ohi-stin-tropologia-gia-mi-dimosieusi-isologismon/). Για ακόμα μια φορά οι Έλληνες βουλευτές έδειξαν ότι αυτό που τους ενδιαφέρει είναι το δημόσιο συμφέρον και όχι τα συμφέροντα μιας στενής ομάδας.

Την κρίση θα πληρώσουν αυτοί που τη δημιούργησαν

2011-03-26T14:16:00.000+02:00

Χθες είδα στην ΕΤ3 ένα καταπληκτικό ντοκιμαντέρ για την κρίση του 1929 στις ΗΠΑ. Νομίζω ότι για ακόμα μια φορά η ιστορία έχει να μας διδάξει πολλά, αρκεί να μπορέσουμε να τη διαβάσουμε σωστά. Αρχικά κάποιος μπορεί να δει γιατί είναι απαραίτητη η κρατική παρέμβαση, και πώς ήταν τα πράγματα χωρίς καμία μορφή κράτους πρόνοιας . Από την άλλη το συμπέρασμα που με έβαλε να σκεφτώ ήταν ότι αυτοί που πραγματικά είχαν πρόβλημα από την κρίση ήταν η μεσαία τάξη. Οι πλούσιοι απλώς έχασαν ένα μέρος του πλούτου τους- δεν βρέθηκαν σε άσχημες συνθήκες. Οι φτωχοί δεν είχαν τίποτα να χάσουν. Οι μόνοι που είδαν το επίπεδο της ζωής τους να καταποντίζεται ήταν η μεσαία τάξη.
Αυτό βέβαια είναι κάτι που το ξέρουμε- πάντα η κρίση θα πλήξει τη μεσαία τάξη και αυτό το θεωρούμε πολύ κακό. Είναι όμως κακό για την Ελλάδα; Η απάντησή μου είναι μπορεί και όχι. Στην Ελλάδα η μεσαία τάξη συνήθως ταυτίζεται με την τάξη των μικροεπιχειρηματιών και των δημοσίων υπαλλήλων. Η πρώτη τάξη είναι η κατεξοχήν πρωταθλητές της φοροδιαφυγής- εισφοροδιαφυγής, ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων- που αν απασχολούν κάποιους εργαζόμενους αυτό το κάνουν συνήθως αγνοώντας τους εργασιακούς νόμους για αμοιβές, ωράριο κλπ. Από την άλλη η τάξη των δημοσίων υπαλλήλων (σε στενό και ευρήτερο δημόσιο τομέα, μόνιμοι και μη μόνιμοι- δες συμβασιούχους) είναι η τάξη που ανέβηκε (κυρίως προ 1998) μέσα από συνθήκες πελατειακών σχέσεων, αναξιοκρατίας, συνδικαλιστικών πιέσεων για αυξήσεις μισθών, μειώσεις ωρών εργασίας.
Μια τέτοια μεσαία τάξη δε νομίζω ότι έχει πολλά να προσφέρει στην οικονομία αλλά και στην κοινωνία. Καλό θα ήταν αυτοί οι επιχειρηματίες να βρεθούν στην άλλη πλευρά, να μετατραπούν σε εργαζόμενους και να αφήσουν τη θέση τους σε επιχειρηματίες που θα λειτουργήσουν με άλλους τρόπους (και δε μπορώ να φανταστώ ότι αυτοί οι τρόποι θα είναι χειρότεροι απ' ότι στο παρελθόν). Και οι δημόσιοι υπάλληλοι καλό θα ήταν να προσεγγίσουν τις συνθήκες διαβίωσης και δουλειάς των ιδιωτικών υπαλλήλων. Με λίγα λόγια αυτή τη μεσαία τάξη δε τη θέλω. Και η κρίση είναι η καλύτερη ευκαιρία για να καταστραφεί. Και ίσως τελικά στα συντρίμμια της ελληνικής οικονομίας σε λίγα χρόνια να φτιαχτεί μια μεσαία τάξη χρήσιμη.

Ζήτω η 25η Μαρτίου

2011-03-25T22:01:00.000+02:00

Scripta Manent

2011-03-24T22:01:00.000+02:00

Επειδή σε ένα χρόνο κάποιοι θα λένε "αφού τα ξέρατε γιατί δεν τα έλεγε κανείς;" ακριβώς όπως έλεγαν και πριν ένα χρόνο, γράφω εδώ δυο- τρία πράγματα (αν και θα τα διαβάσουν λίγοι). Μέχρι στιγμής το μνημόνιο και οι συνταγές του δεν έχουν εφαρμοστεί. Άνοιγμα κλειστών επαγγελμάτων δεν υπήρξε (και απ' ότι φαίνεται δε θα υπάρξει σύντομα). Ελαστικοποίηση εργασιακών σχέσεων δεν προχώρησε ούτε γι αστείο. Η πάταξη της φοροδιαφυγής σταμάτησε λόγω πολιτικού κόστους (δεν κυνηγάμε τους μικρούς που χρωστάνε και ψάχνουμε δικαιολογίες για τους μεγάλους) είτε με το επιχείρημα ότι δεν μπορώ να εισπράξω από αυτούς που δεν έχουν (sic). Η μείωση της σπατάλης για τους μισθούς στις ΔΕΚΟ πάλι ούτε για πλάκα δεν προχώρησε. Οι δαπάνες που έχουν κοπεί είναι οι μάλλον περισσότερο παραγωγικές και η σπατάλη στο Δημόσιο Τομέα παραμένει. Και μπορώ να συνεχίσω να λέω πολλά ακόμα. Αντίθετα επικρατεί η λογική να κατέβουμε στο δρόμο και η κυβέρνηση θα πάρει όλα τα μέτρα πίσω. Μπορούμε να κάνουμε και καμιά απεργία πείνας, που είναι στη μόδα, και σίγουρα θα υποχωρήσει.
Εγώ πλέον συμφωνώ με αυτή τη λογική. Δε μπορεί μια μειοψηφία ανθρώπων να προσπαθούν να επιβάλλουν το σωστό στην πλειοψηφία που θέλει κάτι άλλο. Αφού ο λαός θέλει λοιπόν λαϊκ(ιστικ)η κυριαρχία ας την έχει. Όμως μη βγει σε λίγο καιρό ο Kung-Fu, η Παπαστρουμφ, ο Χωρίς Τσίπας ή ο Λαϊκιζόπουλος και πουν ότι το μνημόνιο και τα μέτρα απέτυχαν: τα μέτρα του μνημονίου πολύ απλά δεν εφαρμόστηκαν ποτέ. Αντίθετα μέχρι στιγμής έχει εφαρμοστεί (πάνω- κάτω) η δική τους συνταγή.

Εκλογές εδώ και τώρα (?)

2011-03-20T11:46:00.000+02:00

Τελικά αν γίνουν εκλογές τι θα συμβεί στην ελληνική οικονομία; Θα έρθει η ώρα της καταστροφής ή όχι; Αν με ρωτούσατε μέχρι πριν από λίγες μέρες θα έλεγα ότι είναι ένα καταστροφικό σενάριο: οι αγορές θα πανικοβληθούν και οι πιέσεις (αν και δε μας αφορούν άμεσα) θα ενταθούν. Μέτρα δε θα προχωρήσουν για όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου και η επόμενη δόση του δανείου μάλλον θα γίνει πολύ αβέβαια. Αν μάλιστα οι δημοσκοπήσεις δίνουν πολιτική αστάθεια την επομένη των εκλογών το πιο πιθανό είναι (κατά την εκτίμησή μου) να μη δοθεί η δόση του δανείου καθόλου και τελικά να αναγκαστούμε να καταφύγουμε στο μοιραίο (πες με στάση πληρωμών).
Βέβαια υπάρχει ένα πολύ καλό επιχείρημα υπέρ των εκλογών: αν πιστεύουμε ότι αυτό που χρειάζεται η οικονομία είναι μια γνήσια κεϋνσιανή πολιτική αύξησης των δαπανών, μόνο ο εκλογικός κύκλος μπορεί να είναι η λύση σε αυτό. Μόνο πριν από εκλογές η κυβέρνηση υπάρχει περίπτωση να αυξήσει τις δαπάνες της και να ρίξει ρευστότητα στο σύστημα. Επιπλέον πάντα οι εκλογές συνοδεύονται και με μια βελτίωση των προσδοκιών των ατόμων. Όλα αυτά συνηγορούν πως μπορεί να υπάρξει αύξηση των δαπανών στην οικονομία που θα οδηγήσει σε ανάκαμψη.
Η άποψή μου είναι ότι ο κίνδυνος είναι πιο μεγάλος από τα πιθανά οφέλη στην παρούσα φάση (κάποια άλλη στιγμή όχι). Όποιος ωστόσο πιστεύει ότι η οικονομία χρειάζεται κεϋνσιανές πολιτικές αύξησης των δαπανών (και τα πολιτικά κόμματα που λένε ότι πιστεύουν αυτό είναι πολλά) μπορεί να ζητήσει εκλογές...εκτός και αν τελικά δεν το πιστεύει πραγματικά κανείς!

1821

2011-02-15T16:23:00.000+02:00

Είναι δυνατόν...οτι μου έλεγαν τόσα χρόνια οι γονείς μου, οτι έμαθα στο δημοτικό είναι λάθος;...Μα τόσα βιβλία, τόσες ταινίες, τόσα τραγούδια. Δεν μπορεί όλοι να λένε ψέματα τόσα χρόνια. Υπάρχουν και αποδείξεις...τόσοι έχουν δει σημάδια ίδια με την ιστορία που μας λέγαν τόσα χρόνια...δε μπορώ να το δεχτώ...
δε μπορείτε κύριοι να μου λέτε ότι δεν υπάρχει ο Άγιος Βασίλης.

Δεν πληρώνω

2011-02-06T19:27:00.000+02:00

Το Grand Theft Auto είναι μια σειρά video games στην οποία (για όσους δε γνωρίζουν) ο παίκτης ξεκινά ως μικρο εγκληματίας και σιγά σιγά ανεβαίνει τα κλιμάκια του οργανωμένου εγκλήματος σε μια σειρά από (όχι τόσο) υποθετικές πόλεις των ΗΠΑ. Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού έχεις τη δυνατότητα να κάνεις διάφορα εγκλήματα, τόσο για να βγάλεις χρήματα, π.χ. μικρο ληστείες, είτε απλά για πλάκα, π.χ. να πατήσεις ένα πεζό με το αυτοκίνητο ή να τον πυροβολήσεις. Τις περισσότερες φορές τα διάφορα μικρο εγκλήματα που κάνεις δεν ενεργοποιούν την αστυνομία ώστε να σε καταδιώξει. Π.χ. αν πατήσεις ένα πεζό ακόμα και δίπλα να είναι ένα περιπολικό κανείς δεν παρεμβαίνει για να προσπαθήσει να σε συλλάβει. Οι μόνες περιπτώσεις που η αστυνομία ενεργοποιείται άμεσα και ξεκινά άμεση καταδίωξη είναι αν προσπαθήσεις να σκοτώσεις αστυνομικό ή να περάσεις τζάμπα από τα διόδια.
Έχοντας παίξει πολλές ώρες το εν λόγω παιχνίδι μπορώ να πω ότι έχω κάνει σχεδόν όλα τα πιθανά εγκλήματα. Επίσης μπορώ να πω ότι τις πρώτες φορές είχε πλάκα να περνάς από τα διόδια τζάμπα και να ξεκινά μια καταδίωξη, αλλά όσο προχωρούσε το παιχνίδι η διαρκής καταδίωξη (και μάλιστα πολλές φορές επίμονη για τα δεδομένα του παιχνιδιού) γινόταν κουραστική. Το αποτέλεσμα ήταν ότι σε αυτό το περιβάλλον πλήρους ανομίας (αυτό είναι το παιχνίδι!) σταματούσα πάντα να πληρώσω διόδια- παρά το ότι τα έργα στους δρόμους του παιχνιδιού ποτέ δεν τελείωναν (sic).
Με λίγα λόγια σε οποιοδήποτε περιβάλλον η εφαρμογή του νόμου είναι το πιο σημαντικό κομμάτι για την αποτροπή. Είμαι μάλιστα σίγουρος ότι το εν λόγο παιχνίδι δε θα είχε καθόλου πλάκα αν σε κάθε παρανομία που έκανες ξεκινούσε και μια καταδίωξη.
Μήπως τελικά το επόμενο GTA πρέπει να έχει το περιβάλλον της Ελλάδας αντί για τις ΗΠΑ?

Αν μη τι άλλο εντυπωσιακό

2011-02-02T23:53:00.000+02:00

Σύμφωνα με αυτό που στηρίζεται σε αυτό, το 45% των φοιτητών στις ΗΠΑ δεν αποκτά καμία ικανότητα τα πρώτα δυο χρόνια των σπουδών του, ενώ το 36% δεν παρουσιάζει καμία σημαντικά βελτίωση στις γνώσεις του μετά από 4 χρόνια σπουδών. Το πιο εντυπωσιακό είναι όσοι τείνουν να έχουν περισσότερο "κοινωνική" ζωή (δηλ. διάβασμα(?) σε ομάδες κλπ) τείνουν να μαθαίνουν λιγότερα. Ίσως τελικά ο δρόμος στη γνώση να είναι πολύ μοναχικός(!).
Επίσης σύμφωνα με την ίδια έρευνα τα οφέλη από την εκπαίδευση σε όρους γνώσεων είναι μικρότερα στα προγράμματα που ασχολούνται με επαγγελματική εκπαίδευση και μεγαλύτερα σε προγράμματα σπουδών Γενικών Σπουδών. Αυτό ίσως είναι ένα πολύ καλό επιχείρημα γιατί είναι καλύτερα να διδάσκουμε Μίκρο και Μάκρο αντί Λογιστική.

Μου έπεσαν τα Αυτιά

2011-02-01T15:29:00.000+02:00

Χθες έκανα ένα μεγάλο λάθος, και πρέπει να ζητήσω συγγνώμη από τον εαυτό μου: στις εξετάσεις του μαθήματος Δημόσια Οικονομική Ι έβαλα ένα θέμα όπου ζητούσα από τους φοιτητές να αξιολογήσουν το νόμο για το κάπνισμα που ισχύει στην Ελλάδα με βάση τα οικονομικά επιχειρήματα που έμαθαν στο μάθημα. Η σκέψη μου ήταν ότι ο μέσος φοιτητής θα αναφερόταν σε αρνητικές εξωτερικότητες και ποια είναι η άριστη πολιτική μείωσης των αρνητικών επιπτώσεών τους. Το αποτέλεσμα ήταν τραγικό: σε 150-10=140 γραπτά βλέπω τα ίδια επιχειρήματα που θα άκουγα σε μια εκπομπή του Αυτιά. Και αν εκεί έχω τη δυνατότητα να αλλάξω το κανάλι, εδώ πρέπει να τα διαβάσω...αυτή είναι η τιμωρία μου που τόσο καιρό έκλεινα την τηλεόραση όταν έβλεπα τον Γιώργο!
Στη συνέχεια μπήκε ο διάβολος μέσα μου: δε μπορεί όλοι αυτοί οι φοιτητές να βλέπουν Αυτιά. Οι περισσότεροι εκείνη την ώρα κοιμούνται. Άρα τι συμβαίνει; Για ποιο λόγο επαναλαμβάνονται τα ίδια και τα ίδια.Εδώ πρέπει να ζητήσω και μια συγγνώμη από τον Αυτιά...Γιώργη μου σε παρεξήγησα. Εσύ δε φταις. Δεν δημιουργείς εσύ την κοινή γνώμη, αλλά η κοινή γνώμη δημιουργεί εσένα. Οι απόψεις σου είναι σαν τα ανέκδοτα που λέει ο Λαζόπουλος: άλλοι τα έβγαλαν και εσύ τα μεταφέρεις στο ευρύ κοινό.
Δυστυχώς ζούμε στην εποχή που ο καθένας μπορεί να εκφράζει άμεσα την άποψή του στο ευρύ κοινό χωρίς κανένα φίλτρο. Το μόνο φίλτρο που πραγματικά υπάρχει είναι η λογική του καθενός. Αν με δείτε ποτέ να μιλάω για ιατρικά θέματα μάλλον ήρθε ο καιρός να με πυροβολήσετε: η γνώση μου για ιατρική είναι ίδια με μέσης μοντέλας. Γι αυτό το λόγο δε μιλάω για ιατρικά θέματα, αλλά μόνο ακούω τους ειδικούς. Αυτό για μένα. Ο μέσος πολίτης δε φαίνεται να έχει αυτό το φίλτρο. Θα μιλήσει για τα πάντα, σε blogs, σε σοβαρές σελίδες με σχόλια αναγνωστών, στο ραδιόφωνο, στην τηλεόραση. Και ξαφνικά τα απλοϊκά επιχειρήματα που εκφράζει ο κάθε μη ειδικός επαναλαμβάνονται, γιατί η απλή ανάγνωση του μη ειδικού είναι πάντα η ίδια. Και οι δημοσιογράφοι απλώς επαναλαμβάνουν ότι λέει ο μέσος άνθρωπος. Και αυτή είναι η ευθύνη τους. Δεν ψάχνουν να βρουν την αλήθεια παραπέρα.
Ποιο όμως είναι το συμπέρασμα απ' όλα αυτά; Δεν ξέρω δεν έχω καταλήξει ακόμα.
Α, και κάτι άσχετο. Ξέρατε ότι ο Τσόρτσιλ είχε πει "The best argument against democracy is a five-minute conversation with the average voter". Όχι ότι έχει σχέση με το πιο πάνω σχόλιο, απλώς το θυμήθηκα και το έγραψα. Απλώς νομίζω θα ήταν καλύτερα να λέει "The best argument against direct democracy", θα ήταν μάλλον πιο λογικό.

Η εγγενής αστάθεια της πειρατείας στο internet

2011-01-30T18:19:00.000+02:00

Η πειρατεία- στην αρχή μουσικής και στη συνέχεια ταινιών, software κλπ- υπάρχει στο internet από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 (με τη δημιουργία του napster). Μέσα στα χρόνια υπήρξαν διάφορα software πειρατείας και διαφορετικοί τρόποι διαμοιρασμού αρχείων. Αυτό ωστόσο που ήταν σταθερό πάντα ήταν η εγγενής αστάθεια του μηχανισμού της πειρατείας μέσω διαμοιρασμού αρχείων. Όσο λιγότεροι είναι οι χρήστες που χρησιμοποιούν μια πλατφόρμα πειρατείας (π.χ. napster, emule, torrent trackers κλπ.) τόσο μικρότερη είναι η χρησιμότητα από τη συμμετοχή στην εν λόγω πλατφόρμα. Ο λόγος είναι ότι τόσο πιο δύσκολα μπορείς να βρεις κάποιον χρήστη που θα έχει το αρχείο που σε ενδιαφέρει ώστε να το κάνεις download. Αποτέλεσμα είναι να μη θέλουν πολλοί να εγγραφούν στην κοινότητα ανταλλαγής. Όσο οι κοινότητες ανταλλαγής μεγαλώνουν, τόσο πιο εύκολα κάποιος βρίσκει τα αρχεία που τον ενδιαφέρουν, περισσότεροι τείνουν να θέλουν να συμμετάσχουν σε αυτή την κοινότητα, αλλά αντίθετα αυξάνει η πιθανότητα να ανιχνευτεί ο παράνομος τρόπος ανταλλαγής από τις αρχές και να κλείσει η κοινότητα. Όσο το σύστημα χρήσης προγραμμάτων ή κοινοτήτων πειρατείας είναι αποκεντρωμένο- δηλ τα άτομα αποφασίζουν μόνα τους αν θα μπουν ή όχι στην πλατφόρμα/ κοινότητα- θα υπάρχουν περιοδικά φαινόμενα γιγάντωσης κοινοτήτων ανταλλαγής που αργά ή γρήγορα θα οδηγούνται στο κλείσιμο. Μόλις κλείνουν οι χρήστες θα ψάξουν μια νέα κοινότητα/πλατφόρμα η οποία θα αυξάνει σε μέγεθος σταδιακά και πάλι θα κλείσει, με τον κύκλο να συνεχίζεται.
Απ' ότι καταλαβαίνω αυτός ο κύκλος δε μπορεί να σπάσει με κανένα τρόπο. Ότι και να κάνουν οι αρχές το μόνο που θα καταφέρουν είναι να κλείνουν κοινότητες/ πλατφόρμες πιο γρήγορα, αλλά ποτέ δε θα καταφέρουν να μη δημιουργούνται. Και συνήθως οι πιο μικρές/ νέες κοινότητες το πρώτο πράγμα που έχουν είναι η πιο εμπορική μουσική/ταινίες/προγράμματα κλπ. Άρα αυτοί που πλήττονται περισσότερο από την πειρατεία θα τείνουν να έχουν το μικρότερο όφελος από το κλείσιμο κοινοτήτων διαμοιρασμού.

Οριακή Ροπή προς Κατανάλωση

2011-01-20T13:48:00.001+02:00

Μετά την περσινή μείωση των μισθών στον δημόσιο τομέα, όλοι ανακάλυψαν τη βασική μακροοικονομική και τον κεϋνσιανό πολλαπλασιαστή: μια μείωση στο διαθέσιμο εισόδημα- μέσω μιας μείωσης στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων- οδηγεί πολλαπλασιαστικά σε μια μείωση του επιπέδου του εισοδήματος όλης της οικονομίας. Το επιχείρημα είναι- παραδόξως θα έλεγα- ακριβώς όπως το διατυπώνει ο μέσος πολίτης: μείωση μισθών συνεπάγεται μείωση των δαπανών που οδηγεί σε μειωμένα έσοδα για όσους πουλάνε τα προϊόντα τους που οδηγεί στη συνέχεια σε μικρότερες δαπάνες από αυτούς κ.ο.κ.
Φαντάζομαι ότι αφού ο κόσμος ξέρει τόσο καλή μάκρο, δε θα χρειαστεί εξηγήσω το ρόλο των προσδοκιών όταν βρισκόμαστε σε συνθήκες ύφεσης και πως μπορεί η ανάκαμψη να αργήσει αν οι προσδοκίες και το οικονομικό κλίμα δεν είναι καλό. Σε αυτή την περίπτωση, προφανώς, οι αυτόνομες ιδιωτικές δαπάνες (αυτόνομη κατανάλωση, αυτόνομη επένδυση) πέφτουν, με αποτέλεσμα ο πολλαπλασιαστής να μπαίνει με την όπισθεν και να οδηγούμαστε σε μεγαλύτερη ύφεση.
Ας δούμε επομένως κάποια στοιχεία για το οικονομικό κλίμα στην Ελλάδα από το 2003 μέχρι σήμερα. Όπως φαίνεται στο διάγραμμα η βουτιά στις προσδοκίες για το οικονομικό κλίμα στην Ελλάδα ξεκίνησε πολύ νωρίς (αρχές 2008), φτάνοντας στον πάτο πριν από τις εκλογές του 2009. Άρα η ύφεση μπορεί να είναι περισσότερο αποτέλεσμα αυτής της βουτιάς (η οποία ξαναξεκίνησε μετά το Ιανουάριο του 2010) παρά ως αποτέλεσμα των μειώσεων των μισθών.
Βέβαια για αυτή τη βουτιά μάλλον περισσότερη ευθύνη έχουν όλα τα κόμματα και τα ΜΜΕ, άρα κανείς δεν είναι διατεθειμένος να μιλήσει για τα αρνητικά αποτελέσματα της "απαισιοδοξίας".
Επίσης για προλάβω όσους θα πουν ότι η αιτιότητα πάει από τις οικονομικές συνθήκες στις προσδοκίες, σημειώνω ότι η ανάλυσή μου εδώ είναι Κεϋνσιανή, όπως και η ανάλυση της επίδρασης των μισθών στο εισόδημα...αν πάμε σε ανάλυση ορθολογικών προσδοκιών, δεν είμαι σίγουρος ότι η μείωση των μισθών οδηγεί απαραίτητα σε ύφεση.

Αντικοινωνική συμπεριφορά

2010-12-21T15:00:00.000+02:00

Πρόσφατα σε ένα κεντρικό δρόμο των Ιωαννίνων η τροχαία άλλαξε τον χρονισμό των φαναριών, μειώνοντας το χρόνο που είναι διαθέσιμος στα αυτοκίνητα να στρίψουν. Το αποτέλεσμα βέβαια αυτού ήταν να δημιουργείται αφόρητη κίνηση κάποιες συγκεκριμένες ώρες της ημέρας. Και όποτε υπάρχει κίνηση στην Ελλάδα ο έλληνας οδηγός έχει τη λύση: παρακάμπτει την ουρά και μπαίνει μπροστά από τα άλλα αυτοκίνητα. Αυτοί που περιμένουν φυσικά βρίζουν ή κορνάρουν και τις περισσότερες φορές προσπαθούν να «κλείσουν» τον οδηγό με την αντικοινωνική συμπεριφορά ώστε να «τιμωρηθεί» και να μην περάσει γρήγορα το φανάρι.

Η συγκεκριμένη αντικοινωνική συμπεριφορά έχει κόστος (κοινωνικό στίγμα) και όφελος (δεν περιμένουν στην ουρά). Άρα με βάση την οικονομική θεωρία μπορούμε να κάνουμε κάποιες προβλέψεις. Για παράδειγμα όταν αυξάνει η ουρά σε ένα φανάρι, τόσο το όφελος όσο και το κόστος αυξάνονται. Άρα δε μπορούμε να ξέρουμε εκ των προτέρων αν τελικά περισσότεροι οδηγοί θα επιδείξουν αντικοινωνική συμπεριφορά. Παρόλα αυτά εμπειρικά φαίνεται πάντα όσο αυξάνεται η ουρά στο φανάρι τα άτομα που προσπερνάνε την ουρά αυξάνονται. Αυτό ταυτόχρονα σημαίνει ότι το κόστος του στιγματισμού από τους υπόλοιπους προφανώς είναι πολύ μικρό και γι αυτό μόλις το όφελος από την αντικοινωνική συμπεριφορά αυξηθεί, τότε πολύ εύκολα αποφασίζουν να προσπεράσουν την ουρά.

Πολιτική…όπως λέμε θέατρο

2010-12-15T10:31:00.002+02:00

Χθες το μενού είχε συνάντηση πολιτικών αρχηγών. Δε μπορώ να μη μπω στον πειρασμό να σχολιάσω…

Βλέποντας τους ηγέτες των τριών ($^%#) κομμάτων αριστεράς μπήκαν στο μυαλό μου διάφορες σκέψεις. Έχοντας ακούσει την ρητορική τους τον τελευταίο καιρό, σκέφτομαι π.χ. ότι ο Α. Τσίπρας (που δεν πήγε στη συνάντηση) μόλις δει τον πρωθυπουργό θα συμπεριφερθεί το λιγότερο όπως ο Διαμαντίδης στον Τεόντοσιτς στον περσινό δεύτερο τελικό του πρωταθλήματος μπάσκετ. Από την άλλη έβλεπα την Α. Παπαρήγα να ανταλλάσει τη συνηθισμένη χειραψία και έλεγα…μόλις βγουν οι κάμερες εκεί μέσα θα γίνει «αμέρικαν μπαρ»· θα φύγουν τραπέζια στον αέρα, ο πίνακας που κοσμεί το γραφείο θα γίνει κολάρο στο λαιμό του πρωθυπουργού κ.ο.κ. Και όταν είδα και τον Α. Σαμαρά είπα, τώρα θα χαλάσει μια γνήσια αντρική φιλία- άλλοι έχουν σκοτωθεί για μια γυναίκα, άλλοι για το ποδόσφαιρο, αυτοί θα σκοτωθούν για το ποιος μπορεί να σώσει την Ελλάδα πιο σύντομα.

Και επειδή φυσικά ούτε για πλάκα έγιναν αυτά θα ήθελα να άκουγα τι είπαν οι πολιτικοί αρχηγοί όταν έφυγαν οι κάμερες. Αν ήμασταν με τον παλιό πρωθυπουργό ή συζήτηση πιστεύω θα πήγαινε αργά ή γρήγορα στο ποδόσφαιρο, τις χασαποταβέρνες, το καινούργιο Pro και γιατί όχι για το ποιος έχει τις πιο ωραίες γραμματείς. Το πρόβλημα όμως είναι ότι έχουμε άλλο πρωθυπουργό…οπότε το θέμα γίνεται πιο σύνθετο. Η συζήτηση θα περιστράφηκε γύρω από τα ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ, τον πιο οικολογικό τρόπο μετάβασης στη δουλειά (ποδήλατο, πόδια, άλογο ή γαϊδούρι) κ.ο.κ. Στο τέλος βέβαια ο εκάστοτε αρχηγός θα του είπε… «Γιώργο, τώρα πρέπει να βγούμε στους δημοσιογράφους και να τα πω έξω από τα δόντια. Γνωρίζεις άλλωστε, το έχεις κάνει και εσύ. Πες μου κάτι βαρύ για να βγω τσαντισμένος/η ειλικρινά». Και τότε ο πρωθυπουργός θα ψέλλισε «…που να σου καεί το μπλέντερ και να μη μπορείς να πίνεις φυσικό χυμό για πρωινό». Και φυσικά ο αντίστοιχος πολιτικός αρχηγός βγήκε έξω μες στη ζοχάδα με μια σκέψη «αυτός είναι άχρηστος, ούτε να μας βοηθήσει στο ρόλο μας δε μπορεί».

Τελικά το μνημόνιο είναι καλό

2010-11-28T12:30:00.003+02:00

Ας κάνουμε ένα βήμα πίσω για να αξιολογήσουμε αντικειμενικά τις λύσεις που είχε η Ελλάδα για να βγει από την κρίση. Ας πάρουμε ως δεδομένο ότι η άριστη πολιτική για την Ελλάδα, αλλά και οποιαδήποτε χώρα αντιμετωπίζει αντίστοιχη κρίση, είναι να αυξήσει τις κυβερνητικές δαπάνες. Το πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση είναι ότι η χώρα έχει ένα δυσβάσταχτο χρέος, ένα χρέος που συσσωρεύτηκε με την ανεύθυνη οικονομική πολιτική από το 1974 και μετά. Βέβαια αυτό είναι ένα άλλο θέμα, που δεν είναι απαραίτητο να αναλυθεί εδώ.

Σε αυτό το πλαίσιο υπάρχουν τρεις λύσεις για την οικονομία. Η πρώτη είναι να κηρύξει στάση πληρωμών. Σε αυτή την περίπτωση, κάποιοι λένε, θα μειώσει ή θα μηδενίσει το χρέος της και θα μπορέσει ανεξάρτητη να αυξήσει τις δαπάνες του δημοσίου, που σε συνθήκες ύφεσης μπορεί να μη σημαίνει αυτόματα αύξηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων (λόγω αύξησης του εισοδήματος, που θα αυξήσουν τη φορολογική βάση και τα φορολογικά έσοδα, περισσότερο από την αύξηση των δαπανών). Ωραία ανάλυση, σωστή, αλλά αγνοεί ένα σημαντικό ζήτημα: τον χρονισμό φόρων και δαπανών. Αν αυξηθούν οι δαπάνες σήμερα, ο πολλαπλασιαστής δε θα λειτουργήσει άμεσα δίνοντας αυτόματα φορολογικά έσοδα. Άρα πρέπει να βρεθούν πόροι για τις δαπάνες ώστε να βάλλουμε τον πολλαπλασιαστή μπροστά και με δεδομένη την αδυναμία δανεισμού από το εξωτερικό και τη μεγάλη ύφεση στο εσωτερικό, τα πράγματα είναι μάλλον δύσκολα.

Η δεύτερη λύση είναι να βγει η χώρα από το Ευρώ και να υποτιμήσει το νόμισμά της κατά ένα μεγάλο ποσοστό. Η λύση αυτή συνεπάγεται ότι έχουμε αποφασίσει ότι τα οφέλη από το Ευρώ στο μέλλον θα είναι πολύ μικρά, άρα μπορούμε να παραιτηθούμε από αυτά σήμερα. Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι αυτή η λύση είναι ακριβώς ισοδύναμη με ένα κούρεμα του πραγματικού χρέους. Ταυτόχρονο όμως ισοδύναμο κούρεμα θα υπάρξει και στις πραγματικές αποταμιεύσεις των νοικοκυριών. Άρα η υποτίμηση θα έχει μεγάλα αρνητικά αποτελέσματα στον πραγματικό πλούτο των νοικοκυριών, μειώνοντας επίσης την κατανάλωση στην οικονομία. Βέβαια η κυβέρνηση μπορεί να αυξήσει τις δαπάνες της και να βάλει μπροστά τον πολλαπλασιαστή. Αργά ή γρήγορα όμως πρέπει να κάνει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις ώστε να μη ξαναβρεθεί σε αντίστοιχη θέση. Αυτές η μεταρρυθμίσεις εκτός Ευρώ βέβαια είναι μάλλον δύσκολες.

Η τρίτη λύση είναι να παραμείνει στο Ευρώ, να βρεθεί κάποιος δανειστής που θα της παρέχει τα αναγκαία κεφάλαια για να αυξήσει τις δαπάνες της και να βάλει μπροστά τον πολλαπλασιαστή, και να διατηρήσει για λίγο χρόνο ένα έλλειμμα στον προϋπολογισμό. Ταυτόχρονα θα πρέπει να αναλάβει (όπως και στη δεύτερη λύση) δέσμευση για τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις.

Νομίζω ότι η τελευταία λύση είναι και η πιο σωστή. Και περιέργως είναι η λύση του δανεισμού από την Τρόικα. Το πρόβλημα στην Ελλάδα ωστόσο είναι η ρητορική που δεν αναγνωρίζει την Κεϋνσιανή φύση του δανεισμού από την ΕΕ και ΔΝΤ, αλλά αντίθετα θεωρεί ότι τα μέτρα (οι μεταρρυθμίσεις που λέγαμε) στόχο έχουν να μειώσουν μόνο τις δαπάνες, ενώ επί της ουσίας επιτρέπουν στη χώρα να τρέξει ελλείμματα για 3 χρόνια ακόμα. Με αυτό τον τρόπο απλώς οι προσδοκίες των ατόμων είναι αρνητικές και η οικονομία δε μπαίνει μπροστά, ακυρώνοντας όλη τη λογική του δανεισμού και του ελλείμματος. Με λίγα λόγια νομίζουμε ότι ήδη έχουμε αρχίσει να αποπληρώνουμε το δάνειο και γι αυτό δεν αυξάνουμε τις καταναλωτικές δαπάνες μας και η οικονομία παραμένει σε συνθήκες ύφεσης.

Τι αποφασίζουμε να δούμε

2010-11-23T11:53:00.000+02:00

Αν θες να δυσκολέψεις κάποιον ή απλώς να τον μπερδέψεις, δεν έχεις παρά να τον ρωτήσεις κάτι τετριμμένο ή να κάνεις κάτι το προφανές. Το μυαλό του θα αγνοήσει την απλή απάντηση- ερμηνεία των πραγμάτων και θα προσπαθήσει να βρει μια πιο σύνθετη απάντηση. Το πιο κάτω βίντεο είναι χαρακτηριστικό:

Υπάρχουν όρια;

2010-11-22T13:55:00.000+02:00

Οι δημοσιογράφοι είναι πολύ καλοί στα οικονομικά και στη στατιστική. Τόσο καλοί που μπορούν να κάνουν στατιστικές εκτιμήσεις με απόλυτη ακρίβεια και με πολύ μικρά (ως ανύπαρκτα) δείγματα. Στις σημερινές (και όχι μόνο) ειδήσεις «παίζει» το θέμα της υιοθέτησης επιχειρησιακών συμβάσεων εργασίας. Και γίνεται η εκτίμηση ότι αυτό θα έχει ως συνέπεια τη μείωση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα από 16%- 40%.

Ας αφήσουμε τα οικονομικά και πάμε λίγο σε απλά καθημερινά πράγματα. Έστω η κυβέρνηση εξετάζει την αύξηση του ορίου ταχύτητας στο κέντρο της Αθήνας, από 50 χλμ/ώρα σε 70 χλμ/ώρα. Υπάρχουν τρεις κατηγορίες αυτοκινήτων. Αυτοί που πήγαιναν, είτε επειδή ήθελαν είτε επειδή έβρισκαν κίνηση, με κάτω από 50. Λογικά αυτοί δε θα μεταβάλλουν την ταχύτητα κίνησής τους. Υπάρχουν αυτοί που παρανομούσαν και έσπαγαν το όριο (και είτε τους έπιαναν είτε όχι). Και γι αυτούς λίγα θα αλλάξουν (μόνο χαμηλότερα πρόστιμα, αν πλήρωναν ποτέ!). Και η τρίτη κατηγορία είναι αυτοί που πήγαιναν ακριβώς με 50 γιατί δε ήθελαν να παρανομήσουν. Αυτοί πιθανότατα θα κινηθούν πιο γρήγορα. Πόσο πιο γρήγορα δεν ξέρω πρέπει να περιμένω να δω τι θα κάνουν.

Το ίδιο συμβαίνει και με τους μισθούς. Το ότι ένα κατώτατο όριο φεύγει (ή πάει πιο κάτω) δεν σημαίνει ότι όλοι θα πάνε κάτω από αυτό το όριο (ναι υπάρχουν εργαζόμενοι που παίρνουν πάνω από τη σύμβαση!). Το θετικό είναι ότι αν κάποιοι πρέπει να πάνε κάτω από το όριο (πχ ανάγκη μείωση τους κόστους λόγω χαμηλής ζήτησης), μπορούν να το κάνουν και δε χρειάζεται να απολύσουν εργαζόμενους.

Το τι θα γίνει τελικά στους μισθούς δε μπορώ να το ξέρω από τώρα. Η πρόβλεψή μου πάντως είναι ότι το αποτέλεσμα της πολιτικής των επιχειρησιακών συμβάσεων θα είναι η μείωση της ανεργίας (προσοχή με όλα τα άλλα στην οικονομία σταθερά όπως είναι τώρα!). Στο κάτω κάτω τα σοβαρά στατιστικά στοιχεία λένε για την Ελλάδα ότι αν ήθελε να μειώσει την ανεργία έπρεπε να πάει είτε πιο κοντά στο μοντέλο των επιχειρησιακών συμβάσεων εργασίας, είτε να κεντροποιήσει το σύστημα μισθολογικών διαπραγματεύσεων. Πάντως η επιλογή να μείνει ως έχει είναι η χειρότερη δυνατή.

Το κόστος της αύξησης του ΦΠΑ

2010-11-19T10:23:00.000+02:00

Τελικά έχουν πολύ πλάκα τα δελτία ειδήσεων στην Ελλάδα. Όταν υπάρχει μια αύξηση πχ στο ΦΠΑ κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες, τα ρεπορτάζ αναφέρουν ότι το κόστος αυτής της αύξησης είναι 200€ το χρόνο. Αντίθετα στις αυξήσεις μισθών και εισοδημάτων πχ κατά 2%, λένε ότι αυτό αντιστοιχεί σε μια αύξηση 0.5€ την ημέρα. Ο λαϊκισμός δηλαδή πάει σύννεφο...μάλιστα έχει τεράστιες ομοιότητες με τους διαλόγους σε μια γνωστή ταινία:

Τυχαίες σκέψεις μετά τη σημερινή Γενική Πρόβα

2010-11-17T21:49:00.000+02:00

Κάπως έτσι μπορεί να συμβεί το μοιραίο. Ακριβώς όπως σήμερα. Ξαφνικά μια δήλωση (αυτή τη φορά από κάποιον μάλλον πιο σοβαρό παράγοντα) ότι μια δόση δε θα εκταμιευθεί, ένα έκτακτο δελτίο στο BBC, πανικός στο ΣΚΑΙ, και όλοι οι άλλοι θα κοιμούνται τον ύπνο του δικαίου. Μετά τη σημερινή δήλωση του ανεκδιήγητου Αυστριακού Υπουργού Οικονομικών, έψαχνα ένα ελληνικό κανάλι ή site να βρω πληροφορίες... μόνο ο ΣΚΑΙ κάτι έλεγε...αυτό με έκανε να ανησυχώ πιο πολύ...ευτυχώς, αλλά την επόμενη φορά μπορεί να μην είναι πλάκα...κάπως έτσι θα γίνει η στάση πληρωμών.
Από μια άποψη όμως κρίμα: σήμερα σημειολογικά ήταν η καλύτερη μέρα. Η μέρα που γιόρταζε το μοναδικό (όπως λέμε ένα, και όχι με την έννοια του σημαντικού) της κατόρθωμα η γενιά που μας έφερε εδώ. Ένα κατόρθωμα το οποίο τη νομιμοποίησε (στη συνείδησή της) να υποθηκεύσει το μέλλον αρκετών γενεών. Ποια θα ήταν καλύτερη μέρα;
Το άλλο συμπέρασμα της ημέρας είναι ότι τελικά δεν είναι οι Έλληνες πολιτικοί ασόβαροι...μάλλον όλοι οι πολιτικοί ασόβαροι είναι, είτε Έλληνες, είτε Γερμανοί, είτε Αυστριακοί, , είτε Αμερικάνοι. Για μερικές μονάδες στις δημοσκοπήσεις θα δέχονταν να διαλύσουν την οικονομία της χώρας τους, να διαλύσουν την ΕΕ, να δημιουργήσουν προβλήματα στο νόμισμά τους, είτε να πάνε σε πόλεμο με μια άλλη χώρα (κατά προτίμηση αδύναμη, ώστε να είναι σίγουρη η νίκη). Τελικά η οικονομία είναι πολύ σημαντικό θέμα για να το αφήνουμε στα χέρια των πολιτικών!

Παραγωγή έντασης εργασίας

2010-11-09T16:53:00.000+02:00

Το πιο κάτω βίντεο είναι καταπληκτικό. Στην αρχή φαίνεται ως μια απόδειξη διαφθοράς...αλλά δεν είναι έτσι.. Στο 0:10 μπαίνει υπάλληλος και ειδοποιεί το Νομάρχη (το Ν κεφάλαιο) ότι έχει μήνυμα στον υπολογιστή. Με δεδομένο ότι οποιοδήποτε πρόγραμμα διαχείρισης email έχει ενσωματωμένο ήχο για αυτή τη δουλειά μπορούμε εύκολα (αλλά λάθος) να συμπεράνουμε ο Νομάρχης έχει προσλάβει τόσους πολλούς που δεν έχουν να κάνουν άλλη δουλειά και απλώς πάνε από γραφείο σε γραφείο και λένε στους υπαλλήλους (αλλά και στο δουλευταρά νομάρχη) ότι έχουν μήνυμα. Αλλά τα πράγματα δεν είναι έτσι...απλώς στην Ελλάδα το κεφάλαιο (δες software) είναι σχετικά ακριβό και μπορούμε να παράγουμε με χαμηλότερο κόστος υποκαθιστώντας κεφάλαιο με εργασία.

Εκλογές 2010

2010-11-08T09:26:00.003+02:00

Τελικά γιατί κέρδισε η αποχή; Αφού σήμερα όλοι προσπαθούν να δώσουν μια απάντηση ας πω και εγώ τη βλακεία μου. Στο κάτω κάτω αυτές τις μέρες είχα την τύχη για ακόμα μια φορά να συνομιλήσω με το μέσο ψηφοφόρο: τον άνθρωπο που δεν έχει καταλάβει τι είναι η χρεοκοπία και φυσικά δεν ξέρει τι είναι τα spreads και τα επιτόκια δανεισμού, θέλει να μάθει αλλά προτιμά να μάθει για αυτά από το Λαζόπουλο (φυσικά η άγνοια δεν είναι κακό πράγμα, αλλά η επιλογή της συγκεκριμένης πηγής γνώσης είναι θανάσιμο αμάρτημα!). Ο μέσος ψηφοφόρος δεν καταλαβαίνει από οικονομικές πολιτικές, τι είναι το ΔΝΤ και πάνω απ’ όλα έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι «όλοι είναι ίδιοι» (εννοώντας φυσικά πολιτικές και όχι πρόσωπα). Αν όλες οι πολιτικές είναι ίδιες τότε απλώς δεν υπάρχει κάτι να επιλέξουμε ανάμεσα. Το μόνο επομένως που ενδιαφέρει είναι τα πρόσωπα. Και συγκεκριμένα ποιος απ’ όλους αυτούς θα διορίσει το παιδί μου στο δημόσιο, θα δώσει καμιά δουλειά στο μαγαζί μου για να φάω καμιά μίζα, θα μου σβήσει τα δημοτικά πρόστιμα κοκ. Απ’ ότι μάλιστα κατάλαβα ο γνωστός βουλευτής «Καλοχαιρέτας» ζει και βασιλεύει σε όλες τις μικρές κοινωνίες. Αλλά πλέον δεν πείθει όλο τον κόσμο. Οι περισσότεροι έχουν καταλάβει ότι τα επόμενα χρόνια πχ διορισμοί σχεδόν τέλος. Επομένως τι; Ποιος ο λόγος της ψήφου αν όλες οι μεγάλες πολιτικές είναι ίδιες αλλά και τα πρόσωπα που θα επιλέξω δεν πρόκειται να ικανοποιήσουν τα ατομικά μου αιτήματα- ρουσφέτια;

Αν τα πιο πάνω είναι σωστό τότε οι εκλογές στην Ελλάδα για τους περισσότερους ποτέ δεν ήταν δημοτικές- νομαρχιακές- βουλευτικές, αλλά αυστηρά κομματικές- παιδιά του κομματικού κράτους. Ελπίζω κάποια ημέρα οι κομματικές εκλογές να γίνουν πολιτικές.

Μεταρρύθμιση τώρα

2010-10-24T15:38:00.003+03:00

Υπάρχουν δυο μηχανισμοί μέσω των οποίων λαμβάνονται οι συλλογικές αποφάσεις σε μια οικονομία: ο πολιτικός μηχανισμός και ο μηχανισμός της αγοράς. Στη θεωρία, κάτω από συγκεκριμένες (αλλά και διαφορετικές) συνθήκες και οι δυο μηχανισμοί μπορεί να είναι αποτελεσματικοί. Σύμφωνα με το μηχανισμό της αγοράς, αν για παράδειγμα υπάρχει αύξηση της προτίμησης της κοινωνίας για ένα αγαθό, η τιμή του εν λόγο αγαθού θα αυξηθεί, τείνοντας να αυξήσει την πραγματική αμοιβή των παραγωγικών συντελεστών που απασχολούνται στην παραγωγή του, κατευθύνοντας με αυτό τον τρόπο παραγωγικούς συντελεστές στην παραγωγή του αγαθού. Σύμφωνα με τον πολιτικό μηχανισμό, αν η κοινωνία αυξήσει την προτίμησή της για ένα αγαθό, το κράτος θα κατευθύνει, είτε με τη «βια» είτε μέσω παροχής κινήτρων, τους παραγωγικούς συντελεστές στην παραγωγή του εν λόγο αγαθού.

Όπως είναι φανερό, ο πρώτος μηχανισμός στηρίζεται στις τιμές των αγαθών, ενώ ο δεύτερος στις πλειοψηφίες που διαμορφώνονται. Τον πρώτο μηχανισμός, προφανώς μπορούν να εκμεταλλευτούν άτομα με μεγάλη οικονομική δύναμη (δες μονοπωλιακές επιχειρήσεις), μεταβάλλοντας τις τιμές των παραγωγικών συντελεστών προς το συμφέρον τους. Αντίθετα τον δεύτερο μηχανισμό μπορούν να τον εκμεταλλευτούν άτομα με υψηλή πολιτική δύναμη (π.χ. άτομα σε ένα κόμμα που λειτουργεί μη δημοκρατικά).

Προσωπικά πιστεύω ότι οι αποτυχίες της πολιτικής αγοράς δημιουργεί μεγαλύτερα προβλήματα από την ύπαρξη δύναμης στην αγορά (αποτυχία της αγοράς). Αλλά αυτό είναι ένα θέμα στο οποίο κάποιοι μπορεί να διαφωνήσουν. Αυτό που φαντάζομαι όμως είναι ότι λίγοι θα διαφωνήσουν ότι η ανάμιξη του πολιτικού μηχανισμού με τον μηχανισμό της αγοράς μόνο καλή ιδέα δεν είναι: αν προσπαθήσεις να δώσεις κίνητρα αγοράς σε ένα σύστημα που λειτουργεί με βάση τον πολιτικό μηχανισμό το πιο πιθανό είναι ότι θα έχει ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα (και το αντίθετο). Και ακριβώς αυτό είναι το πρόβλημα με τις περισσότερες μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα: προσπαθούμε να συνδυάσουμε με έναν μοναδικό τρόπο αυτούς τους δυο μηχανισμούς και τα αποτελέσματα είναι τραγικά.

Φα(σ)κελάκι

2010-10-17T21:24:00.001+03:00

Τις τελευταίες μέρες είχα μια σύντομη εμπειρία με το δημόσιο σύστημα υγείας. Αυτή η εμπειρία με έκανε να δω κάποια πράγματα λίγο διαφορετικά. Συνειδητοποίησα πρώτα απ’ όλα ότι το πρόβλημα με τις (επίσημες- νόμιμες) αμοιβές των γιατρών του ΕΣΥ δεν είναι τόσο το πολύ χαμηλό ύψος τους αλλά η διάρθρωσή τους μέσα στο χρόνο: μάλλον το προφίλ των αμοιβών αυτών είναι αρκετά ίσιο μέσα στο χρόνο. Αυτό σημαίνει αυτομάτως ότι το σύστημα από μόνο του δεν δημιουργεί (νόμιμα) κίνητρα για να γίνεις «σούπερ σταρ». Κατά αναλογία σκεφτείτε ένα ποδοσφαιριστή που γνωρίζει ότι «παίξει- δεν παίξει» θα παίρνει μια σταθερή αμοιβή για όλη του την καριέρα! Ποτέ δε θα προσπαθήσει ή θα πάρει τα ρίσκα για να γίνει γνωστός και να αυξήσει τα έσοδα του.

Το πρόβλημα εδώ υπάρχει επειδή το ΕΣΥ λειτουργεί με λίγα εσωτερικά κίνητρα αμοιβών. Το φακελάκι εξυπηρετεί ακριβώς τη δημιουργία κινήτρων: οι αποδεδειγμένα καλοί γιατροί (οι σταρ) μπορούν να παίρνουν μεγαλύτερες παράνομες αμοιβές, ενώ αυτοί που δεν έχουν γίνει γνωστοί δεν μπορούν να πάρουν τις επιπλέον προσόδους. Ο μόνος τρόπος για να αυξήσουν τα (παράνομα) έσοδά τους είναι να κάνουν μια σειρά από ιατρικές επιτυχίες αμειβόμενοι απλώς με τον χαμηλό μισθό που τους δίνει το Ελληνικό Δημόσιο. Επομένως αν κάποιος δε θέλει ή δε μπορεί να δώσει φακελάκι θα καταλήξει να εξετάζεται ή χειρουργείται από έναν «άγνωστο» (αλλά ίσως ανερχόμενο) γιατρό. Και κανείς βέβαια δε μπορεί να πει ότι ο «άγνωστος» γιατρός είναι σίγουρα χειρότερος από τον σταρ (σκεφτείτε πάλι το ποδόσφαιρο!).

Αν οι πιο πάνω διαπιστώσεις είναι σωστές τότε ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος χρηματισμού των γιατρών είναι πολύ απλά να νομιμοποιηθεί το φακελάκι: οι φτωχοί πολύ απλά θα «θεραπεύονται» από «άγνωστους» γιατρούς, ενώ αυτοί που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν θα έχουν τους σταρ- γιατρούς (το ίδιο συμβαίνει και τώρα). Ταυτόχρονα όμως τα έσοδα των γιατρών θα φορολογούνται και αν το σύστημα διαρθρωθεί με κατάλληλο τρόπο ένα μέρος αυτών των εσόδων μπορεί να γίνει εισφορά στο νοσοκομείο που ανήκει ο γιατρός. Στο κάτω- κάτω αυτό το μάλλον παράδοξο- ημιδημόσιο σύστημα, λειτουργεί de facto εδώ και χρόνια στην Ελλάδα. Αν κάποιος μπορεί να σκεφτεί έναν τρόπο να γίνει το ΕΣΥ πραγματικά δημόσιο είμαι έτοιμος να τον ακούσω- προτάσεις όμως και όχι ευχολόγια.

Διεθνές Εμπόριο Ι

2010-09-30T10:04:00.001+03:00

Το πιο ενδιαφέρον κατά τη γνώμη μου κομμάτι στην οικονομική θεωρία, και ίσως το πιο πολιτικοποιημένο, είναι η θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου. Το ωραίο με αυτή τη θεωρία, τουλάχιστον στη απλή μορφή που επικρατεί σήμερα, είναι ότι ενώ μιλάει για "Διεθνές" Εμπόριο τα συμπεράσματά της δεν απαιτούν έθνη- κράτη: ισχύουν ακόμα και αν έχουμε περιφέρειες στην ίδια χώρα, πόλεις στην ίδια περιφέρεια, επιχειρήσεις στην ίδια πόλη και σε κάποιες περιπτώσεις εργαζόμενους μέσα στην ίδια επιχείρηση! Μερικά από τα πράγματα που λέει η θεωρία (ως συμπεράσματα) είναι (i) καλύτερα να ζούμε σε μια κοινωνία που ανταλλάσσουμε αγαθά (κάνουμε εμπόριο) παρά σε μια κοινωνία που ο καθένας καταναλώνει μόνο αυτό που ο ίδιος παράγει (συνθήκες αυτάρκειας), (ii) αν είμαστε μικροί σε μέγεθος κερδίζουμε σχεδόν πάντα περισσότερο από τις ανταλλαγές απ' ότι αν είμαστε μεγάλοι (γιατί αν είμαστε μικροί σε συνθήκες αυτάρκειας απλά να παράγουμε πολύ λίγα πράγματα) και (iii) αν είμαστε μικροί θα λαμβάνουμε τις εξωτερικές συνθήκες της αγοράς ως δεδομένες και άρα δε μπορούμε να επιβάλλουμε τους όρους ανταλλαγής ή έστω να τους επηρεάσουμε.
Με βάση το (iii) επομένως μια "μικρή" επιχείρηση που λειτουργεί σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον πρέπει να ικανοποιεί τους περιορισμούς που επιβάλλονται από αυτό (π.χ. να παίρνει ως δεδομένες τις τιμές των αγαθών, τους μισθούς κλπ). Άρα μια επιχείρηση που "δρα µέσα σε συνθήκες καπιταλιστικής αγοράς" πράγματι "...έχει όλες τις αντίστοιχες δυσκολίες" και λογικό είναι σε συνθήκες ύφεσης (δηλ. ένας εξωτερικός περιορισμός της ζήτησης) να απολύει κόσμο ή και αυτή να ακολουθεί την αγορά και δίνει μικρότερους μισθούς. Ναι άλλα τότε πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι το ίδιο ισχύει και για τα κράτη...και αυτά θα αντιμετωπίζουν εξωτερικούς περιορισμούς. Δεν μπορεί π.χ. η κυβέρνηση στην Ελλάδα να φορολογήσει το κεφάλαιο με 60% γιατί τότε κανείς δε θα επενδύει στην Ελλάδα. Ούτε βέβαια να δώσει ελάχιστο μισθό 1500€, γιατί τότε τα κέρδη του κεφαλαίου θα μειωθούν και αυτό θα φύγει από τη χώρα. Ο μόνος τρόπος να γίνουν αυτές οι πολιτικές είναι να υιοθετηθούν ταυτόχρονα απ' όλες της χώρες της Γης (εκτός βέβαια αν βρεθεί ζωή σε άλλους πλανήτες, οπότε θα πρέπει να υιοθετηθούν και από αυτούς τους πλανήτες)! Άρα αν ο σοσιαλισμός (όπως τον καταλαβαίνει η Ελληνική Λαϊκιστική Κοινωνία) είναι η λύση (?) τότε είναι εφικτός μόνο αν επικρατήσει σε όλες τις χώρες μαζί (και μάλλον ταυτόχρονα).

Πρόστιμα και έλεγχοι

2010-09-28T18:41:00.000+03:00

Τα στατιστικά λένε ότι τους τελευταίους μήνες έχουν αυξηθεί η βεβαιωμένες φορολογικές παραβάσεις. Όλα καλά θα πει κάποιος: γίνονται περισσότεροι έλεγχοι, μπαίνουν πρόστιμα και τιμωρούνται οι παραβάτες. Είμαστε όμως σίγουροι ότι οι έλεγχοι αυξήθηκαν; Εγώ λέω μπορεί και όχι...
Στην Ελλάδα είμαστε και ξέρουμε από διαφθορά και χρηματισμό. Οι έλεγχοι γίνονται και από τίμιους αλλά και από διεφθαρμένους ελεγκτές. Αν όλοι οι ελεγκτές ήταν τίμιοι τότε η αύξηση των βεβαιωμένων προστίμων σημαίνει μάλλον πράγματι αύξηση των ελέγχων (ή αύξηση των παραβάσεων). Τι γίνεται όμως αν οι ελεγκτές είναι διεφθαρμένοι; Σε αυτές τις περιπτώσεις όταν γίνεται έλεγχος ο παραβάτης έχει δυο επιλογές: είτε να πληρώσει άμεσα των ελεγκτή για να μη βεβαιώσει την παράβαση είτε να δεχτεί να βεβαιωθεί η παράβαση και να πληρώσει το πρόστιμο σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα (στην Ελλάδα ίσως μετά από δικαστική διαμάχη μάλλον μετά από 2 με 3 χρόνια το λιγότερο). Με δεδομένο ότι η αγορά δεν έχει ρευστότητα τι νομίζετε ότι θα προτιμήσει ο παραβάτης μας (η απάντηση είναι προφανής);
Επομένως αν όλοι οι ελεγκτές είναι τίμιοι η αύξηση των βεβαιωμένων παραβάσεων προφανώς θα είναι αποτέλεσμα αύξησης της αστυνόμευσης (ή αύξησης των παραβάσεων). Αν όλοι ελεγκτές είναι διαφθαρμένοι η αύξηση των βεβαιωμένων παραβάσεων μπορεί να είναι αποτέλεσμα απλώς της αδυναμίας πληρωμής των παραβατών. Τι είδους ελεγκτές έχει άραγε η Ελλάδα; (και εδώ η απάντηση είναι προφανής)

Απαραίτητη Διαφήμιση

2010-09-10T11:34:00.000+03:00

Αν και νομίζω ότι το συγκεκριμένο ιστολόγιο δεν περιμένει εμένα να το διαφημίσω, για παν ενδεχόμενο δίνω και εγώ το link: http://greekeconomistsforreform.com/
Επίσης για να μη κυνηγάτε χίμαιρες δείτε και το άρθρο που λέει ότι χρειάζεται κάποιος να ξέρει μέσα στη λαίλαπα του λαϊκισμού που επικρατεί στη χώρα εδώ και ένα χρόνο.

Παλιό αλλά πάντα επίκαιρο

2010-09-07T15:25:00.002+03:00

Απόσπασμα από το περιοδικό Vanity Fair, τεύχος Οκτωβρίου 2010, στο "αφιέρωμα" για την οικονομική κρίση στην Ελλάδα και την υπόθεση Βατοπεδίου: "...But the prime minister’s office pressed him; the monks, it seemed to Doukas, had some kind of hold on the prime minister’s chief of staff. That fellow, Giannis Angelou, had come to know the monks a few years before, just after he had been diagnosed with a life-threatening illness. The monks prayed for him; he didn’t die, but instead made a miraculous recovery. He had, however, given them his confession." (το πλήρες κείμενο εδώ).
Η όλη αναφορά μου θύμισε μια αγαπημένη σκηνή από σειρά του BBC!

Πότε θα τη φάμε τη νεκρή αγελάδα?

2010-09-01T11:42:00.000+03:00

Κάποτε υπήρχε μια "'μη" υποθετική χώρα. Στις αρχές ενός αιώνα ήταν μέσα στις 20 πλουσιότερες χώρες και φαινόταν ότι υπήρχαν προοπτικές ανάπτυξης ικανές να τη φέρουν σε οικονομικούς όρους πολύ κοντά στα αδέρφια της τους Ευρωπαίους. Είχε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό μορφωμένου πληθυσμού. Όλα πήγαιναν καλά. Παρόλα αυτά το πολιτικό της σύστημα ήταν τέτοιο που αντί να δίνει κίνητρα για ανάπτυξη, όλοι έπαιζαν παίγνια μηδενικού (ή αρνητικού) αθροίσματος με στόχο την αναδιανομή. Κανένας δεν ενδιαφερόταν για κοινό αγαθό, δεν εσωτερικοποιούσε τις εξωτερικότητες, και κάθε ομάδα έψαχνε να πετύχει τους στόχους της χωρίς να ενδιαφέρεται για τις επιπτώσεις στην κοινωνία. Το αποτέλεσμα: 80 χρόνια μετά ήταν αυτή η χώρα από την Α' κατηγορία (σε όρους ανάπτυξης) να βρεθεί στη Β'!
Τα πιο πάνω είναι μια ελεύθερη μετάφραση από Muller (1996), Constitutional Democracy, MIT Press, σελ. 265, όπου περιγράφονται οι αιτίες κατάρρευσης της Αργεντινής από το 1910 μέχρι το 1990! Δε νομίζω όμως ότι έχουν καμία σχέση με ότι γίνεται σε άλλες χώρες, π.χ. Ελλάδα. Στο κάτω κάτω η μόνη σχέση της Αργεντινής με την Ελλάδα είναι ότι το παγκόσμιο κεφάλαιο μας έφερε και στους δυο το ΔΝΤ.
ΥΓ: Πληροφοριακά η παράγραφος για την Αργεντινή τελειώνει λέγοντας ότι κάποιοι διαφορετικοί πολιτικοί θεσμοί μπορεί υπηρετούσαν καλύτερα τα συμφέροντα της χώρας.

"Αγαθά αξιοπιστίας"

2010-08-26T16:47:00.000+03:00

Ποια είναι τα "αγαθά αξιοπιστίας" (credence goods)? Αγαθά για τα οποία ο καταναλωτής δεν μπορεί να γνωρίζει την ποιότητά τους ακόμα και αφού τα καταναλώσει. Παραδείγματα υπάρχουν πολλά: υπηρεσίες υγείας, υπηρεσίες υδραυλικού, φάρμακα, πανεπιστημιακή εκπαίδευση κλπ.
Γιατί όμως η πανεπιστημιακή εκπαίδευση είναι ένα "αγαθό αξιοπιστίας"? Έστω ένας φοιτητής εγγράφεται σε ένα τμήμα Οικονομικών Επιστημών. Μετά τις πρώτες μέρες και τα πρώτα μαθήματα ο εν λόγω φοιτητής θα έχει άποψη αν το τμήμα που φοιτά είναι καλό ή κακό. Στην πραγματικότητα όμως ακόμα και μετά την αποφοίτησή του δε θα μπορεί να εξακριβώσει την πραγματική ποιότητα του τμήματος. Αυτό θα συμβεί ενδεχομένως αφού αποκτήσει και άλλες (περισσότερες) γνώσεις στο αντικείμενο των οικονομικών, ή αφού δουλέψει αρκετά χρόνια.
Προφανώς για τα εν λόγω αγαθά έχει μεγάλη σημασία η "μάρκα". Το όνομα π.χ. του Harvard από μόνο του προσδίδει πληροφόρηση για την ποιότητα των σπουδών. Από την άλλη πλευρά, αν δεν υπάρχει ένα ισχυρό brand name υπάρχει η δυνατότητα αρνητικής διαφήμισης των ανταγωνιστών.
Τα πιο πάνω στοιχεία είναι σημαντικά για να καταλάβουμε τι συμβαίνει στον τομέα της εκπαίδευσης στην Ελλάδα κάθε Σεπτέμβρη. Ιδιωτικά κολέγια υποστηρίζουν ότι δίνουν "υψηλή" ποιότητα εκπαίδευσης και το στηρίζουν στις "σημαντικές" συνεργασίες που έχουν με ξένα πανεπιστήμια. Ταυτόχρονα συνέχεια υπάρχουν εκτιμήσεις (τις πιο πολλές φορές ανώνυμες) από "ειδικούς" και αποφοίτους που λένε πόσο χάλια είναι τα δημόσια πανεπιστήμια και πόσο καλύτερα είναι τα ιδιωτικά κολέγια. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει και η γενικότερη λογική ότι όσοι σπούδασαν στο εξωτερικό ή σε κολέγια εντός της χώρας έχουν καλύτερη επαγγελματική εξέλιξη.
Βέβαια η πραγματικότητα είναι διαφορετική: οι συνεργασίες των κολεγίων είναι με πανεπιστήμια του εξωτερικού πολύ χαμηλής ποιότητας, ενώ ΚΑΝΕΝΑ δε συνεργάζεται με κάποιο αξιόλογο ίδρυμα. Επιπλέον και το χειρότερο τμήμα ΑΕΙ της χώρας έχει διδάσκοντες ασύγκριτα καλύτερους από αυτούς των κολεγίων. Αυτό είναι γνωστό σε όλους, ακόμα και και στην αγορά, άρα δεν τίθεται θέμα καλύτερης επαγγελματικής εξέλιξης.
Γιατί όμως τα δημόσια ΑΕΙ δεν απαντούν σε αυτή τη στρατηγική των ιδιωτικών κολεγίων? Γιατί απλώς τα έσοδά τους δεν εξαρτώνται από τους πόσους φοιτητές θα προσελκύσουν. Δεν έχουν κανένα κίνητρο να μπουν σε ένα πόλεμο αρνητικών διαφημίσεων όσο τα έσοδά τους είναι ανεξάρτητα με των αριθμό και την ποιότητα των φοιτητών που τα επιλέγουν.

Απαισιόδοξη αισιοδοξία

2010-08-21T10:49:00.002+03:00

Κοιτώντας τα δημοσιονομικά μέτρα της κυβέρνησης και τον τρόπο που προχωράνε μέχρι στιγμής υπάρχει μια τραγική διαπίστωση: μέχρι στιγμής όλα τα μέτρα στην πλευρά των δαπανών μοιάζουν προσωρινά (π.χ. μείωση των επιδομάτων και κατάργηση δώρων μόνο στο δημόσιο τομέα, συγκράτηση αμυντικών δαπανών, μείωση προγράμματος δημοσίων επενδύσεων) ενώ αντίθετα στην πλευρά των εσόδων τα μέτρα είναι μόνιμα (π.χ. ΦΠΑ στο 23%, καθιέρωση περιβαλλοντικών φόρων κλπ.). Η στρατηγική δουλεύει ωστόσο, το έλλειμμα μειώνεται ακριβώς όμως λόγω της συγκράτησης των δαπανών. Αντίθετα τα μέτρα των εσόδων δεν δίνουν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Αυτό βέβαια συμβαίνει επειδή η οικονομία είναι σε ύφεση. Μήπως όμως αυτά τα δύο γεγονότα πρέπει να μας ανησυχούν ακόμα και στο πιο αισιόδοξο σενάριο;

Έστω η κυβέρνηση τα καταφέρνει και παρά το υφεσιακό περιβάλλον μειώνει το έλλειμμα και τιθασεύει το χρέος. Η οικονομία βγαίνει από την ύφεση και τα εισοδήματα αυξάνονται. Κατά συνέπεια αυξάνονται περαιτέρω τα φορολογικά έσοδα της κυβέρνησης και μειώνονται οι κυκλικές δαπάνες. Άρα, η οποιαδήποτε κυβέρνηση, έχει να αντιμετωπίσει ένα ακόμα μικρότερο έλλειμμα, στην ακρίβεια μεγαλύτερο πρωτογενές πλεόνασμα. Τι πρέπει να περιμένουμε να κάνει σε αυτή την περίπτωση; Να μειώσει το επίπεδο των φόρων ή να αυξήσει το επίπεδο των δαπανών; Με βάση τη συζήτηση για το τι είναι προσωρινό και τι μόνιμο μάλλον το δεύτερο! Επιπλέον ποια κυβέρνηση στα πλαίσια του ελληνικού πολιτικού συστήματος δε θα ήθελε να αυξήσει τι δαπάνες, μέσω π.χ. διορισμών, αυξήσεων μισθών στο δημόσιο (με ανορθολογικά επιδόματα), ανορθολογική κατανομή δαπανών κ.ο.κ. Αυτά είναι που αυξάνουν την εκλογική πελατεία, πράγμα που φυσικά κάθε κόμμα επιθυμεί! Με λίγα λόγια, μέσω της αύξησης των δαπανών, πάλι θα καταλήξουμε να έχουμε ένα έλλειμμα γενικής κυβέρνησης κοντά στο 3% (που απαιτεί το σύμφωνο σταθερότητας) και στον πρώτο μεγάλο κλυδωνισμό της παγκόσμιας οικονομίας θα βρεθούμε στην ακριβώς ίδια θέση με αυτή που βρισκόμαστε και σήμερα.

Είναι απαραίτητο επομένως να σπάσει αυτός ο φαύλος κύκλος. Πώς; Με αλλαγή στο πολιτικό σύστημα και συγκεκριμένα αλλαγές στο σύνταγμα, αποκρατικοποιήσεις και φυσικά αλλαγή στον εκλογικό νόμο. Όσο αυτά δεν αλλάζουν τόσο οι κυβερνήσεις θα λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο και λογική που λειτουργούσαν μέχρι σήμερα. Όλα είναι θέμα θεσμών και όχι προσώπων.

Διαγενεακή Αλληλεγγύη

2010-08-15T13:15:00.000+03:00

Όπως υποστηρίζουν οι νομικοί το σύστημα της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης στηρίζεται στην αρχή της αλληλεγγύης ανάμεσα στις γενιές. Τι σημαίνει αυτό όμως; Επειδή το σύστημα μαζεύει εισφορές από τους τωρινούς εργαζομένους και πληρώνει τις συντάξεις των σημερινών συνταξιούχων τότε αν οι σημερινοί εργαζόμενοι τα πάνε καλύτερα από τους γονείς τους (σε όρους εισοδήματος) τότε μεταφέρουν ένα μέρος από αυτό το κέρδος σε αυτούς μέσω των συντάξεων (που ουσιαστικά αυτοί πληρώνουν). Έτσι το όφελος από την αυξημένη παραγωγικότητα των νέων, που μπορεί στο κάτω- κάτω να δημιουργήθηκε από τις επενδύσεις των γονιών τους σε εκπαίδευση, μεταφέρεται εν μέρη και στους γονείς.

Ωραία αυτά και σε αυτό το επιχείρημα στηρίζονται οι νομικοί για να αντικρούσουν οποιοδήποτε επιχείρημα που λέει μειώστε τις συντάξεις. Υπάρχει όμως ένα μεγάλο «αλλά» το οποίο είναι φανερό αν απλώς αντιστρέψουμε το πιο πάνω επιχείρημα: τι γίνεται αν οι νέοι τα πάνε χειρότερα από τους γονείς τους; Και ακόμα περισσότερο αν οι νέοι τα πάνε χειρότερα από τους γονείς τους γιατί οι γονείς τους ήταν ανεύθυνοι και αντί να επενδύουν για το μέλλον της οικονομίας τρώγαν με χρυσά κουτάλια από την πίτα του κράτους επιβαρύνονταν τα παιδιά τους; Τότε το επιχείρημα της διαγενεακής αλληλεγγύης μας λέει ότι και οι γονείς πρέπει να επιβαρυνθούν μέρος της μείωσης του εισοδήματος των παιδιών τους. Πώς; Πολύ απλά κρατώντας σταθερές τις εισφορές των εργαζομένων (ως ποσοστό) πράγμα που με το μειωμένο εισόδημα στην οικονομία συνεπάγεται μειωμένες συντάξεις για τους ηλικιωμένους.

Αυτή τη στιγμή όμως κάνουμε ακριβώς το αντίθετο: αυξάνουμε τις εισφορές των εργαζομένων για να κρατήσουμε σταθερές τις συντάξεις. Δηλαδή αλληλεγγύη υπάρχει μόνο για να πάρουμε και όχι για να δώσουμε ή σε απλά ελληνικά «τα δικά μας δικά μας και τα δικά σας δικά μας». Αλλά τι μπορούμε να περιμένουμε; Αυτός δεν είναι ο τρόπος ζωής της γενιάς που μας έφερε σε αυτή την κρίση;

Απελευθέρωση Αγοράς Ενέργειας

2010-08-03T11:01:00.000+03:00

Σιγά- σιγά πλησιάζει η ώρα του ανοίγματος της αγοράς ενέργειας με ταυτόχρονη πώληση μέρους της ΔΕΗ. Επειδή πολλά θα ακουστούν και πολλά θα γίνουν (αγοράστε κεριά και φακούς και ένα καλό UPS για τον υπολογιστή!) ας θυμηθούμε τι έγινε στην περίπτωση της απελευθέρωσης της αγοράς των τηλεπικοινωνιών. Η απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών έγινε ουσιαστικά το 1994 με την είσοδο της κινητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα. Πραγματικά για τη σταθερή τηλεφωνία η απελευθέρωση έγινε το 2001, τρία χρόνια αργότερα από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Επειδή ο κλάδος των τηλεπικοινωνιών έχει αλλάξει ραγδαία από τις αρχές του 1990 μέχρι σήμερα, δεν μπορούν να γίνουν εύκολα συγκρίσεις. Παρόλα αυτά σε επίπεδο κόστους όπως ανέφερε η ΕΕΤΤ, τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωση ο Δείκτης τιμών για τις τηλεπικοινωνίες μειωνόταν με ρυθμούς 6% με 14%! Επίσης για όσους δε θυμούνται (ή κάνουν ότι δε θυμούνται), στα τέλη του 1980 υπήρχαν πάνω από 1.000.000 (1 εκατομμύριο!) εκκρεμείς αιτήσεις για απόκτηση γραμμής ΟΤΕ και ο μέσος χρόνος υλοποίησης της αίτησης διέφερε ανάλογα με το τι μέσο είχες (με βουλευτή ήθελες περίπου ένα χρόνος, υπολογίστε ανάλογα για τα υπόλοιπα πιθανά βύσματα!).
Αυτά επειδή τις επόμενες μέρες κάποιοι θα μιλήσουν για αύξηση των τιμών και μείωση της ποιότητας της ενέργειας λόγο ιδιωτικοποίησης.

Καλοκαιρινά gadgets

2010-07-25T20:54:00.000+03:00

Ως gadgetακιας για τις φετινές μου διακοπές αγόρασα δυο διαφημιζόμενα προϊόντα: (1) ένα modem και σύνδεση για mobile internet και (2) το γρυλοrouter©. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι το γρυλοrouter© δουλεύει άψογα. Ο γείτονας στο δωμάτιο που μένω είναι πολύ καλός και μέχρι στιγμής με βγάζει ασπροπρόσωπο (ευχαριστώ άγνωστε με το δίκτυο HOME WI-FI). Όσο για το mobile internet μπορώ να πώ ότι κάλυψη στις διακοπές τους θα έχουν μόνο όσοι κάνουν διακοπές στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη! Άρα στη μάχη των gadgets το γρυλοrouter© είναι η απόλυτη καλοκαιρινή συσκευή!

Απελευθέρωση αγορών και κόστος

2010-07-25T20:35:00.000+03:00

Όποτε ξεκινά προσπάθεια απελευθέρωση κάποιας αγοράς το πρώτο επιχείρημα που επιστρατεύεται από τους "θιγόμενους" είναι η αύξηση του κόστους παραγωγής. Ακούγεται παράλογο αλλά είναι σωστό! Η αύξηση του κόστους ωστόσο δεν φυσικά προέρχεται από χειροτέρευση της τεχνολογίας (όπως προσπαθούν να πείσουν κάθε φορά οι συντεχνίες) ή από μεγαλύτερες προσόδους(rents, που φυσικά μειώνονται με την απελευθέρωση των αγορών).
Η αύξηση του κόστους όμως υπάρχει: προέρχεται από την αύξηση της παραγόμενης ποσότητας του κλάδου! Ο κλάδος λειτουργώντας σε μονοπωλιακές (ή ολιγοπωλιακες) συνθήκες παράγει λιγότερο απ' ότι σε συνθήκες ανταγωνισμού, για να κρατήσει την τιμή υψηλή (και να δημιουργήσει rents). Με την απελευθέρωση της αγοράς, ο κλάδος γίνεται ανταγωνιστικός αυξάνεται η παραγωγή και το κόστος, αλλά η τιμή μάλλον μειώνεται!
Άρα την επόμενη φορά ρωτήστε αυτούς που αντιδρούν στην απορύθμιση του κλάδου που δραστηριοποιούνται: "το κόστος πράγματι θα αυξηθεί, τι θα γίνει με την τιμή του προϊόντος σας;".

Εθνική Ανασυγκρότηση!

2010-07-18T22:56:00.001+03:00

Νέα πολιτική πρόταση...

Φέρτε πίσω τα κλεμμένα

2010-07-12T12:32:00.001+03:00

Η θεωρία της δημόσιας επιλογής είναι το άριστο εργαλείο για να κατανοήσουμε τα κίνητρα και τη συμπεριφορά των πολιτικών. Σύμφωνα με την ανάλυση του δημοκρατικού ελέγχου όπως προκύπτει από την εν λόγω θεωρία, οι πολιτικοί έχουν δυο βασικές πηγές κέρδους από το να κυβερνούν: (i) το όφελος σε όρους ευημερίας από το γεγονός ότι είναι αυτοί που "κάνουν παιχνίδι" (τα λεγόμενα ego rents) και (ii) από τα κρατικά έσοδα που έχουν τη δυνατότητα να καταχραστούν. Όσο μεγαλύτερο το (i) τόσο μικρότερο θα είναι τελικά το (ii). Και ακριβώς αυτό είναι το πρόβλημα στην Ελλάδα: διαφθο΄ρα πολιτικών υπάρχει γιατί τα ego rents (όσο και αν φαίνεται παράδοξο) είναι πολύ μικρά.
Τι περιλαμβάνουν όμως τα ego rents; Η προφανής απάντηση είναι ο μισθός του βουλευτή, η αναγνωρισιμότητα που αποκτά στον ιδιωτικό του βίο κ.ο.κ. Όμως κάποιος μπορεί να βάλει στα ego rents μια σειρά από άλλα όχι τόσο προφανή στοιχεία. Πετυχημένοι πολιτικοί όταν αποσυρθούν εξασφαλίσουν μια "καλή" θέση στην αγορά (ως σύμβουλοι, γράφουν βιβλία κλπ). Επιπλέον ένα μεγάλο κομμάτι των ego rents περιλαμβάνει και την υστεροφημία, που προφανώς εξαργυρώνεται από την αποδοχή των επόμενων γενεών.
Ας δούμε τα δυο τελευταία στο πλαίσιο της Ελλάδας. Αναφορικά με το πρώτο, οι πολιτικοί στην Ελλάδα εξασφαλίζουν ισόβια καριέρα στην πολιτικοί. Άρα μας μένει η υστεροφημία. Αλλά ποιος Έλληνας μπορεί να δει σε έναν ορίζοντα πάνω από 5 χρόνια. Όλοι ενδιαφέρονται για τα άμεσα οφέλη και όχι για τα μελλοντικά. Όσο το σκέφτομαι τα ego rents της υστεροφημίας είναι τα μόνα που μπορούν να εξασφαλίσουν ότι οι πολιτικοί θα αναλάβουν πολιτικές με άμεσο κόστος αλλά τεράστια μελλοντικά οφέλη. Αλλά όσο ενδιαφερόμαστε ως λαός για το παρόν και όχι για το μέλλον, είμαστε καταδικασμένοι να έχουμε το διεφθαρμένο σύστημα που μας αντιστοιχεί.

Γερμανια: ο μεγάλος άρρωστος της Ε.Ε.

2010-07-06T15:37:00.000+03:00

Ποιος είναι ο μεγάλος άρρωστος στην Ε.Ε.:η Ελλάδα, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία ή μήπως η Γερμανία; Η πρώτη ομάδα χωρών έχει αναλάβει πολιτικές "εσωτερικής υποτίμησης" δηλαδή αύξηση της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών τους με μείωση του ανά μονάδα κόστους εργασίας. Σωστή πολιτική κατά τα άλλα: η δημοσιονομική κρίση των τεσσάρων είναι η άλλη πλευρά του ελλείμματος των εμπορικών ισοζυγίων τους (γεγονός ακόμα και τη χρονιά εισαγωγής του ευρώ). Αυτά τα προβλήματα του ισοζυγίου από την άλλη τροφοδοτούσαν τα εμπορικά πλεονάσματα της Γερμανίας, η οποία ενίσχυε το εμπορικό της ισοζύγιο με περαιτέρω περιοριστική πολιτική και χαμηλές αυξήσεις μισθών.
Αυτά ανήκουν στο παρελθόν, αλλά έχουν επίδραση στο μέλλον. Έστω λοιπόν ότι η Ελλάδα (που μας ενδιαφέρει περισσότερο) επιτυγχάνει την εσωτερική υποτίμηση, βελτιώνει την ανταγωνιστικότητά της και κερδίζει μερίδιο αγοράς από τη Γερμανία . Απ' ότι φαίνεται ήδη η Γερμανία με τη σειρά της, για να μη χάσει αυτό το μερίδιο αγοράς, θα ακολουθήσει ακόμα πιο περιοριστική πολιτική με ακόμα χαμηλότερες αυξήσεις ή και μειώσεις μισθών (θα κάνει και αυτή "εσωτερική υποτίμηση"). Το αποτέλεσμα: ανάγκη για νέα εσωτερική υποτίμηση στην Ελλάδα.
Σε αυτό το περιβάλλον τι θα ήταν καλύτερο για την Ελλάδα; Προφανώς να ακολουθήσει την πολιτική της "εσωτερικής υποτίμησης" τη στιγμή που η Γερμανία θα δώσει σημαντικές αυξήσεις σε μισθούς και σε δημοσιονομικά ελλείμματα. Οτιδήποτε άλλο είναι ένας "αγώνας προς τα κάτω" (race to the bottom).

Σουρεαλιστικός Μαρξισμός

2010-07-02T10:59:00.000+03:00

Σύμφωνα με το K. Μαρξ η εργατική τάξη περιλαμβάνει τα άτομα που πουλούν την εργασία τους έναντι μισθού και που δεν έχουν στην κατοχή τους μέσα παραγωγής. Στην Ελλάδα, που επικρατεί ως γνωστών ο σουρεαλιστικός μαρξισμός (του Γκ. Μάρξ και της ξαδέρφης του), εργατική τάξη/ εργαζόμενοι είναι όσοι δουλεύουν σε επιχειρήσεις (και ουχί σε όργανα Του κόμματος). Άρα όταν λέμε ελάχιστος μισθός 1400€ εννοούμε για αυτούς που δουλεύουν σε επιχειρήσεις (ή πιο σωστά στις επιχειρήσεις των άλλων) και μάλλον όταν ζητάμε ισότητα για όλους ζητάμε ισότητα για τους άλλους, γιατί Το κόμμα (και οι μηχανισμοί του) είναι πάνω απ' όλους.

Εμπρός στο δρόμο της Ρουμανίας;(!)

2010-06-27T21:58:00.000+03:00

Μερικοί στην Ελλάδα πανηγύριζαν μετά την απόφαση του συνταγματικού δικαστηρίου της Ρουμανίας που επί της ουσίας ακύρωνε την ασφαλιστική μεταρρύθμιση που πρότεινε το αντίστοιχο μνημόνιο του ΔΝΤ στην εν λόγω χώρα. Έβλεπαν, όπως λένε, τον τρόπο να ξεφύγουμε από την "κηδεμονία" των κακών και πρότειναν να ακολουθήσουμε την ίδια διαδικασία! Αλλά μάλλον κάτι έχουν μπερδέψει: Πρώτον, στη Ρουμανία για να εκταμιεύσουν τελικά την (απαραίτητη) δόση του ΔΝΤ προέβησαν στην αύξηση του ΦΠΑ κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες (!!!). Με λίγα λόγια αφού είναι αντισυνταγματικό να πληρώσουν οι συνταξιούχοι, ας πληρώσουν και οι νέοι και οι ηλικιωμένοι . Δεύτερον μάλλον κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν ότι αν δεν υπάρχει ο μηχανισμός στήριξης η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει άμεσα να ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό της. Αυτό σημαίνει σκληρότερα μέτρα. Για να γίνει κατανοητό πόσο σκληρότερα, τα πρόσφατα μέτρα σκοπό είχαν να μειώσουν το έλλειμμα κατά 4% ενώ αν πρέπει να ισοσκελιστεί ο προϋπολογισμός χρειάζεται μείωση του ελλείμματος κατά 12%!!!

Η Δεξιά στροφή της ελληνικής Αριστεράς

2010-06-23T17:00:00.000+03:00

(αυτοσχέδια αφίσα στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)

Δεν υπάρχει καμία παρέμβαση στην πιο πάνω φωτογραφία...είναι απόλυτα αληθινή

Εργασιακός Μεσαίωνας

2010-06-23T16:51:00.001+03:00

Τις τελευταίες μέρες "όλοι" μιλάνε για εργασιακό μεσαίωνα για καταπάτηση δικαιωμάτων που ήρθαν με αγώνες αιώνων (sic!), οι εργαζόμενοι πεινάνε ενώ δουλεύουν σα σκυλιά κτλ. Μήπως όλα αυτά είναι υπερβολικές κουβέντες, μήπως πρέπει να είμαστε πιο λογικοί στις εκφράσεις μας...λέω εγώ...εκτός αν πραγματικά τα πιστεύετε (φοβάμαι ότι μάλλον το τελευταίο ισχύει για όσους χρησιμοποιούν αυτά τα κλισέ)!
Αυτό μου θυμίζει κάτι παλιό:

Για τελετες γάμου!

2010-06-18T11:59:00.003+03:00

πηγή: http://panteliskammas.blogspot.com/2010_06_01_archive.html

Ας γίνω προκλητικός (άλλη μια φορά)

2010-06-16T12:27:00.001+03:00

Ψάχνουμε τρόπο να μειώσουμε τις δημόσιες δαπάνες. Μήπως ήρθε η ώρα να σκεφτούμε και την κατάργηση της στρατιωτικής θητείας. Στη Γερμανία για τον ίδιο λόγο έχει πέσει σαν ιδέα. Με αυτόν τον τρόπο θα κλείσουν αρκετά στρατόπεδα (ειδικά σε μέρη που δε χρησιμεύουν καθόλου, και υπάρχουν για να εξυπηρετούν την τοπική κοινωνία), και ταυτόχρονα θα σταματήσουν οι πολίτες να κάνουν τα "θελήματα" της οικογένειας των στρατιωτικών και κάθε λογής απίθανου που έχει σχέση (άμεση ή έμμεση) με το στρατό. Νομίζω ότι οι περισσότεροι που έχουν υπηρετήσει στρατιωτική θητεία επιβεβαιώνουν και τα δυο!

2010-06-09T10:26:00.001+03:00

Τον τελευταίο χρόνο όλοι μιλάνε για την οικονομία. Αυτό το έργο το έχω ξαναδεί, είναι επανάληψη του καλοκαιριού του 1999, που πάλι ο κάθε πικραμένος είχε άποψη για fundamental και technical analysis, ήθελε να δημιουργηθεί το χρηματιστήριο παραγώγων (γιατί άραγε), να απελευθερωθεί η αγορά και φυσικά είχε εσωτερική πληροφόρηση για διάφορες μετοχές και τις πρότεινε για σίγουρο κέρδος. Και μετά; Μετά φυσικά ήρθαν οι κερδοσκόποι, τα μεγάλα κεφάλια και φάγανε τα λεφτά του κοσμάκη (sic!). Βέβαια όλοι είχαν ξεχάσει ότι ο κοσμάκης είχε μπει στο παιχνίδι για να διπλασιάσει σε μια μέρα τα λεφτά του και αν γίνεται να δει τους άλλους να φτωχαίνουν και αυτός να πλουτίζει.
Καλοκαίρι 2010: η ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα. Αυτή τη φορά αντί για αισιοδοξία έχουμε απαισιοδοξία, κατά τα άλλα η ίδια ιστορία. Ο καθένας έχει μια σίγουρη πληροφορία για την ημερομηνία που η Ελλάδα θα κηρύξει "πτώχευση", χωρίς βέβαια να ξέρει τι είναι αυτό! Κάθε τυχάρπαστος δίνει πληροφορίες για το πότε θα δεσμευτούν οι καταθέσεις και πότε η χώρα θα φύγει από τη ζώνη του € (λέω "πότε" γιατί το "αν" για αυτό τον κόσμο έχει προεξοφληθεί) Και ο κόσμος, όπως το 1999, αγνοεί κάθε σοβαρή φωνή, μάλλον γιατί οι σοβαρές φωνές δεν έχουν διάθεση να φωνάζουν. Τώρα το μόνο που περιμένω με ενδιαφέρον να δω είναι πώς (γιατί το "ποιος" μάλλον το ξέρω) θα κερδίσει κάποιος απ' όλο αυτό τον πανικό που δημιουργείται. Το μόνο όμως που δε θέλω είναι να ακούσω πάλι φωνές ότι με φήμες φάγανε πάλι τα λεφτά του φτωχού. Ο κόσμος (η πλειοψηφία τουλάχιστον) έχει κάνει τις επιλογές του για το ποιόν θα ακούσει και τι θα πιστέψει, άρα ας αναλάβει τις ευθύνες του.
Υ.Γ. Αυτή η ανάρτηση είναι ένα μήνυμα σε μπουκάλι που αφήνω στον ωκεανό του διαδικτύου. Νομίζω ότι σε λίγο καιρό (δυστυχώς) θα μπορώ να λέω με αποδείξεις..."εγώ σας τα είπα!"